I GSK 1467/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-23
NSArolnictwoWysokansa
płatności rolnośrodowiskoweśrodki unijneARiMRzobowiązanie rolnośrodowiskowepowierzchniarozporządzenie UEkontrola administracyjnarolnictwo

NSA oddalił skargę kasacyjną rolnika w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu przekroczenia dopuszczalnej różnicy powierzchni zadeklarowanej do pomocy.

Rolnik złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności na rok 2015 z powodu zadeklarowania większej powierzchni (86,77 ha) niż pierwotnie ustalona (70 ha) w ramach wariantu 5.1. NSA oddalił skargę, uznając, że zwiększenie zobowiązania w czwartym roku jego realizacji było niedopuszczalne, a różnica powierzchni przekroczyła 20%, co skutkowało odmową przyznania pomocy zgodnie z rozporządzeniem UE.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę rolnika na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności na rok 2015, ponieważ skarżąca zadeklarowała powierzchnię 86,77 ha w ramach wariantu 5.1, podczas gdy pierwotne zobowiązanie z 2012 r. obejmowało 70 ha. Organy ARiMR oraz sądy administracyjne uznały, że zwiększenie powierzchni w czwartym roku realizacji zobowiązania było niedopuszczalne, a różnica między powierzchnią zadeklarowaną a zatwierdzoną (23,96%) przekroczyła dopuszczalny próg 20%, co skutkowało odmową przyznania płatności zgodnie z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia Delegowanego Komisji UE nr 640/2014. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że orzeczenia sądów w tej sprawie są prawomocne i wiążące, a skarżąca nie mogła skutecznie dokonać zamiany pakietów ani zwiększyć powierzchni w ramach istniejącego zobowiązania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów proceduralnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zwiększenie zobowiązania w czwartym roku realizacji wariantu 5.1 jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte na okres 5 lat co do zasady nie podlega zmianie w trakcie jego trwania, a wyjątki od tej zasady nie obejmują sytuacji zwiększenia powierzchni w czwartym roku realizacji zobowiązania. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a zatwierdzoną przekraczająca 20% skutkuje odmową przyznania płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Rozporządzenie 640/2014 art. 19 § ust. 1

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.

Różnica między obszarem zgłoszonym a zatwierdzonym przekraczająca 20% obszaru zatwierdzonego skutkuje odmową przyznania pomocy obszarowej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy.

rozporządzenie rolnośrodowiskowe art. 6 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013

Zwiększenie obszaru gruntów rolnych dokonane przez skarżącą nie mieściło się w hipotezie normy.

rozporządzenie rolnośrodowiskowe art. 9 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013

Wariant trzeci lub czwarty pakietu 2 nie mogą być realizowane równocześnie z wariantami pakietów 4 lub 5 na tych samych gruntach rolnych.

Rozporządzenie 2988/95 art. 1 § ust. 2

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Definicja nieprawidłowości jako naruszenia przepisów prawa wspólnotowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. przez przyjęcie przez Sąd oceny prawnej z wyroku NSA II GSK 206/16 pomimo zmiany okoliczności faktycznych. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji przez niedostrzeżenie przez Sąd wydania przez organ dwóch odmiennych decyzji w tożsamym stanie prawnym i faktycznym. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji przez niedostrzeżenie, że w 2013 r. skarżąca zwiększyła zobowiązanie rolnośrodowiskowe o 2,00 ha w wariancie 4.10 bez odmowy wypłaty płatności. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej i niedostrzeżenie potrzeby planu działalności rolnośrodowiskowej. Naruszenie prawa materialnego: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 i § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędną wykładnię definicji 'zobowiązania rolnośrodowiskowego'. Naruszenie prawa materialnego: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 oraz § 6 ust. 1 i § 26 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędną wykładnię, że art. 19 ma zastosowanie do grupy upraw, a różnica musi być ustalana na moment podjęcia zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

Zobowiązanie w wariancie 5.1 ustalone we wniosku pierwszorocznym jako 70,00 ha nie uległo zatem zmianie. Sądy stanęły na stanowisku, że wśród dopuszczalnych zmian zobowiązania rolnośrodowiskowego nie wskazano zmiany polegającej na zaprzestaniu realizacji wariantu trzeciego lub czwartego pakietu 2. Wyroki sądów są prawomocne i zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Różnica procentowa między obszarem zadeklarowanym i zatwierdzonym odniesiona do obszaru zatwierdzonego wynosiła 23,96%, co na mocy akapitu drugiego art. 19 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 skutkowało odmową przyznania płatności na rok 2015.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący-sprawozdawca

Joanna Salachna

członek

Jacek Surmacz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych, zasad zmiany zobowiązań, dopuszczalnych różnic powierzchniowych oraz mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych w ramach programów UE i krajowych, a także konkretnego okresu realizacji zobowiązania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak rygorystyczne przepisy dotyczące płatności unijnych i zobowiązań rolnych mogą prowadzić do odmowy przyznania środków, nawet przy niewielkich różnicach powierzchniowych. Pokazuje znaczenie precyzyjnego przestrzegania warunków umów.

Rolnik stracił unijne dopłaty przez 23% przekroczenie powierzchni. Czy przepisy UE są zbyt surowe?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1467/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Surmacz
Joanna Salachna
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 751/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-14
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19 ust. 1
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 751/20 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 28 stycznia 2020 r. nr PRŚ/003/2020 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. P. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 751/20 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę J. P. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia 28 stycznia 2020 r., nr PRŚ/003/2020 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Skarżąca wnioskiem kontynuacyjnym z dnia 15 czerwca 2015 r. zwróciła się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015. We wniosku strona zadeklarowała powierzchnię działek rolnych do wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000 - 86,77 ha.
Decyzją z dnia 22 lipca 2016 r. Kierownik Biura ARiMR odmówił przyznania płatność rolnośrodowiskowej wskazując, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane przez skarżącą przez okres 5 lat od dnia 15 marca 2012 r. na powierzchni 70 ha. Natomiast skarżąca składając wniosek na 2015 r. zadeklarowała powierzchnię 86,77 ha. Kierownik Biura ARiMR podał, że strona w roku 2015 dokonała nieuprawnionej zmiany zobowiązania na działce D1 na powierzchni 16,77 ha i ta powierzchnia została wykluczona. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach wariantu 5.1 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 23,96%, a więc przekracza 20 %, co spowodowało odmowę przyznania pomocy.
Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Mazowieckiego Oddziału ARiMR w Warszawie decyzją z dnia 28 stycznia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że w decyzji z 28 lutego 2013 r. wydanej w sprawie wniosku strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 zostały przyznane płatności w wariantach: 1) 2.1 - uprawy rolnicze do powierzchni 85,37 ha; 2) 2.3 trwale użytki zielone do powierzchni 16,77 ha; 3) 3.1.2 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 do powierzchni 16,77 ha; 4) 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 do powierzchni 70,00 ha. W taki sposób ukształtowane zostało zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w roku 2012 przez skarżącą. W sprawie dotyczącej roku 2013 wnioskodawczyni zadeklarowała do płatności powierzchnię 86,77 ha wskazując, że zaprzestała realizacji wariantu 2.3 na powierzchni 16,77 ha. Decyzją z 26 sierpnia 2014 r. Kierownik Biura ARiMR nie przyznał płatności do powierzchni 16,77 ha. Organ wyjaśnił, że zmiana polegająca na zaprzestaniu realizacji wariantu 2.3 i zwiększeniu powierzchni wariantu 5.1 o 16,77 ha nie mogła być zatwierdzona. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR. Wyrokiem z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1600/185 WSA w Warszawie oddalił skargę, a NSA wyrokiem z 27 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 206/16 oddalił skargę kasacyjną. Zobowiązanie w wariancie 5.1 ustalone we wniosku pierwszorocznym jako 70,00 ha nie uległo zatem zmianie.
Organ odwoławczy zauważył, że o ile § 6 rozporządzenia PRŚ dopuszcza zwiększenie zobowiązania w pakiecie 5 to jednakże jest to możliwe jedynie w drugim lub trzecim roku realizacji zobowiązania, co było przedmiotem rozważania WSA w wyroku z dnia 15 września 2015 r. i NSA - sygn. akt II GSK 206/16 oraz decyzji ostatecznej z dnia 5 maja 2016 r. (sprawa dotycząca 3-go roku realizacji). Natomiast sprawa dotyczy czwartego roku realizacji zobowiązania i w związku z czym zwiększenie w tym roku powierzchni w wariancie 5.1 nie jest w ogóle dopuszczalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że przedmiotem sporu jest możliwość przyznania pomocy w ramach wariantu 5.1 do powierzchni gruntu 86,77 ha w sytuacji, gdy w pierwszym i kolejnych latach podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego skarżącej, w ramach tego pakietu, przyznano pomoc do powierzchni gruntu w wysokości 70 ha. Zdaniem Sądu I instancji wykluczenie powierzchni 16,77 ha powoduje określone konsekwencje w zależności od wielkości różnicy między powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią kwalifikującą się do pomocy. W rozpatrywanej sprawie różnica procentowa między obszarem zadeklarowanym i zatwierdzonym odniesiona do obszaru zatwierdzonego wynosiła 23,96%, co na mocy akapitu drugiego art. 19 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 skutkowało odmową przyznania płatności na rok 2015.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. przez przyjęcie przez Sąd oceny prawnej, zawartej w wyroku NSA z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt: II GSK 206/16 pomimo, że zmianie uległy okoliczności faktyczne po wydaniu rzeczonego wyroku oraz wobec niesformułowania jednoznacznej oceny prawnej w przyjętym zakresie;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji, wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że w tożsamym stanie prawnym i faktycznym organ wydał dwie odmienne decyzje, tj. decyzję z dnia 28 stycznia 2020 r. oraz decyzję z dnia 5 maja 2016 r., co jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji, wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że w roku 2013 r. skarżąca zwiększyła swoje zobowiązanie rolnośrodowiskowe o 2,00 ha w wariancie 4.10 i nie skutkowało to odmową wypłaty płatności pomimo, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2013 poz. 361), dalej "rozporządzenie rolnośrodowiskowe" zwiększenie obszaru gruntów rolnych dokonane przez skarżącą nie mieści się w hipotezie normy wyrażonej w § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia, co jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie dostrzegł, że dla rekonstrukcji treści zobowiązania rolnośrodowiskowego niezbędny jest plan działalności rolnośrodowiskowej;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędną wykładnię, polegającą na niewłaściwym odkodowaniu definicji "zobowiązania rolnośrodowiskowego" z powołanych norm;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 19 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w zw. z § 6 ust. 1 i § 26 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że po pierwsze, że przepis powołanego art. 19 znajduje zastosowanie w odniesieniu do danej grupy upraw a nie pakietu, zaś różnica między obszarem zgłoszonym a zadeklarowanym musi być ustalana na moment podjęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że sprowadza się on w gruncie rzeczy do kwestionowania zasadności stanowiska odnośnie do braku możliwości przyznania pomocy w ramach wariantu 5.1 do powierzchni gruntu 86,77 ha w sytuacji, gdy w pierwszym roku podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego skarżącej, w ramach tego pakietu, przyznano pomoc do powierzchni gruntu w wysokości 70 ha.
Prawidłowe w tym zakresie jest stanowisko Sądu I instancji sformułowane w zaskarżonym wyroku zgodnie z którym niedopuszczalna jest możliwość zwiększenia zobowiązania w czwartym roku realizacji wariantu 5.1. Za lata 2012- 2013 skarżącej przyznano bowiem pomoc do 70 ha, a za 2014 wykluczono z płatności pow. 16,77 ha, a postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało umorzone). Z akt sprawy wynika, że decyzją z 28 lutego 2013 r. organ I instancji, na pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, przyznał skarżącej pomoc w ramach pakietu 5.1 do powierzchni 70 ha. Innymi słowy skarżąca podjęła w dniu 15 marca 2012 r. zobowiązanie, które co do zasady miała obowiązek kontynuować przez okres kolejnych pięciu lat.
Poza powyższym, skarżąca w 2013 r. próbowała dokonać zmiany zobowiązania na powierzchnia 16,77 ha zmieniając pakiet 3.1.2 na pakiet 5.1. Zmiana ta okazała się nieskuteczna i Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją 26 sierpnia 2014 r. przyznał stronie pomoc do 70 ha, zamiast do wnioskowanych 86,77 ha. Decyzja ta następnie został utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR z 21 stycznia 2015 r.. Skarga od tej decyzji została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 września 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1600/15 i następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w tej sprawie wyrokiem z 27 lutego 2018 r. II GSK 206/16 (orzeczenia dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Innymi słowy zarówno organy ARiMR, jak i sądy administracyjne stanęły na stanowisku wskazującym, że w świetle obowiązujących przepisów nie można zwiększyć zobowiązania w ramach pakietu 5.1. We wspomnianym wyroku NSA wprost wskazano, że skarżąca kasacyjnie w 2013 r. nadal realizowała wariant 2.3 parkietu 2. na powierzchni 16,77 ha, a więc nie była uprawniona do przyznania płatności w ramach wariantu 5.1.
Sądy stanęły na stanowisku, że wśród dopuszczalnych zmian zobowiązania rolnośrodowiskowego nie wskazano zmiany polegającej na zaprzestaniu realizacji wariantu trzeciego lub czwartego pakietu 2. Na podstawie § 52 rozporządzenia PRŚ rolnik także nie może skutecznie dokonać zamiany pakietu 3 na pakiet 4 lub 5, jeżeli jednocześnie ma podjęte 5-letnie zobowiązanie w zakresie wariantu trzeciego lub czwartego pakietu 2. Zauważono, że powyższe wynika wprost z § 9 pkt 3 rozporządzenia PRŚ, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w ramach dowolnej liczby pakietów, z tym że wariant trzeci lub czwarty pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 (rolnictwo ekologiczne) nie mogą być realizowane równocześnie na tych samych gruntach rolnych z wariantami pakietów 4 lub 5. Strona nie mogła zatem skutecznie dokonać zamiany pakietu 3 na pakiet 5 na działce rolnej C o powierzchni 16,77 ha położonej na działce ewidencyjnej nr 431, jeżeli jednocześnie realizuje wariant trzeci lub czwarty pakietu 2. Wyroki sądów są prawomocne i zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych inne osoby. Tym samym sąd rozpoznający tę sprawę związany jest wykładnią przepisów prawa dokonaną w powołanych wyrokach i nie może obecnie czynić odmiennych ustaleń prawnych niż przyjęte w powołanych wyrokach.
Podkreślenia także wymaga, że także w trzecim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego (2014 r.) skarżącej nie przyznano pomocy za obecnie sporną powierzchnię 16,77 ha (decyzja Kierownika Biura ARiMR z 5 maja 2016 r., jest decyzją ostateczną). Tym samym skarżąca nadal zobowiązana była do realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 5.1 na powierzchni 70 ha, a nie innej powierzchni.
Zasadnie zatem włączono do akt sprawy decyzje Kierownika Biura ARiMR z 28 lutego 2013 r. i 26 sierpnia 2014 r., ponieważ decyzje te w sposób jednoznaczny określają zakres podjętego przez stronę w dniu 15 marca 2012 r. zobowiązania w ramach wariantu 5.1. Podjęte na okres 5 lat zobowiązanie nie podlega zmianie przez okres jego trwania. Wyjątki od tej zasady zostały określone w rozporządzeniu, jednakże wyjątki te nie dotyczą skarżącej, to składając wniosek kontynuacyjny na czwarty kolejny rok realizacji m.in. wariantu 5.1 strona nie mogła rozszerzyć swojego zobowiązania ponad wartość 70 ha. W sprawie natomiast to uczyniła i zadeklarowała powierzchnię 86,77 ha. Zadeklarowanie powyższej powierzchni musiało skutkować wykluczeniem powierzchni ponad 70 ha, tj. powierzchni działki rolnej D1 – 16,77 ha, ponieważ stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UL z 1995 nr 312 s.1). Zgodnie z tym przepisem nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (patrz także art. 2 ust. 1 lit g rozporządzenia 1306/2013).
Wykluczenie powierzchni 16,77 ha powoduje określone konsekwencje w zależności od wielkości różnicy między powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią kwalifikującą się do pomocy. Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego. Jeżeli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. W sprawie różnica procentowa między obszarem zadeklarowanym i zatwierdzonym odniesiona do obszaru zatwierdzonego wynosiła 23,96%, co na mocy akapitu drugiego art. 19 ust. 1 rozporządzenia 640/2014 skutkowało odmową przyznania płatności na rok 2015.
Niezasadne są zarzuty strony wskazujące, że organ odmówił jej składania wyjaśnień i aktywnego udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że organy zapewniły czynny udział w postępowaniu, z czego skarżąca aktywnie korzystała. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie nie naruszono art. 21 ustawy PROW i innych przepisów postępowania. Organy ARiMR obydwu instancji zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu, a także Dyrektor Oddziału ARiMR pismem 28 listopada 2019 r. poinformował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co zostało prawidłowo ocenione w ramach zaskarżonego wyroku. To, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego oraz zaskarżony wyrok nie zadowala skarżącej kasacyjnie nie oznacza, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, czy też przepisów materialnych. Przeciwnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się do wszystkich istotnych aspektów sprawy i dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
W tym stanie rzeczy za chybione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów procesowych w postaci art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 153, art. 170 p.p.s.a., art. 8, art. 7, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., art. 2 Konstytucji jak i zarzutów prawa materialnego w postaci § 2 ust. 1 pkt 3, § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014.
Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI