I GSK 1454/24

I GSK 1454/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Izabella Janson /sprawozdawca/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1905/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-08-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 174 pkt. 1 i 2, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art 2 pkt 23
Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Beata Sobocha-Holc sędzia NSA Piotr Piszczek sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1905/24 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w S. na akt Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 14 czerwca 2024 r. nr DRS.SK1.550.9.11.2024.AKS(5) w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sp. z o.o. w S. na rzecz Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 sierpnia 2020r., sygn. akt V SA/Wa 1905/24 na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy z 28 kwietnia 2022r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (dalej też: "ustawa wdrożeniowa") w zw. z art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej też: "strona", "skarżąca", "Spółka") na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej też: "PARP", "organ") z 14 czerwca 2024r., nr DRS.SK1.550.9.11.2024.AKS(5) w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia podjętego przez niego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 73 ust. 8 pkt 1a ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej polegające na oddaleniu skargi w sytuacji gdy w toku postępowania w zakresie wyboru projektu doszło do naruszenia zasady wyboru w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, równy oraz zasady równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz zasady równego traktowania wnioskodawców poprzez błędne zastosowanie zapisów regulaminu wyboru projektów tj. § 2 ust. 2 pkt 1 skutkujące uznaniem, że "Spółka co najwyżej mogła w okresie po inkubacji rozpocząć prace projektowe (rozpoczęcie prac oznacza rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawią, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw), a nie sprzedaż produktu. Sprzedaż bowiem produktu jest rezultatem prac projektowych i kończy projekt", w sytuacji gdy żaden zapis regulaminu nie zawiera pojęcia "prac projektowych" oraz żadne źródło prawa normujące konkurs nie zabrania rozpoczęcia realizacji projektu i pierwszej sprzedaży nieukończonego produktu przed dniem złożenia wniosku (a po zakończeniu programu inkubacji), a nadto źródła prawa regulują sytuację rozpoczęcia projektu przed złożeniem wniosku, tj.: - rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014r. - art 2 pkt 23, - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z 24 czerwca 2021r. - art. 63 ust 6, - wytyczne Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczące kwalifikowalności wydatków na fata 2021-2021 z 18 listopada 2022r. - Rozdział 2, Podrozdział 2.1 Okres kwalifikowalności ust 4, - instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej [...] komponent lla Wsparcie rozwoju działalności gospodarczej startupu - strona 2, co przekładając na etap postępowania spowodowało, że organ zbadał w zakresie kryterium nr 4 "lnnowacyjność produktu" niewdrożoną na rynek część projektu, w sytuacji gdy powinien zbadać w zakresie tego kryterium cały projekt (łącznie z już wdrożoną częścią).
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W szerokiej odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odnosząc się szczegółowo do wszystkich podniesionych w niej zarzutów wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
W posumowaniu wskazał, że projekt został oceniony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, zgodny zapisami z dokumentacji konkursowej, w szczególności § 2 ust. 2 pkt 1 Regulaminu, Kryteriami wyboru projektów oraz obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślił, że PARP dokonując oceny Projektu zbadał w zakresie spełniania kryterium nr 4 "lnnowacyjność produktu" całość projektu zarówno jego część niewdrożoną jak i wdrożoną na rynek. Posługiwanie się zaś przez skarżącą pojęciem "niedokończonego produktu" w sytuacji prowadzenia jego komercyjnej sprzedaży jest próbą obejścia zasad konkursu w sytuacji, gdy wsparcie w komponencie lla FEPW stanowi pomoc publiczną dla przedsiębiorstw rozpoczynających działalność, która udzielana jest zgodnie z Rozdziałem 4 rozporządzenia ws. udzielania przez PARP pomocy finansowej w ramach FEPW i obejmuje wsparcie startupu w procesie wejścia z produktem na rynek, co wynika z celu działania 1.1 FEPW określonego w SZOP FEPW dla komponentu lla. Cel ten odzwierciedla § 2 ust. 1 regulaminu: "Dofinansowanie mogą otrzymać projekty innowacyjne dotyczące wsparcia rozwoju działalności biznesowej startupów dla zweryfikowanych pomysłów w ramach programów inkubacji na Platformie startowej POPW lub innych programów finansowanych ze środków publicznych i wejście z opracowanym w ramach inkubacji produktem (wyrób lub usługa) na rynek i pierwszą sprzedaż. Podkreślił, że w stanie faktycznym sprawy, skarżąca prowadzi już komercyjną sprzedaż produktu, a ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że najistotniejsze cechy i funkcjonalności platformy edukacyjnej [...] są już dostępne w obecnie oferowanym rozwiązaniu. Uzupełnienie platformy o dodatkowe pytania lub zdjęcia nie może być uznane za znaczące ulepszenie produktu i w efekcie powstanie innowacji. W konsekwencji nie można uznać, że wniosek o dofinansowanie dotyczy innowacji produktowej rozumianej jako znaczące ulepszenie, względem jego własnego produktu. Realizacja projektu obejmuje rozbudowę oferty rynkowej strony i skalowanie jej działalności. Powyższe stoi w sprzeczności z założeniami kryterium nr 4 "lnnowacyjność produktu". W ocenie organu zatem projekt Spółki w ramach przedmiotowego działania nie mógł otrzymać dofinansowania gdyż wobec nie spełnienia kryterium nr 4 "lnnowacyjność produktu", jak również pierwszego wprowadzenia na rynek i dokonanej jego pierwszej sprzedaży, nie spełnia on celów określonych dla komponentu lla FEPW, w szczególności celu wynikającego z § 2 ust. 1 regulaminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyroki NSA z: 5 maja 2004r., FSK 6/04, LEX nr 129933; 26 lutego 2014r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).
Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia wszystkich powyższych wymogów. Zauważyć przede wszystkim należy, że obok tego, że w petitum skargi kasacyjnej poniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zarzuty te nie są spójne w odniesieniu do wskazanych ich podstaw prawnych. Nie wskazano na czym miało polegać naruszenie każdego ze wskazanych przepisow, nie podjęto również próby uprawdopodobnienia ich istotnego wpływu na wynik sprawy. Jednakże w kontekście uchwały NSA z 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09 (dostępna na: www.orzeczenia.nsa.gov.p.; dalej powoływane orzeczenia tamże), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny zarzutów w zakresie w jakim możliwe było odniesienie się do nich po przeanalizowaniu zarzutu kasacyjnego i jego uzasadnienia.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie uznał je za zgodne z prawem.
Za podstawę wyroku z 2 sierpnia 2024r., sygn. akt V SA/Wa 1905/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości.
Skarżąca wnioskiem z 31 października 2023r. wystąpiła o dofinansowanie realizacji projektu pt. "[...]" w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027, Priorytet I "Przedsiębiorczość i Innowacje", Działanie 1.1 "Platformy startowe dla nowych pomysłów" - Komponent IIa "Wsparcie rozwoju działalności gospodarczej startupu". Wniosek otrzymał nr FEPW.01.01-IP.01-0069/23.
Pismem z 19 kwietnia 2024r., nr DRS.SK1.550.2.5.2024.ZS(89) PARP zawiadomiła stronę o negatywnym wyniku oceny wniosku o dofinansowanie. Spółka została poinformowana, że minimalna liczba punktów umożliwiająca wybranie projektu do dofinansowania w ramach naboru wynosi łącznie 14 punktów. Natomiast projekt strony uzyskał 13 punktów i nie uzyskał wymaganej liczby punktów w poniższych kryteriach nr: 4 "Innowacyjność produktu" i nr 5 "Uzasadnienie biznesowe", gdyż we wszystkich tych kryteriach otrzymał 0 pkt. Skarżąca wniosła protest. Rozstrzygnięciem z 14 czerwca 2024r. PARP działając na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poinformowała, że protest nie został uwzględniony. Wskazała, że w zakresie kryterium nr 5 "Uzasadnienie biznesowe" zmieniła pierwotną ocenę i przyznała 4 punkty. Ostatecznie projekt uzyskał 17 punktów. Jednakże nie uzyskał minimum punktowego (przyznano 0 pkt na 3 pkt możliwe do uzyskania) w ramach kryterium nr 4 "Innowacyjność produktu" i w związku z tym nie uzyskał dofinansowania. Natomiast w odniesieniu do kryterium nr 4 potwierdziła pierwotną ocenę KOP. Wyjaśniła, że to kryterium zostało negatywnie ocenione z uwagi na fakt, że mimo wezwania skarżąca nie przedstawiła nowych cech i/lub funkcjonalności produktu istotnych dla odbiorców z rynku docelowego, co uniemożliwia potwierdzenie nowości rozwiązania projektowego w skali polskiego rynku. Podniosła, że do nowych cech i funkcjonalności platformy edukacyjnej Spółka zaliczyła zdjęcia preparatów anatomicznych o które będą oparte kursy, inteligentny kalendarz służący do planowania nauki, chatbox (inteligentna wyszukiwarka, która będzie pomagała użytkownikowi w znalezieniu odpowiedzi na pytania), a także pogotowie anatomiczne. W ocenie organu zaproponowane przez Spółkę rozwiązanie nie cechuje się innowacyjnością. Jednocześnie sam fakt, że "żadne zbliżone rozwiązanie na rynku światowym nie zawiera wzmianki, aby korzystało z chociażby zbliżonego algorytmu" nie świadczy o innowacyjności produktu w przypadku zastosowania takiego elementu. PARP zgodziła się z pierwotnym stanowiskiem KOP, że wskazana platforma nie jest jedyną w Polsce (i na ten moment na świecie) platformą online łączącą naukę z użyciem zdjęć prawdziwych preparatów. PARP wyjaśniła, że w ramach oceny kryterium nr 4 nie jest zadaniem KOP wykazanie konkurencyjnego, "tożsamego rozwiązania" dla rozwiązania będącego przedmiotem oceny wniosku o dofinansowanie projektu. W ocenie organu deklarowane cechy/funkcjonalności wdrażanego produktu nie wyróżniają go w stosunku do rozwiązań konkurencyjnych dostępnych na rynku krajowym. PARP w odniesieniu do już istniejącego na stronie internetowej [...] produktu zauważyła, że strona w odpowiedzi na zapytanie potwierdziła, iż na już istniejącej platformie dostępnych jest blisko 1000 pytań praktycznych ("szpilek"), opartych na zdjęciach preparatów anatomicznych; przy czym jak wskazała, podstawą do opracowania pytań było 120 zdjęć preparatów. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, dążeniem Spółki jest pozyskanie 3000 zdjęć, dodatkowo przynajmniej 1000 więcej "szpilek" (liczba minimalna) oraz dodatkowo przynajmniej 100 kolejnych prezentacji (strona planuje wszystkie te elementy opracować w ramach projektu). W ramach projektu Spółka także planuje zastąpić "Pogotowie anatomiczne" "Wirtualnym Asystentem, czyli czatbotem"; stworzyć słownika anatomiczny zawierający min. 6000 mian anatomicznych w języku polskim, angielskim oraz łacinie (obecnie funkcjonuje on w wersji podstawowej) oraz zapewni nadzór merytoryczny przez zespół skarżącej. Organ porównując dane z wniosku z danymi pochodzącymi z wyjaśnień Spółki doszukał się braku staranności, gdyż w wyjaśnieniach Spółka dodatkowo oprócz opracowania 1000 pytań praktycznych wskazuje na 1000 pytań teoretycznych. Tym samym rezultatem projektu powinno być zapewnienie dostępu do co najmniej 3000 pytań (2000 pytań praktycznych, 1000 pytań teoretycznych), natomiast podano 2000 pytań. Podobne zastrzeżenia organ miał w zakresie prezentacji. Każde kolejne zwiększenie liczby prezentacji, pytań, etc. nie będzie stanowić o wdrożeniu na rynek nowego produktu, a wyłącznie o rozszerzeniu jego dotychczasowej oferty kursów opartych o zdjęcia prawdziwych preparatów anatomicznych. W kontekście brzmienia kryterium nie może być potraktowane jako ulepszenie produktu strony. Zwiększenie liczebności materiałów nie decyduje o innowacji produktowej w ramach rozwiązania strony i stanowi jedynie o rozszerzeniu oferty. Podobnie jak dodatkowe funkcje (kalendarz, chatbox, wirtualny asystent, pogotowie anatomiczne), jako narzędzia wspierające działanie platformy, nie stanowią o innowacyjności platformy.
Pismem z 1 lipca 2024r. strona złożyła skargę do WSA na ww. rozstrzygnięcie wnosząc o jej uwzględnienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W pierwszej kolejności wskazał, że projekt skarżącej w ramach ocenianych kryteriów ostatecznie nie uzyskał punktów w zakresie kryterium nr: 4 "Innowacyjność produktu". Z tym, że zgodnie z § 6 ust. 10 regulaminu wyboru projektów w wyniku oceny projekt może zostać: 1) wybrany do dofinansowania - gdy uzyskał minimalną liczbę punktów umożliwiającą wybranie projektu do dofinansowania w ramach naboru, jednocześnie spełnił wszystkie kryteria, uzyskując wymagane minima punktowe w ramach wszystkich kryteriów, a kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w naborze nie została wyczerpana albo 2) niewybrany do dofinansowania gdy nie uzyskał minimalnej liczby punktów umożliwiającej wybranie projektu do dofinansowania w ramach naboru lub nie uzyskał wymaganego minimum punktowego dla co najmniej jednego z kryteriów lub kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w naborze została wyczerpana. W sprawie ostatecznie projekt otrzymał 17 punktów, jednakże nie uzyskał minimum punktowego w ramach kryterium nr 4, gdyż w ramach tego kryterium uzyskał 0 pkt. Podkreślił, że celem wsparcia objęte jest wprowadzenie innowacyjnego produktu startupu na rynek doprowadzające do pierwszej sprzedaży. Dopuszczając produkt do sprzedaży komercyjnej strona zrealizowała cel projektu warunkujący wsparcie w komponencie IIa. W ocenie Sądu I instancji trafne jest stanowisko organu, że Spółka nie przedstawiła nowych cech i funkcjonalności istotnych dla odbiorców, co miałoby wpływ na opracowanie innowacyjnego rezultatu projektu, o czym mowa w kryterium. A więc strona nie zrealizowała założeń dla tego komponentu. WSA w całości podzielił stanowisko oceniających i PARP, że samo zwiększenie treści w ramach prezentowanej oferty nie będzie spełniało definicji produktu innowacyjnego. Zwiększenie liczebności materiałów nie decyduje o innowacji produktowej w ramach rozwiązania, stanowi o rozszerzeniu oferty już udostępnionej do sprzedaży. W kontekście brzmienia kryterium zwiększenie bazy danych nie może być potraktowane jako znaczące udoskonalenie produktu.
Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Na wstępie należy wyjaśnić należy, że zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyrok NSA z 22 marca 2017r., sygn. akt II GSK 339/17, LEX nr 2269674). Zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie samego tego postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 1549/17, LEX nr 2313813).
Celem działania "Platformy startowe dla nowych pomysłów" jest wsparcie rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw na wczesnym etapie ich rozwoju w Polsce Wschodniej. Wsparcie ma charakter etapowy i składa się z trzech komponentów: 1) Komponent I: Inkubacja - rozwój nowego pomysłu biznesowego; 2) Komponent IIa: Wsparcie rozwoju działalności gospodarczej startupu; 3) Komponent llb: Wsparcie rozwoju działalności gospodarczej startupów o kluczowym potencjale dla makroregionu Polski Wschodniej (Szczegółowy Opis Priorytetów Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027).
Należy podkreślić, że autor skargi kasacyjnej w ramach zarzutów naruszenia zasady wyboru w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny równy oraz zasady równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz zasady równego traktowania wnioskodawców zarzucił błędne zastosowanie zapisów regulaminu wyboru projektów tj. § 2 ust. 2 pkt 1,co zdaniem kasatora spowodowało, że organ zbadał w zakresie kryterium nr 4 "lnnowacyjność produktu" niewdrożoną na rynek część projektu, w sytuacji gdy powinien zbadać w zakresie tego kryterium cały projekt (łącznie z już wdrożoną częścią).
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w ramach oceny tego kryterium ocenie podlega, czy i w jakim stopniu rezultat projektu w postaci innowacji produktowej (wyrobu lub usługi) charakteryzuje się nowością w skali danego rynku, w kontekście nowych cech i funkcjonalności. Projekt musi uwzględniać wdrożenie innowacji produktowej, rozumianej zgodnie z definicją zawartą w Podręczniku Oslo - Zasady Gromadzenia i Interpretacji Danych Dotyczących Innowacji jako: "wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo wyrobu lub usługi, które są nowe lub znacząco udoskonalone w zakresie swoich cech lub zastosowań". Zalicza się tu znaczące udoskonalenia pod względem: specyfikacji technicznych, komponentów i materiałów, wbudowanego oprogramowania, łatwości obsługi, innych cech funkcjonalnych. Wsparcie uzyskać mogą projekty dotyczące innowacji produktowej przynajmniej na skalę krajową, tzn. objęty wdrożeniem produkt charakteryzuje się nowością w odniesieniu do posiadanych przez niego nowych cech i funkcjonalności w porównaniu do rozwiązań dostępnych na rynku krajowym. Nowe cechy i funkcjonalności produktu, niepowodujące zmiany przydatności użytkowej produktu, niezauważalne przez odbiorcę produktu oraz nieprzesądzające o jego konkurencyjności, nie będą stanowiły podstawy do uznania kryterium za spełnione.
Możliwe jest przyznanie 0, 1 lub 3 pkt, przy czym: 0 pkt - brak innowacji produktowej bądź innowacja produktowa ma poziom niższy niż poziom kraju (nowe cechy lub funkcjonalności wdrażanego produktu nie wyróżniają go w stosunku do produktów konkurencyjnych dostępnych na rynku krajowym) i/lub nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu nie mają istotnego znaczenia dla odbiorców; 1 pkt - innowacja produktowa na poziomie kraju (nowe cechy lub funkcjonalności wdrażanego produktu wyróżniają go w stosunku do produktów konkurencyjnych dostępnych na rynku krajowym) i jednocześnie nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu mają istotne znaczenia dla odbiorców; 3 pkt - innowacja produktowa na poziomie powyżej kraju (nowe cechy lub funkcjonalności wdrażanego produktu wyróżniają go w stosunku do produktów konkurencyjnych dostępnych na rynku krajowym i ponad krajowym) i jednocześnie nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu mają istotne znaczenia dla odbiorców.
Zauważyć należy, że w ramach przedmiotowego kryterium, wniosek został oceniony jako niespełniający tego kryterium (0 pkt). Natomiast projekt musi uwzględniać wdrożenie innowacji produktowej, gdzie wdrożenie innowacji produktowej stanowi wprowadzenie na rynek przez dane przedsiębiorstwo wyrobu lub usługi, które są nowe lub znacząco udoskonalone w zakresie swoich cech lub zastosowań. W sprawie natomiast skarżąca już wdrożyła swój produkt i doszło także do jego pierwszej sprzedaży, a obecnie zwiększeniu ulegnie np. baza pytań lub baza zdjęć.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej przeprowadzona i opisana w zaskarżonym wyroku kontrola informacji o rozstrzygnięciu protestu skarżącej w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów ustawy wdrożeniowej, nie budzi zastrzeżeń. W skardze kasacyjnej nie wykazano konkretnych uchybień organu, które w sposób jednoznaczny wskazywałyby na brak przejrzystości i rzetelności oraz wątpliwości co do reguł bezstronności, równości dokonywanej oceny.
Skarżąca kasacyjnie skutecznie nie podważyła stanu faktycznego sprawy, że sprzedaż produktu uruchomiła od 1 maja 2023r. i zakupiło go 278 osób. Kolejne edycje sprzedaży miały miejsce od października 2023r. Zgodnie natomiast z instrukcją wypełniania wniosku dofinansowany projekt nie może być projektem zakończonym w rozumieniu art. 63 ust. 6 rozporządzenia ogólnego i podrozdziału 2.1 ust. 4 Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, tj. operacje nie mogą zostać wybrane do wsparcia z Funduszy, w przypadku gdy zostały fizycznie ukończone lub w pełni wdrożone przed przedłożeniem wniosku o dofinansowanie w ramach programu, niezależnie od tego, czy dokonano wszystkich powiązanych płatności (zapis z wytycznych). Trafnie wskazano, że najważniejszym wskaźnikiem rezultatu projektu w komponencie IIa, mierzonym w wyniku zakończenia realizacji projektu jest "Liczba wprowadzonych innowacji produktowych". Minimalna wartość docelowa dla ww. wskaźnika ma wynosić "1". Wskaźnik odnosi się do nowego lub znacząco udoskonalonego w zakresie swoich cech lub zastosowań produktu - wyrobu lub usługi wprowadzonych na rynek krajowy lub zagraniczny w wyniku realizacji projektu, tj. zalicza się tu opracowywaną w ramach projektu innowację produktową, która ma zostać udostępniona do sprzedaży i wprowadzona na rynek. Osiągnięcie wartości docelowej wskaźnika wykazywane jest na zakończenie realizacji projektu (projekt definiowany jest jako kompleksowe przedsięwzięcie, które jest przedmiotem wniosku o dofinansowanie, o którym mowa w art. 2 pkt 22 ustawy wdrożeniowej, tj. przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji, zgłoszone do objęcia albo objęte finansowaniem UE) we wniosku o płatność końcową. Natomiast jak już wskazano, produkt został już wprowadzony na rynek, a strona planuje w ramach projektu wyłącznie jego dopracowanie i obudowanie dodatkowymi treściami, co nie jest celem dla komponentu IIa. W sprawie też bezspornie oceniany był produkt przedstawiony we wniosku o dofinansowanie, wraz z produktem udostępnionym na stronie Spółki. Produkt opisany we wniosku o dofinansowanie oraz produkt wdrożony na rynek dotyczą tego samego rozwiązania - platformy [...]. Organy oceniały cały produkt, uwzględniając zakres udostępnionych już funkcjonalności oraz prezentowanych we wniosku nowych funkcjonalności. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organy oceniały nie tylko "ulepszenia" już istniejącego produktu, lecz oceniały produkt opisany we wniosku o dofinansowanie i w sposób prawidłowy zakwestionowały spełnienie kryterium nr 4, gdyż Spółka nie wykazała nowych funkcjonalności w stosunku do już wdrożonego produktu, które wyróżniałyby produkt na tle dostępnych rozwiązań, w tym także własnego produktu wdrożonego uprzednio na rynek. W sprawie strona, zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej udostępniła publicznie swój zasadniczy produkt (pozostało jedynie uzupełnienie bazy pytań, zdjęć itp.) i dokonał jego pierwszej sprzedaży, rozwiązanie zostało wprowadzone na rynek. Tym samym nie można uznać, że wniosek o dofinansowanie dotyczy innowacji produktowej rozumianej jako znaczące ulepszenie, względem jego własnego produktu. Realizacja projektu obejmuje rozbudowę oferty rynkowej Spółki a samo zwiększenie liczebności materiałów nie decyduje o innowacji produktowej w ramach rozwiązania, lecz stanowi o rozszerzeniu oferty już udostępnionej do sprzedaży. W kontekście brzmienia kryterium zwiększenie bazy danych nie może być potraktowane jako znaczące udoskonalenie produktu. Sprzedaż produktu jest rezultatem prac projektowych i kończy projekt. Strona mogła rozpocząć prace projektowe przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
Z uwagi na jednoznaczną treść § 2 ust 2 pkt 1 Regulaminu zgodnie z którym warunki dotyczące okresu realizacji projektu muszą zostać spełnione łącznie: 1) realizacja projektu może rozpocząć się przed dniem złożenia wniosku, w dniu lub po dniu złożenia wniosku, jednak nie wcześniej niż po dniu zakończenia inkubacji; 2) IP przyznaje dofinansowanie projektom, których planowany zakres rzeczowo-finansowy projektu (tj. okres kwalifikowalności wydatków) nie przekracza 12 miesięcy (pkt 2.). Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia zasady wyboru w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny równy oraz zasady równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz zasady równego traktowania wnioskodawców poprzez błędne zastosowanie zapisów regulaminu wyboru projektów tj. § 2 ust. 2 pkt 1 skutkujące uznaniem, że "Spółka co najwyżej mogła w okresie po inkubacji rozpocząć prace projektowe (rozpoczęcie prac oznacza rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawią, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw), a nie sprzedaż produktu, należy wskazać, że wbrew stanowisku strony skarżącej w tej sprawie nie dokonano oceny projektu z naruszeniem zasady przejrzystości i zasady rzetelności. Rzetelne postępowanie doprowadziło bowiem do ustaleń, że skarżąca prowadzi już komercyjną sprzedaż produktu, a ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że najistotniejsze cechy i funkcjonalności platformy edukacyjnej [...] są już dostępne w obecnie oferowanym rozwiązaniu. Natomiast uzupełnienie platformy o dodatkowe pytania lub zdjęcia nie może być uznane za znaczące ulepszenie produktu i w efekcie powstanie innowacji. W konsekwencji nie można uznać, że wniosek o dofinansowanie dotyczy innowacji produktowej rozumianej jako znaczące ulepszenie, względem jego własnego produktu. Stanowisko organu uzyskało aprobatę Sądu I instancji. Natomiast argumenty skargi kasacyjnej stanowiska tego nie podważają.
Wobec tego, że skarżąca nie podważyła skutecznie okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny dokonanej przez Sąd I instancji zarzuty niewłaściwego zastosowania zapisów regulaminu wyboru projektów tj. § 2 ust. 2 pkt 1, a w konsekwencji zarzut błędnej oceny kryterium nr 4 "lnnowacyjność produktu" w sposób wskazany w skardze kasacyjnej nie mogą zostać uwzględnione.
Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwiają też zarzuty wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które nie były podstawą wydanego rozstrzygnięcia.
Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu (240 zł), który brał udział przed WSA, orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935 t.j).