I GSK 149/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Głównym zarzutem było wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji. NSA rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym i uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, stwierdzając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a doręczenie zastępcze było skuteczne.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej i prawa do rzetelnego procesu, a także błędne zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Analiza akt sprawy wykazała, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została odebrana przez siostrę skarżącego, która zobowiązała się do jej przekazania. NSA stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a doręczenie zastępcze było skuteczne. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego zostały uznane za niezasadne, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni wskazanych przepisów, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły być skuteczne bez podważenia ustalonego stanu faktycznego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli domownik zobowiązał się do przekazania pisma adresatowi, nawet jeśli tego nie uczynił.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zobowiązanie się domownika do przekazania pisma adresatowi jest wystarczające do uznania doręczenia zastępczego za skuteczne, zgodnie z przepisami k.p.a. i utrwalonym orzecznictwem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (34)
Główne
k.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 57 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. e
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 39
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z pkt 2 lit. b)
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej poprzez stronniczość sądu i stosowanie nieuczciwych procedur.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia hierarchii źródeł prawa poprzez stosowanie przepisów ustawowych i wykonawczych, które miały być sprzeczne z Konstytucją.
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia zasady najwyższego prawa Rzeczypospolitej Polskiej poprzez stosowanie przepisów sprzecznych z Konstytucją.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia prawa do drogi sądowej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości i sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie zastępcze było skuteczne, ponieważ osoba odbierająca przesyłkę (siostra adresata) zobowiązała się do jej przekazania. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zarzuty naruszenia prawa materialnego były niezasadne, gdyż Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni wskazanych przepisów. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły być skuteczne bez podważenia ustalonego stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Wadliwe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie zastępczym. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej i prawa do rzetelnego procesu. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 k.p.a., poprzez błędne uznanie braku przesłanek do przywrócenia terminu. Niewłaściwe pouczenie przez organ o sposobie wnioskowania o przywrócenie terminu. Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organ.
Godne uwagi sformułowania
uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. przywrócenie terminu uzasadniają bowiem wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Sąd pierwszej instancji aprobując stan faktyczny w zakresie podstaw odmowy przywrócenia terminu ustalony przez organ, oparł się na dowodach znajdujących się w aktach sprawy i wyjaśnieniach skarżącego.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
sprawozdawca
Beata Sobocha-Holc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu administracyjnym oraz przesłanek przywrócenia terminu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odbioru pisma przez członka rodziny i zobowiązania do przekazania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki administracyjnej zagadnienia skuteczności doręczeń zastępczych i przywracania terminów, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Skuteczne doręczenie zastępcze mimo braku przekazania pisma? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 149/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Apollo /przewodniczący/ Beata Sobocha-Holc Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Sygn. powiązane V SA/Wa 2334/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-07-11 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2334/22 w sprawie ze skargi D. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. K. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 11 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 234/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. (dalej jako: "skarżący") na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 lipca 2022 r. r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając: W pkt VI petitum skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a.") naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zastosowaniu niekonstytucyjnych przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia, tj.: — przepisów art. 2 Konstytucji RP stanowiących, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, albowiem w/w Sąd wbrew sprawiedliwości społecznej w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego oraz w wydanym wyroku w sposób stronniczy chroni interesy Ministra Finansów nie zważając na prawa podmiotowe Skarżącej który zaskarżył orzeczenie rażąco naruszył interesy skarżącej mianowicie Sąd posługiwał się przy wydaniu w/w wyroku w sprawie nieuczciwymi, nierzetelnymi i dyskryminującymi Skarżącego jako obywatela procedurami sądowymi, tj. popełnił rażące zaniedbania w zakresie postępowania dowodowego, w szczególności w lakoniczny sposób odniósł się do postawionych zarzutów oraz niejako skopiował treść uprzednio wydanego orzeczenia , przede wszystkim w skrótowy sposób odniósł się do jednego z najważniejszych zarzutów — przepisów art. 87 Konstytucji RP stanowiących, iż źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia; oraz przepisów art. 8 Konstytucji RP stanowiących, iż Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej; przepisów art. 45 Konstytucji RP stanowiących, iż każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd; oraz przepisów art. 77 Konstytucji RP stanowiących, iż żadna ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw, tj. przepisów ustanawiających zasady sprawiedliwości proceduralnej, tj. prawo obywatela do uczciwego postępowania sądowego (ang. fair trial), gdyż w/w Sąd naruszył w/w zasady bezstronności i niezawisłości Sądu, zasady równości Stron oraz zasady prawa obywatela do obrony, albowiem nie przeprowadził wnikliwie postępowania dowodowego, w szczególności nie dokonał sprawdzenia kto wprowadził skarżącą w błąd co do sposobu wprowadzania danych do rejestru , nie sprawdził, że skarżąca nie mogła utworzyć nowych miejsc i powiększonych już istniejących do większej wartości albowiem lokal nie spełniał wymogów, a wpis danych w rejestrze odzwierciedlał wartości jakie powstaną po uzyskanym dofinansowaniu , tym bardziej, że środki zostały przeznaczone na wskazany cel, a skarżąca legitymowała się odpowiednią w tym zakresie dokumentacją, — narusza konstytucyjnej zasady równości i sprawiedliwości społecznej (art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji) poprzez literalną wykładnię obowiązujących przepisów podczas gdy wykładnia prokonstytucyjna doprowadziłaby do wniosku , że dowołująca stworzyła dodatkowe miejsca, zakupiła wyposażenie zgodnie z założeniem, nie sprzeniewierzyła środków, a wsparcie nie powinno być zwracane albowiem odwołująca się stworzyła miejsca w sposób fizyczny co było celem wsparcia, nie zaś w sposób sztuczny jak to wynika z wpisów do rejestrów . W pkt VII petitum skargi kasacyjnej zarzucono w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie: — art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w sytuacji gdy dokonał ustaleń, że zaskarżone postanowienie organu obarczone było wadą Ponadto w pkt VIII petitum skargi kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: — art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, ponieważ nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu i nie uwiarygodnił niemożności działania, pomimo dołożenia staranności w przezwyciężeniu przeszkody, podczas gdy udowodnił, że matka odebrała list, nie poinformowała o prawidłowej dacie jego doręczenia oraz nie zachowała koperty. — art. 39 k.p.a. w zw. z art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a. poprzez uznanie, że przesyłka została skutecznie, w sposób zgodny z przepisami KPA doręczona odwołującemu się podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że nie zostały dochowane procedury doręczania korespondencji wynikające z przepisów, podczas gdy z żadnego dowodu zgromadzonego w sprawie nie wynika, że matka odwołującego się obowiązała się przekazać przesyłkę synowi ze wskazaniem daty jej doręczenia, albowiem dla skutecznego doręczenia pisma wystarczy, aby na podpisywanym przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu potwierdzeniu odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2070/10), podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika taka okoliczność, że matka skarżącego zobowiązała się do wydania przesyłki listownej skierowanej do skarżącego — art. 134 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnieniem stanu faktycznego, poprzez przyjęcie, że organ w sposób właściwy pouczył skarżącego o sposobie wnioskowania o przywrócenie terminu, podczas gdy z pism pochodzących od organu nie wykazano odwołującemu się w jasny i klarowny sposób w jaki ma skonstruować wniosek o przywróceni terminu oraz nie wezwano skarżącego do wyjaśnienia i uprawdopodobnienia dlaczego wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie — art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a., w związku z art. 58 k.p.a. polegające na ■ niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy poprzez przyjęcie, że wystarczające jest wskazanie że przysługuje uprawnienie do przywrócenie terminu, podczas gdy brak wyraźnego wskazania sposobu w jaki wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć, co powoduje, że po pierwsze brak jest precyzyjnego pouczenia, zapisy w piśmie z dnia 4 maja 2022 roku - doręczone w dniu 9 maja 2022 roku są wadliwe i nie spełniają swojej funkcji ■ pominięciu, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania spełnia wymogi formalne (został złożony w terminie, strona dopełniła jednocześnie czynności - złożyła odwołanie), ale nie zawiera danych, które pozwalają na jego merytoryczną ocenę, tj. okoliczności potwierdzających lub nie, uprawdopodobnienie braku winy strony w uchybieniu terminu, ■ nie wezwaniu przez organ strony do wskazania okoliczności, o których mowa w art. 58 § 1 k.p.a. i nie opatrzenia wezwania odpowiednim rygorem, wskazującym na możliwość oddalenia wniosku (odmowy przywrócenia terminu), albowiem działanie nie byłoby przy tym wyręczaniem strony w wykonywaniu obowiązku, jaki na podstawie przywołanego przepisu na nim spoczywa, czy też wręcz przerzuceniem tego obowiązku na organ, ■ brak dążenia organu do realizacji zasad określonych w art. 7,8 i 9 k.p.a. ■ działanie organu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu nie dysponując informacjami, od których zależy ocena winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu (por. wyroki NSA z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1613/18 oraz z 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1522/21). — art. 8 § 1 i 2 oraz art 9 k.p.a. poprzez uznanie, że wskazanie że skarżącemu przysługuje prawo do przywrócenia terminu w oparciu o przepisy covidowe bez szczegółowego powiadomienia o sposobie wnioskowania o przywrócenie jest wyczerpującym informowaniem stron o okolicznościach prawnych, podczas gdy organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, w tym wskazywania dokładnych terminów na dokonanie określonych czynności, a zatem samo wskazanie ww. przepisu nie może być uznane za wyczerpujące pouczenie, niewyczerpujące pouczenie jest pouczeniem błędnym, jako że wskazano jedynie przepis, z którego wynika sposób wnioskowania o przywrócenie terminu , ale nie jest wyjaśnione jakie argumenty należy przywołać do wniesienia środka, a tym zakresie nie jest możliwe przyjmowanie fikcji powszechnej znajomości prawa, albowiem gdyby strona zdawała sobie sprawę jak ma przedmiotowy wniosek przygotować, złożyłaby taki wniosek, albowiem norma postępowania zawarta w art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, wszystko to w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa. — naruszenie art. 7, 8, 10 i 11 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegających na wydaniu decyzji bez zbadania stanu sprawy, oparciu się wyłącznie na uznaniu, że skoro we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniono winy we wniesieniu środka odwoławczego po upływie terminu to należy nie przywracać termu, alb albowiem przesłanka nie została spełniona, podczas gdy brak było pouczenia jak wniosek o przywrócenie terminu ma wyglądać — naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, bowiem dowody przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia zostały ocenione dowolnie, a w treści uzasadnienia decyzji brakuje rozważań dlaczego takie, a nie inne dowody, doprowadziły do uznania, że dotacja została przeznaczona niezgodnie z celem, podczas gdy dowołująca się wykorzystała środki na zakup takiej ilości niezbędnych materiałów które doprowadziły do stworzenia dodatkowych miejsc dla dzieci. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (radca prawny) wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ zarówno skarżąca kasacyjnie, jak i strona przeciwna zrzekła się rozprawy. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że zgodnie art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Pomimo multiplikacji zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej spór dotyczy oceny zastosowania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dyspozycji art. 58 § 1 k.p.a. a jego istota sprowadza się do oceny zasadności stanowiska Sądu pierwszej instancji, który przyjął, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania oraz nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie owego terminu. Podkreślenia wymaga, że skarżący koncentruje swoje zarzuty wokół kwestii dotyczącej skuteczności doręczenia decyzji w trybie zastępczym. Na wstępie rozważań zauważenia wymaga, że instytucja przywrócenia terminu uregulowana została w art. 58-59 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1-3 k.p.a. i art. 59 § 2 k.p.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się, przy zachowaniu następujących warunków: a) braku upływu okresu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 58 § 2 k.p.a.); b) uprawdopodobnienia we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazującej na brak winy strony w uchybieniu terminu (art. 57 § 1 k.p.a.); c) dokonaniu – równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu - czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 58 § 2 k.p.a.). Z brzmienia powołanych wyżej przepisów wynika, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentuje argumentację uprawdopodobniającą brak swojej winy w niedochowaniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna niedochowania terminu istniała przez cały czas aż do wniesienia wniosku o jego przywrócenie. Zatem ustawodawca nie wymaga udowodnienia tych okoliczności tylko ich uprawdopodobnienia. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Wymaganie uprawdopodobnienia zamiast udowodnienia braku winy w uchybieniu terminu świadczy o intencji ustawodawcy odformalizowania i uproszczenia postępowania w tym przedmiocie, tak aby ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji i na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie zbyt pochopnie drogi do obrony jej praw. Tym niemniej, przywrócenie terminu uzasadnia tylko podanie przez wnioskodawcę takich obiektywnych i niezależnych od niego okoliczności, które wskazują na to, że nawet pomimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, nie mógł dokonać czynności w terminie. O zaistnieniu przesłanki "należytej staranności w dochowaniu terminu" można zasadnie mówić wówczas, gdy wnioskodawca uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak jakiejkolwiek jego winy, choćby w postaci niedbalstwa, w uchybieniu terminu - a zatem, gdy przedstawi okoliczności wskazujące, że nie miał możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają bowiem wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (zob. np. wyrok NSA z 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2550/17 i wyrok NSA z 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1247/16). Orzekanie w przedmiocie przywrócenia terminu nie jest działaniem uznaniowym właściwego organu, wskazuje na to norma art. 58 § 1 k.p.a., gdzie ustawodawca posłużył się sformułowaniem "...należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego...", gdy – z zachowaniem pozostałych przesłanek (złożenie prośby w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, jednoczesne dopełnienie czynności) – zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ administracji o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Uprawdopodobnienie stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje, zamiast udowadniania go. Pojmowane jest jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, nie dający pewności, ale wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Organ administracji publicznej winien zatem wszechstronnie ocenić, czy dokonane na podstawie uprawdopodobnienia ustalenia są na tyle wiarygodne, by można było uznać za uprawdopodobnione fakty, na które strona się powołuje. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że po pierwsze: nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy podnoszona zarówno w zarzutach kasacyjnych, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczność, jakoby w dniu 28 lutego 2022 r. przesyłkę poleconą zawierającą decyzję organu pierwszej instancji odebrała matka skarżącego. Z podpisu widniejącego na zwrotnym poświadczeniu odbioru (zpo) widnieje zapis, że korespondencję odebrała pani A. D., która własnoręcznie dopisała, że jest siostrą adresata przesyłki, tj. skarżącego D. K.. Taką też dodatkową adnotację o odbiorcy umieścił listonosz na ww. zwrotnym poświadczeniu odbioru. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że z akt sprawy wynika także to, iż w dniu 9 maja 2022 r. ta sama osoba odebrała za skarżącego zawiadomienie opatrzone datą 4 maja 2022 r. o uchybieniu terminu do wniesieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji a w odpowiedzi na to zawiadomienie skarżący złożył w zakreślonym terminie wniosek inicjujący postępowanie poddane kontroli przez sąd meriti w niniejszej sprawie. Po drugie: nie polega na prawdzie stwierdzenie skarżącego kasacyjnie, że osoba odbierająca w dniu 28 lutego 2022 r. ww. przesyłkę poleconą nie zobowiązała się do przekazania jej skarżącemu. Przeczy temu jasne oświadczenie o przyjęciu takiego zobowiązania podpisane przez odbierającą ten list polecony (v. akta adm. karta 171). W razie odmowy przyjęcia na siebie przez domownika wzmiankowanego zobowiązania listonosz zostawia w miejscu regulowanym przez ustawę (art. 44 k.p.a.) awizo adresowane do adresata przesyłki. Tak się nie stało ponieważ odbierająca zobowiązała się do przekazania listu poleconego skarżącemu. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej (w powiązaniu z ich uzasadnieniem) dotyczące naruszenia przepisów opisanych w punkcie VIII petitum skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione. Przede wszystkim wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji aprobując stan faktyczny w zakresie podstaw odmowy przywrócenia terminu ustalony przez organ, oparł się na dowodach znajdujących się w aktach sprawy i wyjaśnieniach skarżącego. Natomiast zarówno organ, jak i Sąd pierwszej instancji wyciągnęli odmienne od skarżącego wnioski wynikające z tych ustaleń, co do tego czy skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu. Jednakże wnioski skarżącego, co omówiono wyżej, są błędne. Słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, iż obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności dokładne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności mogących rzutować na ocenę prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a., a więc ustalenie czy doręczenie zastępcze dokonane zostało skutecznie i czy w związku z tym decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego. Organ wywiązał się z tego obowiązku zgodnie z prawem, zatem zaakceptowanie tego przez Sąd pierwszej instancji było prawidłowe. Jak już powiedziano wyżej, prawidłowe było także przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji stąd uzasadnione było wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w K. z [...] lutego 2022 r. Podsumowując, za nietrafny należy uznać zarzut opisany w punkcie VII petitum wniesionego środka zaskarżenia. Niezależnie od oceny prawidłowości sformułowania zarzutów opisanych w punkcie VI petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni przepisów tam wskazanych zatem zarzut błędnej ich wykładni został skierowany wobec nie istniejącego stanowiska Sądu. To zaś powoduje, że powyższe zarzuty należy uznać za niezasadne. Z kolei naruszenie tych przepisów przez – jak podaje autor skargi kasacyjnej - niewłaściwe ich zastosowanie nie może być skuteczne ze względu na nie podważenie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI