I GSK 148/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Decyzja odmawiała przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi na rok 2017. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 20 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz § 5 ust. 1a rozporządzenia Ministra Rolnictwa, w związku z art. 31 ust. 2 rozporządzenia UE nr 1305/2013. Argumentowała, że przepisy krajowe kwalifikujące prawo do płatności z tytułem do gruntów rolnych naruszają zasadę pierwszeństwa prawa UE, które nie przewiduje takiego warunku. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 91 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu UE, dotyczący pierwszeństwa prawa unijnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że nie zostały podważone ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z którymi spółka nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości należącej do zasobów własności rolnej Skarbu Państwa, co było podstawą odmowy przyznania płatności. Sąd uznał, że art. 20 ust. 4 ustawy o wspieraniu jednoznacznie wymaga posiadania tytułu prawnego do gruntu, a pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, pod warunkiem posiadania tytułu prawnego do gruntów Skarbu Państwa. Interpretacja ta jest zgodna z prawem UE, które pozostawia państwom członkowskim zakres swobodnego uznania w zakresie wymaganych dokumentów i dowodów, pod warunkiem przestrzegania zasad równego traktowania i proporcjonalności. Wymóg posiadania tytułu prawnego ma na celu ochronę mienia publicznego i zapobieganie bezprawnemu korzystaniu z gruntów. Sąd uznał, że wymóg ten nie narusza przepisów unijnych, w tym rozporządzenia nr 1305/2013, i nie ma podstaw do bezpośredniego stosowania prawa UE ani do zarzutu naruszenia Konstytucji RP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zgodności krajowych wymogów dotyczących tytułu prawnego do gruntów rolnych Skarbu Państwa z prawem UE w kontekście płatności rolnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji gruntów rolnych Skarbu Państwa i płatności z PROW.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu rolnego Skarbu Państwa, wprowadzony przez polskie przepisy krajowe, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z rozporządzeniem nr 1305/2013, które nie precyzuje charakteru stosunku prawnego do gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu rolnego Skarbu Państwa jest zgodny z prawem UE. Państwa członkowskie mają swobodę w określaniu dokumentów i dowodów wymaganych od wnioskodawców, pod warunkiem przestrzegania zasad równego traktowania i proporcjonalności. Wymóg ten służy ochronie mienia publicznego i zapobieganiu bezprawnemu korzystaniu z gruntów.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy krajowe wymagające tytułu prawnego do gruntu rolnego Skarbu Państwa są zgodne z prawem UE. Prawo UE pozostawia państwom członkowskim pewien zakres swobody w ustalaniu wymogów dotyczących tytułu do gruntu, a wymóg ten jest proporcjonalny i służy ochronie interesów finansowych UE oraz własności publicznej.
Czy polskie przepisy krajowe dotyczące przyznawania płatności rolnych do gruntów Skarbu Państwa, uzależniające przyznanie pomocy od posiadania tytułu prawnego, naruszają zasadę pierwszeństwa stosowania prawa UE i art. 288 TFUE w sytuacji, gdy prawo UE nie ustanawia takiego wymogu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polskie przepisy krajowe nie naruszają zasady pierwszeństwa stosowania prawa UE ani art. 288 TFUE, ponieważ wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu jest zgodny z celami i zasadami prawa UE, a państwa członkowskie mają swobodę w jego wprowadzaniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu nie jest sprzeczny z prawem UE. Państwa członkowskie mogą wprowadzać takie wymogi w ramach swojej swobody uznania, o ile są one proporcjonalne i służą ochronie interesów finansowych UE. W tym przypadku wymóg ten jest uzasadniony ochroną mienia Skarbu Państwa.
Przepisy (11)
Główne
ustawa o wspieraniu art. 20 § ust. 4
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu. Pomoc do gruntu będącego własnością Skarbu Państwa przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny.
rozporządzenie ONW § § 5 ust. 1a
Rozporządzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Obowiązek złożenia we wniosku o przyznanie płatności zapewnienia, że rolnik posiada stosowny tytuł prawny.
Pomocnicze
rozporządzenie nr 1305/2013 art. 31 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
Nie precyzuje charakteru stosunku prawnego do gruntu, ale nie wyklucza wymogu posiadania tytułu prawnego przez państwa członkowskie.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy pierwszeństwa stosowania prawa UE.
TFUE art. 288
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy charakteru rozporządzeń UE.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Rozporządzenie Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich art. 8 § ust. 1 i ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zarządzania nią i monitorowania jej art. 72 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntu rolnego Skarbu Państwa jest zgodny z prawem UE i służy ochronie mienia publicznego.
Odrzucone argumenty
Przepisy krajowe dotyczące wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntu są sprzeczne z prawem UE i naruszają zasadę pierwszeństwa prawa UE. • Naruszenie art. 91 ust. 3 Konstytucji RP i art. 288 TFUE poprzez przyznanie pierwszeństwa przepisom krajowym przed przepisami UE.
Godne uwagi sformułowania
Państwa członkowskie mają zakres swobodnego uznania w odniesieniu do dokumentów i dowodów wymaganych od wnioskodawcy. • Wprowadzona regulacja prawna ma na celu wyeliminowanie sytuacji polegających na zajęciu gruntów przez podmioty nieposiadające żadnego tytułu prawnego. • ZWRSP tworzy mienie o charakterze publicznym, które służy wspieraniu poprawy struktury obszarowej gospodarstw rodzinnych.
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący
Piotr Piszczek
sprawozdawca
Cezary Kosterna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zgodności krajowych wymogów dotyczących tytułu prawnego do gruntów rolnych Skarbu Państwa z prawem UE w kontekście płatności rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gruntów rolnych Skarbu Państwa i płatności z PROW.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności prawa krajowego z unijnym w kontekście płatności rolnych i ochrony własności publicznej, co jest istotne dla prawników i rolników.
“Czy można dostać unijne dopłaty do ziemi, której się nie posiada legalnie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.