I GSK 1470/21

I GSK 1470/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /sprawozdawca/
Jacek Boratyn
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 870/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 870/20 w sprawie ze skargi D. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 marca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 870/20 oddalił skargę D.G. (dalej określnego jako Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 16 marca 2020 r., nr 1401-IEE3.711.2.21.2020.3.MB w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił "zaskarżonej decyzji naruszenie":
- art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U z 2024 r . poz. 572, dalej określanej skrótem K.p.a.) poprzez nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, poczynienie błędnych ustaleń faktycznych na jego podstawie oraz niekierowanie się przez Sąd przy wydawaniu "decyzji" zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi;
- art. 80 w związku z art. 7 § 1 oraz art. 7 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r. poz. 132, dalej określanej skrótem u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że zajecie było uzasadnione na aktualnym wówczas etapie postępowania a wypłacenie wierzycielowi środków było możliwe także w trakcie zawieszenia postępowania.
Argumenty na poparcie stanowiska procesowego Skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935 , dalej określanej skrótem P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 P.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 P.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
Dalej należy zaznaczyć, że stosownie do normy art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).
Ze względu na sposób skonstruowania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Sąd nie może domniemywać intencji skarżącego kasacyjnie, nie może uzupełniania występujących w skardze kasacyjnej braków dotyczących podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia.
Podkreślić należy, że to ze względu na ścisłe wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, jej sporządzenie zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z przytoczonymi przepisami. Zatem to do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.
Skarga kasacyjna w rozpatrywanej sprawie została sporządzona niestarannie, a zwłaszcza nie sprecyzowano w niej podstaw kasacyjnych, o jakich stanowi art. 174 P.p.s.a. ze wskazaniem, czy w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną miało miejsce naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, czy naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Skarga kasacyjna nie przyporządkowuje sformułowanych w niej zarzutów do konkretnego punktu art. 174 P.p.s.a. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego brak ten nie uzasadnia wprawdzie stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 P.p.s.a. i podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2006 r., II FSK 684/05, LEX nr 273665), nie stanowi jednak wypełnienia koniecznego wymogu profesjonalizmu we wnoszeniu skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego należy również podkreślić, że ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie można pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 P.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu, o którym mowa była powyżej - co ponownie należy zaakcentować - powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).
Przedmiotem sprawy była skarga na czynność egzekucyjna zajęcia rachunku bankowego Skarżącego. Formułując zarzut naruszenia przez Sądu pierwszej instancji przepisów Kodeksy postępowania administracyjnego wymienionych w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej Skarżący w ogóle nie odniósł się do treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, do stanowiska Sądu pierwszej instancji odnoszącego się do kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jego trwania. W samym zarzucie także nie wskazano, które konkretnie ustalenie faktyczne jest wadliwe, niepełne, np. fakt i data zawieszenia postępowania egzekucyjnego, data dokonania zajęcia rachunku bankowego. Nie wskazał, które przepisy procedury sadowoadministracyjnej naruszył Sąd pierwszej instancji. Który nie stosuje przecież przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego a jedynie ocenia ich zastosowanie bądź niezastosowanie przez organ, którego akt został poddany kontroli Sądu i to z zastosowaniem, w świetle art. 3 § 1 P.p.s.a. wyłącznie kryterium legalności. Nie wykazał wpływu naruszeń na wynik postępowania.
Dlatego zarzut naruszenia przepisów procesowych, jako wadliwie skonstruowany wymyka się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich wadliwe zastosowanie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2742/22). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, i to okoliczności istotnych z punktu widzenia normy prawa materialnego mającej zastosowanie w sprawie, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2123/23). W tym miejscu należy jedynie przypomnieć, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, bowiem próba taka mogłaby ewentualnie odnieść zamierzony skutek wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej - w ramach art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2004 r., sygn. akt GSK 811/04), a zatem zarzutem naruszenia prawa materialnego nie można skutecznie zastąpić zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Natomiast na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W trybie powołanego przepisu prawa ocenie podlega prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
O nieskuteczności zarzutu błędnego zastosowania art. 80 u.p.e.a. świadczy także to, że Skarżący, z niewyjaśnionych powodów, powołuje się na jego podstawie na błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że czynność egzekucyjna zajęcia rachunku bankowego została poprawnie dokonana, podczas, gdy jego zdaniem, postepowanie egzekucyjne w dacie dokonania czynności było zawieszone. Z akt postępowania wynika, że postępowanie zawieszono postanowieniem organu egzekucyjnego 15 maja 2018 r., podjęto postanowieniem z 5 kwietnia 2019 r. doręczonym skutecznie Skarżącemu. Zajęcia rachunku bankowego dokonano 22 października 2019 r. Zatem po podjęciu postępowania egzekucyjnego.
Zarzut naruszenia art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. nie został w ogóle uzasadniony. Nie wiadomo, co autor skargi kasacyjnej miał na myśli.
Wobec powyższego zarzut błędnego zastosowania art. 80 u.p.e.a. w związku z art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. należało uznać za nieskuteczny.
W konsekwencji skargę kasacyjną, jako pozbawioną podstaw, oddalono w oparciu o art. 184 P.p.s.a.