I GSK 1472/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zwrot dofinansowania z UE. Głównym zarzutem skarżącej było naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności dotyczące momentu powstania zaległości i początku biegu terminu przedawnienia do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Skarżąca argumentowała, że termin ten powinien być liczony od wezwania do zapłaty, a nie od decyzji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał to rozstrzygnięcie. NSA wyjaśnił, że decyzja o zwrocie dofinansowania z UE, wydana na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p., ma charakter konstytutywny w zakresie terminu wykonania obowiązku, a zatem termin przedawnienia, zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 118 § 1 o.p., należy liczyć od upływu terminu wskazanego w tej decyzji, a nie od wezwania do zapłaty w ramach stosunku umownego. Sąd odniósł się również do orzecznictwa TSUE, stwierdzając, że wyrok C-277/24 nie ma bezpośredniego zastosowania w tej sprawie ze względu na odmienny charakter zobowiązania zwrotowego (umowny) od zobowiązania podatkowego. Podkreślono, że członek zarządu powinien być świadomy ryzyk związanych z zarządzaniem środkami publicznymi i możliwością poniesienia odpowiedzialności solidarnej, a także możliwości uwolnienia się od niej poprzez spełnienie przesłanek z art. 116 § 1 o.p. Sąd uznał, że skarżąca miała możliwość obrony swoich praw w toku postępowania. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również uznano za niezasadny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu powstania zaległości i biegu terminu przedawnienia w sprawach o zwrot środków UE oraz odpowiedzialność osób trzecich.
Sprawa dotyczy specyficznego reżimu prawnego związanego ze środkami UE i odpowiedzialnością członków zarządu.
Zagadnienia prawne (4)
Od kiedy należy liczyć termin przedawnienia do wydania decyzji o solidarnej odpowiedzialności za zwrot dofinansowania z UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia należy liczyć od upływu terminu wskazanego w decyzji administracyjnej zobowiązującej beneficjenta do zwrotu środków, która ma charakter konstytutywny w zakresie terminu wykonania obowiązku.
Uzasadnienie
Decyzja o zwrocie dofinansowania ma charakter konstytutywny w zakresie terminu wykonania, a nie tylko deklaratoryjny. Termin płatności, a tym samym powstanie zaległości dla celów przedawnienia, powstaje z chwilą upływu terminu wskazanego w tej decyzji.
Czy wezwanie do zapłaty w ramach umowy o dofinansowanie otwiera bieg terminu przedawnienia dla wydania decyzji o odpowiedzialności solidarnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wezwanie do zapłaty w ramach umowy jest czynnością w reżimie kontraktowym i nie otwiera biegu terminu przedawnienia dla wydania decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Wezwanie do zapłaty jest czynnością w ramach stosunku umownego, a stosunek administracyjnoprawny powstaje dopiero z chwilą wydania i doręczenia decyzji administracyjnej.
Czy wyrok TSUE C-277/24 ma zastosowanie do sprawy o solidarną odpowiedzialność członka zarządu za zwrot środków UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE C-277/24, dotyczący VAT i prawa do obrony osoby trzeciej w postępowaniu podatkowym, nie ma bezpośredniego zastosowania do sprawy o solidarną odpowiedzialność za zwrot środków UE, ze względu na odmienny charakter zobowiązania (umowny) i odmienne uwarunkowania prawne.
Uzasadnienie
Zobowiązanie do zwrotu środków UE wynika z umowy, a nie z mocy prawa jak zobowiązanie podatkowe. Beneficjent zawiera umowę dobrowolnie, mając świadomość konsekwencji jej niewykonania. Zarząd powinien być zorientowany w obowiązkach i ryzykach.
Jakie są przesłanki uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość, otwarto postępowanie restrukturyzacyjne lub zatwierdzono układ, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy.
Uzasadnienie
Brak winy oznacza, że wniosek o upadłość nie został złożony z przyczyn niezależnych od członka zarządu, przy zachowaniu należytej staranności. Niewypłacalność spółki, w tym niemożność zwrotu środków UE, może stanowić podstawę do zgłoszenia wniosku o upadłość.
Przepisy (15)
Główne
o.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 118 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.f.p. art. 207 § ust. 9
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
o.p. art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 47 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.f.p. art. 67 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 66a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 354 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Prawo upadłościowe art. 20 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw art. 11 § pkt 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin przedawnienia wydania decyzji o odpowiedzialności solidarnej biegnie od upływu terminu wskazanego w decyzji administracyjnej o zwrocie dofinansowania, a nie od wezwania do zapłaty w ramach umowy. • Decyzja o zwrocie dofinansowania ma charakter konstytutywny w zakresie terminu wykonania. • Wyrok TSUE C-277/24 nie ma bezpośredniego zastosowania do sprawy ze względu na odmienny charakter zobowiązania i uwarunkowania prawne.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 67 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 118 § 1 o.p. poprzez przyjęcie, że terminem płatności, a więc i powstaniem zaległości, jest upływ 14 dni od doręczenia decyzji. • Naruszenie art. 66a ust. 2 w związku z art. 66a ust. 1 u.f.p. poprzez niepominięcie jego zastosowania. • Naruszenie art. 11 pkt 4 ustawy o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o zwrocie dofinansowania ma charakter deklaratoryjny, bowiem nie kreuje ona nowego stosunku prawnego, lecz stwierdza że w przeszłości powstał stan uzasadniający jej wydanie i związane z tym konsekwencje. • Pojęcie zaległości podatkowej zdefiniowane zostało w art. 51 § 1 o.p. i oznacza podatek niezapłacony w terminie płatności. • Konstrukcja stosunku prawnego, nawiązywanego w celu pobrania i wydatkowania środków na realizację programów finansowanych europejskich ma charakter hybrydowy. • Minimum staranności w obrocie gospodarczym, związane z podjęciem się pełnienia obowiązków członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością realizującej projekt finansowany ze środków europejskich zakłada świadomość obowiązywania przepisów dotyczących odpowiedzialności osoby trzeciej.
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący
Joanna Wegner
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania zaległości i biegu terminu przedawnienia w sprawach o zwrot środków UE oraz odpowiedzialność osób trzecich."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego reżimu prawnego związanego ze środkami UE i odpowiedzialnością członków zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności finansowej członków zarządu za środki unijne, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i menedżerów. Wyjaśnia kluczowe kwestie przedawnienia i interpretacji przepisów.
“Kiedy przedawnia się obowiązek zwrotu środków unijnych? NSA rozstrzyga kluczową kwestię dla beneficjentów.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Sektor
finanse publiczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.