I GSK 1449/25

I GSK 1449/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3074/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2025-02-10
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 4, art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3074/24 o odrzuceniu skargi A. G. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 5 czerwca 2023 r. nr OPL/2021/222094 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o odmowie umorzenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 lutego 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3074/24, odrzucił skargę A. G. (dalej zwanej: skarżącą) na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej zwanego: organem, Funduszem albo UFG) z 5 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Zarządu UFG z 15 września 2022 r. o odmowie umorzenia opłaty nałożonej na skarżącą za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC.
Sąd pierwszej instancji uzasadniając orzeczenie wskazał na przepisy prawa mające zastosowanie w przypadku badania dopuszczalności wniesienia skargi, aby następnie przedstawić w sposób zwięzły stan sprawy. Sąd ten wyjaśnił dalej, że istota żądania skarżącej opiera się na błędnym założeniu, że skoro Zarząd UFG wydał decyzję z 15 września 2022 r. odnośnie do wniosku skarżącej o umorzenie należności, to od decyzji tej skarżącej przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a skoro skarżąca złożyła taki wniosek wraz z żądaniem przywrócenia terminu do jego złożenia, to zawarta w piśmie UFG z 5 czerwca 2023 r. informacja, że przywrócenie terminu nie jest możliwe stanowi w istocie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, które podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W ocenie WSA w Warszawie kluczowa jest ocena charakteru prawnego decyzji z 15 września 2022 r. w przedmiocie wniosku o umorzenie należności. Sąd ten dokonując wykładni przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 2500; dalej zwanej "ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych") i statutu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej zwanego "Statutem") dostrzegł, że "decyzja" Zarządu UFG z 15 września 2022 r. stanowi rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 54 Statutu, które jest aktem wskazanym w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Natomiast pismo UFG z 5 czerwca 2023 r. nie było postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu, miało charakter informacyjny i nie rozstrzygało sprawy skarżącej, jak również nie stwierdzało, potwierdzało lub ustalało obowiązku albo uprawnienia wynikającego z przepisu prawa. Pismo to nie stanowi przejawu działalności administracji publicznej poddanego kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 - 3 p.p.s.a. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że sprawa ze skargi na to pismo nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a zatem podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyżej opisanego orzeczenia wniosła skarżąca, zaskarżając postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Ponadto wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. polegające na błędnym odrzuceniu skargi i uznaniu, że sprawa ze skargi na pismo UFG z 5 czerwca 2023 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o odmowie umorzenia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC nie należy do właściwości sądu administracyjnego, podczas gdy rozstrzygnięcie (decyzja), o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i § 54 Statutu jest decyzją administracyjną wydawaną w szczególnej procedurze, ustanowionej jedynie w części w Statucie (na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy, w rozdziale VIII Statutu; § 54 ust. 1-5), a w pozostałej części, nieuregulowanej w statucie Funduszu, dookreślonej w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [dalej: "k.p.a."], co oznacza że skarga na pismo Funduszu z 5 czerwca 2023 r. przysługuje skarżącej, ponieważ sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Fundusz, w której wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej i umorzenie postępowania, jak i ewentualnie o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaznaczyć na wstępie należy, że Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 1 p.p.s.a. może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie, orzekając w takim przypadku w składzie jednego sędziego (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Stosownie bowiem do art. 173 § 1 p.p.s.a. od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucającego skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten przy tym związany jest zawartymi w skardze kasacyjnej podstawami i wnioskami (w myśl art. 174 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 176 p.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część orzeczenia sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, polegające na uznaniu, że sprawa ze skargi na pismo UFG z 5 czerwca 2023 r. nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił dlaczego rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie § 54 Statutu, które dotyczy uprawnienia przewidzianego w art. 94 § 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że pismo UFG z 5 czerwca 2023 r. jest wyłącznie pismem informacyjnym Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, stanowiącym odpowiedź na pismo skarżącej z 27 marca 2023 r. Skarżąca w jego treści została poinformowana o niemożności uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ ta została zakończona decyzją z 28 grudnia 2022 r. – a następnie o przebiegu postępowania z wniosku o umorzenie wierzytelności lub udzielenie ulgi w jej spłacie. Pismo to nie jest zatem aktem lub czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącej zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga indywidualnej sprawy i nie wpływa na materialne prawa i obowiązki skarżącej. Sąd rozpoznający przedmiotową skargę kasacyjną nie znajduje podstaw do przychylenia się do stanowiska jej autora, aby w zakresie w którym Statut określonych powyżej kwestii nie reguluje, sąd – a wcześniej UFG – winien stosować w sposób uzupełniający przepisy k.p.a.
Z tych też przyczyn nie podlegał uwzględnieniu zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej, a Sąd pierwszej instancji – odrzucając skargę na pismo z 5 czerwca 2023 r. – nie uchybił normom zawartym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, kontrola postanowienia Sądu pierwszej instancji musiała prowadzić do stwierdzenia jego prawidłowości i zgodności z przepisami prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.