Orzeczenie · 2025-11-21

I GSK 149/23Oddalenie skargi kasacyjnej brak wymagalności egzekucja

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
egzekucja administracyjnazarzut w sprawie egzekucjiwymagalność obowiązkurozłożenie na ratypostępowanie egzekucyjneNSAskarga kasacyjnaprawo procesowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, argumentując, że egzekucja została wszczęta przedwcześnie, przed rozpatrzeniem jego wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, co miało oznaczać brak wymagalności obowiązku. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, zważył, że zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), ciężar wykazania braku wymagalności obowiązku spoczywa na zobowiązanym, który musi przedstawić istotę żądania oraz dowody je uzasadniające. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej są kompleksowo uregulowane w u.p.e.a. i art. 33 § 4 tej ustawy nakłada na zobowiązanego obowiązek przedstawienia dowodów. Wierzyciel nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania zobowiązanego. Sąd uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisów postępowania, a skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionej podstawy. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora IAS zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, w szczególności ciężaru dowodu w zakresie braku wymagalności obowiązku oraz zakresu stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o rozłożenie na raty w kontekście zarzutu braku wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, który nie został jeszcze rozpatrzony, stanowi podstawę do zarzutu braku wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt złożenia wniosku o rozłożenie na raty nie stanowi automatycznie podstawy do zarzutu braku wymagalności obowiązku, jeśli zobowiązany nie wykazał istnienia innej przyczyny braku wymagalności zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Ciężar wykazania braku wymagalności obowiązku spoczywa na zobowiązanym, który musi przedstawić istotę żądania oraz dowody je uzasadniające. Wierzyciel nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania zobowiązanego.

Jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w postępowaniu w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), a wierzyciel prowadzi postępowanie incydentalne według reguł z u.p.e.a., a nie z zastosowaniem wszystkich przepisów k.p.a.

Uzasadnienie

Instytucja zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest kompleksowo uregulowana w u.p.e.a., która zawiera normy prawa materialnego i przepisy postępowania. Wierzyciel, nie będąc organem administracji publicznej, nie podlega wszystkim obowiązkom wynikającym z k.p.a., a ciężar dowodu jest odmiennie uregulowany w u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Bydgoszczy o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

u.p.e.a. art. 33 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Ciężar dowodu spoczywa na zobowiązanym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, uchylając je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

u.p.e.a. art. 34 § § 1 i 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut.

u.p.e.a. art. 34 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o oddaleniu zarzutu kontynuuje postępowanie egzekucyjne.

k.p.a. art. 8 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady zaufania do władzy publicznej, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, utrwalone praktyki rozstrzygania spraw - nie mają zastosowania w postępowaniu incydentalnym prowadzonym przez wierzyciela.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - nie dotyczy wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 1 pkt 2 lit. a

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 6 lit. c) w związku z art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez organ administracji przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i oddalenie zarzutów, pomimo wykazania braku wymagalności obowiązku z uwagi na przedwczesne i nieuzasadnione wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której wniosek Zobowiązanego w sprawie rozłożenia zaległości na raty nie został jeszcze rozpatrzony, a Zobowiązany nie uchylał się od wykonania obowiązku. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 6 lit. c) w związku z art. 6 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo nieprawidłowego zastosowania przez organ administracji przepisów i skierowanie do egzekucji zaległości, co do których złożony w dobrej wierze wniosek Zobowiązanego o rozłożenie na raty nie został jeszcze rozpatrzony, szczególnie w sytuacji, gdy organ wstrzymał się początkowo z egzekucją, czym wytworzył u Zobowiązanego przekonanie o zasadności oczekiwania na załatwienie wniosku o rozłożenie zaległości na raty.

Godne uwagi sformułowania

Ciężar wykazania spełnienia przesłanki braku wymagalności obowiązku spoczywa na zobowiązanym. • Na wierzycielu nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania zobowiązanego, wierzyciel jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy przedstawiony przez zobowiązanego oraz dokumenty, którymi dysponuje. • Przepisy art. 33 u.p.e.a. i art. 34 u.p.e.a. kompleksowo uregulowano instytucję zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Jacek Boratyn

członek

Małgorzata Grzelak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, w szczególności ciężaru dowodu w zakresie braku wymagalności obowiązku oraz zakresu stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o rozłożenie na raty w kontekście zarzutu braku wymagalności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest możliwość podniesienia zarzutu braku wymagalności obowiązku. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi cenne przypomnienie o rozkładzie ciężaru dowodu i specyfice przepisów proceduralnych.

Wniosek o raty nie zawsze wstrzyma egzekucję – NSA wyjaśnia, kto musi udowodnić brak wymagalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst