I GSK 1442/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, uznając, że pracodawca nie wykazał terminowego ponoszenia kosztów płacy.
Sprawa dotyczyła zwrotu środków PFRON przyznanych jako dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Pracodawca kwestionował decyzję o zwrocie, argumentując m.in. błędnym rozliczeniem składek ZUS przez organ. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną. NSA podkreślił, że pracodawca nie wykazał terminowego ponoszenia kosztów płacy, a informacje z ZUS, mimo że nie były kwestionowane przez stronę, stanowiły wystarczającą podstawę do wydania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.D. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa PFRON nakazującą zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Spór dotyczył interpretacji przepisów ustawy o rehabilitacji, w szczególności przesłanek warunkujących przyznanie dofinansowania, takich jak terminowe ponoszenie kosztów płacy. Pracodawca zarzucał organowi i sądowi pierwszej instancji m.in. błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym uznanie rozliczenia składek przez ZUS za tożsame z poniesieniem kosztów pracy przez pracodawcę. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, poniesienie kosztów płacy oznacza faktyczne ich uiszczenie, a nie tylko rozliczenie przez ZUS. W niniejszej sprawie pracodawca nie przedstawił dowodów na terminowe opłacanie składek, a informacje uzyskane z ZUS, które miały walor dokumentu urzędowego, wskazywały na opóźnienia przekraczające 14 dni. Sąd uznał, że pracodawca nie wykazał, iż opóźnienia te dotyczyły wyłącznie pracowników pełnosprawnych, a dane dotyczące pracowników niepełnosprawnych również wskazywały na nieterminowe wpłaty. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, faktyczne poniesienie kosztów płacy oznacza ich rzeczywiste uiszczenie przez pracodawcę, a nie tylko rozliczenie lub zaksięgowanie przez ZUS.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ustawa o rehabilitacji wymaga faktycznego poniesienia kosztów płacy, a nie tylko ich rozliczenia przez ZUS, co stanowi nadinterpretację przepisów rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
ustawa o rehabilitacji art. 26a § ust. 1a1 pkt 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Miesięczne dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.
ustawa o rehabilitacji art. 26a § ust. 1a2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Kwota miesięcznych należnych składek, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc.
ustawa o rehabilitacji art. 49e § ust. 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa zawartą w prawomocnym orzeczeniu sądu.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
Rozporządzenie 651/2014 art. 2 § pkt 3
Definicja pomocy publicznej.
Rozporządzenie 651/2014 art. 33 § ust. 1 i 5
Warunki uzyskania pomocy publicznej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że rozliczenie kosztów płacy przez ZUS jest tożsame z poniesieniem kosztów pracy przez pracodawcę. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie zasad zaliczania wpłat na poczet składek społecznych w celu ustalenia przesłanek określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 7a k.p.a. w sytuacji braku określenia sposobu ponoszenia kosztów pracy za konkretnych pracowników. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwą kontrolę orzeczenia i uznanie, że dokument urzędowy ZUS wiąże Prezesa PFRON w zakresie sposobu księgowania wpłat. Naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach ZUS wystawionych na podstawie nie mających zastosowania przepisów. Naruszenie przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego i odmowę przedłużenia terminu mimo zwolnienia lekarskiego.
Godne uwagi sformułowania
poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy oznacza faktyczne (rzeczywiste) poniesienie tych świadczeń, w tym ich zapłatę, przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Beata Sobocha-Holc
sędzia
Grzegorz Dudar
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'poniesienie kosztów płacy' w kontekście dofinansowania z PFRON, znaczenie terminowości opłacania składek ZUS, walor dowodowy dokumentów urzędowych ZUS w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o rehabilitacji i sposobu rozliczania składek ZUS w określonych okresach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne – ryzyka utraty dofinansowania z powodu nieterminowego opłacania składek ZUS. Interpretacja kluczowych pojęć i dowodów ma istotne znaczenie praktyczne.
“Nieterminowe składki ZUS mogą oznaczać utratę dofinansowania PFRON. Kluczowa interpretacja NSA.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1442/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-10-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Beata Sobocha-Holc Grzegorz Dudar /sprawozdawca/ Piotr Pietrasz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Osoby niepełnosprawne Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 511 art. 2 pkt 4a, art. 26a ust. 1a(1), art. 26a ust. 1a(2), art. 26 ust. 4, art. 49e ust. 1 Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dz.U. 2024 poz 572 art. 7, art. 7a, art. 8 par. 1, art. 10 par. 1, art. 64 par. 2, art. 76 par. 1, art. 76 par. 3, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81, art. 81a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 3 par. 1, art. 3 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1887/23 w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 29 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J.D. na rzecz Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1887/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.D. (dalej powoływana także jako skarżący) na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej powoływany także jako Prezes PFRON, organ) z dnia 29 czerwca 2023 r. w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W wyniku uzyskania informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz braku dobrowolnego zwrotu środków przez skarżącego, decyzją z dnia 15 kwietnia 2019 r. Prezes PFRON nakazał skarżącemu zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za konkretne okresy sprawozdawcze w PFRON. Organ wskazał, że zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 511 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą o rehabilitacji", miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Jednocześnie wskazano, że na podstawie art. 26a ust. 1a2 tej ustawy, kwota miesięcznych należnych składek, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Ustalono, że opłacona z uchybieniem terminu kwota składek za maj 2013 r. oraz wrzesień 2013 r. była niższa niż 2% składek należnych za te miesiące wobec czego wezwanie do zwrotu należności za ten okres jest nieaktualne. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, Prezes PFRON decyzją z dnia 13 czerwca 2019 r. uchylił swoją decyzję w części dotyczącej okresów sprawozdawczych: październik - grudzień 2016 r. i utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi skarżącego wyrokiem z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1360/19 uchylił decyzję Prezesa PFRON z 13 czerwca 2019 r. Sąd nakazał organowi przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wzięcie pod uwagę, że pojęcie kosztów płacy zgodnie z ustawą o rehabilitacji odnosi się tylko do pracowników niepełnosprawnych. W ocenie sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy uchybienie terminów opłacenia składek ZUS dotyczyło osób niepełnosprawnych. Takich ustaleń w sprawie organ nie dokonał i nie przedstawił w zaskarżonej decyzji. Sąd także dokonał analizy przepisów dotyczących przedawnienia należności i stwierdził, że roszczenie organu obejmujące przekazane stronie środki z tytułu miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze lipiec i sierpień 2013 r. uległo przedawnieniu. Decyzją z dnia 29 czerwca 2023 r. Prezes PFRON uchylił w całości swoją decyzję z 15 kwietnia 2019 r. i orzekł poprzez: 1) nakazanie skarżącemu zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: od sierpnia 2016 r. do maja 2017 r., od lipca 2017 r. do listopada 2017 r. i luty 2018 r. w łącznej kwocie 170.748,36 zł. wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych; 2) umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego za okresy sprawozdawcze: lipiec, sierpień, grudzień 2013 r., styczeń, luty, kwiecień, maj, czerwiec, wrzesień, listopad, grudzień 2014 r., styczeń - maj 2015 r., sierpień 2015 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przyczyną umorzenia postępowania było przedawnienie ww. należności. Natomiast pozostałe dochodzone należności, w ocenie Prezesa PFRON nie uległy przedawnieniu i są wymagalne. Organ przywołał w szczególności treść m.in. art. 26a ust. 1a1 pkt 3, ust. 1a2, ust. 11 pkt 1 oraz art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji i podkreślił, że z analizy dokumentów wynika, iż składki na ZUS za okresy objęte postępowaniem nie były opłacone w obowiązującym płatnika terminie. Dodatkowo Prezes PFRON wskazał, że z analizy wpłat wynika, iż wpłat należności składkowych za wskazane okresy dokonywano z uchybieniem 14-dniowego terminu, wynikającego z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, a także że wpłaty dokonane z uchybieniem terminu, przekroczyły wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc (art. 26a ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji). W związku z faktem, że strona nie przedstawiła dokumentów, które przeczyłyby ustaleniom Funduszu, na podstawie informacji przekazanych przez ZUS w pismach z 28 września 2022 r., 28 lutego i 21 kwietnia 2023 r. ustalono, iż składki na ZUS za wskazane okresy rozliczeniowe nie zostały opłacone w terminie wynikającym z art. 47 ust. 1 u.s.u.s., ani z uchybieniem tego terminu, nie przekraczającym 14 dni, ani też, że wpłaty dokonane z uchybieniem terminu, nie przekroczyły wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc. Dlatego też organ uznał, że nienależnie pobrane zostało przez stronę miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy sprawozdawcze PFRON. W oparciu o powyższe organ stwierdził, że spółka pobrała nienależne środki PFRON w łącznej kwocie 170.748,36 zł. Wskazanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego, bowiem nie stwierdził naruszenia przepisów materialnych, ani też naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji, odwołując się do treści art. 153 i art. 170 p.p.s.a. stwierdził, że był związany wykładnią prawa zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 grudnia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1360/19, który uchylił decyzję Prezesa PFRON z 13 czerwca 2019 r. Sąd nakazał organowi przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wzięcie pod uwagę, że pojęcie kosztów płacy zgodnie z ustawą o rehabilitacji odnosi się tylko do pracowników niepełnosprawnych. W ocenie sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy uchybienie terminów opłacenia składek ZUS dotyczyło osób niepełnosprawnych. Zdaniem sądu pierwszej instancji, w sprawie wyrażona ocena prawna została w pełni zastosowana przez Prezesa PFRON. Odwołując się do obowiązujących przepisów ustawy o rehabilitacji oraz art. 2 pkt 3 i art. 33 ust. 1 i 5 rozporządzenia 651/2014 stwierdził, że aby strona mogła uzyskać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych musi spełniać warunki do uzyskania tej pomocy publicznej na ostatni dzień miesięcznego okresu sprawozdawczego. Tym samym, zmiany w sytuacji podmiotu nie związane z jego działaniem lub zaniechaniem nie mogą mieć wpływu na możliwość uzyskania dofinansowania. Odnosi się to również do korekt deklaracji, które mogą mieć miejsce, ale tylko w sytuacjach niezależnych do pracodawcy. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych. Dlatego też w ocenie sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów. W sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, takiego ustalenia organ dokonał i jednoznacznie ustalił, że za wskazane okresy strona nie poniosła kosztów płacy (składek na ubezpieczenia) w terminie wskazanym w art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, a wysokość należnych składek uiszczonych z uchybieniem 14 dniowego terminu zawsze przekraczała 2% składek należnych. Na podstawie przedstawionych informacji pochodzących od ZUS, a więc informacji mających walor dokumentu urzędowego ustalił, że zarówno składki na wszystkich pracowników (pełnosprawnych i niepełnosprawnych) zostały opłacone z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni i wysokość niedopłaty przekraczała 2%. Co więcej organ realizując wskazania co do dalszego postępowania zawarte ww. wyroku WSA w Warszawie z 10 grudnia 2020 r. w załączniku do decyzji stanowiącym integralną część decyzji (10 stron), indywidualnie co do każdego pracownika niepełnosprawnego wskazał daty w których składki dla tego pracownika były uiszczane przez pracodawcę. Dane te pokrywają się z danymi dotyczącymi opłacania należności za wszystkich pracowników. W związku z powyższym bezzasadny okazał się zarzut 1 skargi, gdyż w sprawie wystąpiły przesłanki warunkujące ustalenie nienależnego świadczenia i jego zwrot. Organ również ustalił daty opłacenia należności składkowych dla ogółu pracowników, jak również tylko dla pracowników niepełnosprawnych (patrz załącznik do decyzji). Sąd pierwszej instancji wskazał, że braku terminowego opłacenia składek w żaden sposób nie zaprzecza skarżąca, gdyż na tę okoliczność nie przedstawia żadnych dokumentów, jak i również nie przedstawia jakiejkolwiek argumentacji, która to stanowisko organu by kwestionowała. Skarżący jedynie gołosłownie zarzuca organowi naruszenie zarówno przepisów dotyczących rozliczania należności składkowych zawartych w § 12 rozporządzenia, jak również naruszenia art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 62 Ordynacji podatkowej. WSA podkreślił, że organ swoje ustalenia oparł na dokumencie pochodzącym od ZUS, który to dokument ma walor dokumentu urzędowego. A więc organ, wobec braku dowodów przeciwnych pochodzących od strony musiał dać wiarę temu dokumentowi urzędowemu i oprzeć swoją decyzję na informacjach pochodzących od ZUS. Strona skarżąca mimo, że postępowanie trwało znaczny czas nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów przeciwnych negujących wskazane ustalenia. Zatem obecnie nie może skutecznie podnosić zarzutów braku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Podkreślenia bowiem wymaga, że to skarżący dysponuje najszerszą wiedzą dotyczącą opłacania należności składkowych, to on bowiem składa deklaracje rozliczeniowe ZUS, ich korekty oraz jest w posiadaniu dowodów świadczących o zapłacie tych należności. Skoro tych dowodów nie przedstawił, to należy przyjąć, że dokonane ustalenia są prawidłowe. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w sprawie nie mógł zostać naruszony art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. WSA za nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 10 w zw. z art. 8 k.p.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Wskazując w podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 26a ust. 1a1 pkt 3), 1a2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że zaksięgowanie oraz rozliczenie miesięcznych kosztów pracy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest tożsame z przesłanką poniesienia kosztów pracy przez pracodawcę określoną w/w przepisach; 2. Naruszenie prawa materialnego w postaci § 12 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zwana dalej rozporządzeniem) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające zastosowaniu zasad zaliczania wpłat na poczet składek społecznych w celu ustalenia przesłanek określonych w art. 26a - 26c ustawy o rehabilitacji; 3. Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7a k.p.a. poprzez niezastosowanie, mimo że przepisy prawa nie określają sposobu określania ponoszenia konkretnych składników kosztów pracy za konkretnych pracowników w przypadku ogólnej wpłaty na poczet zobowiązań wszystkich pracowników zatrudnianych u danego pracodawcy; 4. Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 26a ust. 1a1 pkt. 3), 1a2 ustawy o rehabilitacji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające dokonaniu niewłaściwej kontroli zaskarżonego orzeczenia, tj. na uznaniu, że dokument urzędowy wytworzony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych a dotyczący zestawienia zaksięgowania i rozliczenia składek na ubezpieczenia społeczne wiąże Prezesa PFRON w zakresie w jakim określa sposób księgowania wpłat dokonywanych przez pracodawcę na poszczególne składki i poszczególnych pracowników; 5. Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81a k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu niewłaściwej kontroli zaskarżonego orzeczenia w zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81a k.p.a., poprzez uznanie, że materiał dowodowy został prawidłowo zebrany i z niego płyną prawidłowe ustalenia faktyczne, mimo że z materiału dowodowego wynika, że Prezes PFRON oparł swe ustalenia w oparciu o ustalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który dla poczynienia swych ustaleń stosował przepisy nie mające zastosowania w przedmiotowej sprawie; 6. Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. i art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie na dokonaniu niewłaściwej kontroli zaskarżonego orzeczenia w zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, uznając że działanie to było zgodne z przepisami prawa albowiem skarżący nie złożył wniosku o odroczenie terminu, mimo że skarżący przedłożył dodatkowe zwolnienie lekarskie w celu przedłużenia terminu do zaznajomienia się z aktami sprawy i odniesienia do materiału dowodowego. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i skierowanie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Skarżący na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Prezes PFRON wniósł o jej oddalenie, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Także organ zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Pierwszeństwo w rozpoznaniu mają, co do zasady, zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu. W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz wyrok z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, te i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże niekiedy ze względu na sposób sformułowania zarzutów albo, jeżeli ocena prawidłowości wykładni lub zastosowania prawa materialnego determinują zakres koniecznych ustaleń faktycznych, celowe jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie sformułowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w kontekście zakresu ustaleń faktycznych potrzebnych do rozpatrzenia sprawy wymaga, w ocenie NSA, w pierwszej kolejności odniesienia się do podniesionego przez skarżącego kasacyjnie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, z uwagi na to, że zakres ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego oraz z uwagi na to, że podniesiony w sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania pozostają w ścisłym związku z zarzucanym naruszeniem przepisów materialnoprawnych. Podniesione w 1 i 2 punkcie skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego sprowadzały się do niewłaściwego zastosowania art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i ust. 1a2 w zw. art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji oraz § 12 ust. 1- 5 rozporządzenia polegające na błędnym uznaniu, że sposób rozliczenia miesięcznych kosztów pracy przez ZUS jest tożsamy z poniesieniem kosztów pracy przez pracodawcę, w sytuacji gdy przepisy rozporządzenia nie mają wpływu na określenie przesłanek określonych w art. 26a-26c ustawy o refundacji. Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem ust. 1a2. Ten ostatni zaś przepis stanowi, że kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Jednocześnie w myśl art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Prezes PFRON co zaakceptował sąd pierwszej instancji, prawidłowo w realiach niniejszej sprawy zastosował ww. przepisy. Podkreślić należy, że skarżący kasacyjnie nie zarzucił sądowi pierwszej instancji dokonania błędnej wykładni wskazanych przepisów, a zatem przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że "ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych a nie pracowników pełnosprawnych" oraz "Prezes Zarządu PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy strona poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów" nie zostało skutecznie zakwestionowane w sprawie. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanym m.in. w wyrokach z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 1612/21; z 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 5/22; z 28 sierpnia 2024 r.; sygn. akt I GSK 1126/23; CBOSA) z perspektywy art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji - poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy oznacza faktyczne (rzeczywiste) poniesienie tych świadczeń, w tym ich zapłatę, przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS. Przyjęcie przez organy administracyjne, że poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy w rozumieniu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji oznacza ich rozliczenie lub zaksięgowanie przez ZUS stanowi, w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego nadinterpretację związaną z przekroczeniem granicy wykładni językowej w ramach możliwego sensu słów użytych w analizowanym przepisie prawa. Powyższy pogląd, wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego, nie świadczy że w niniejszej sprawie organ nieprawidłowo zastosował art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji, ustalając stan faktyczny jedynie w oparciu o informacje przekazane przez ZUS. W niniejszej sprawie, Prezes PFRON ponownie rozpoznający sprawę, wykonując jednocześnie zalecenia wynikające z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 10 grudnia 2020 r. V SA/Wa 1360/19, na podstawie informacji przekazanych przez ZUS przy pismach z 28 września 2022 r., 28 lutego 2023 r. oraz 21 kwietnia 2023 r., przy jednoczesnej bierności skarżącego w przedłożeniu dokumentów potwierdzających dokonanie wpłat w terminie, przyjął że skoro skarżący dokonywał wpłat z opóźnieniem wynoszącym co najmniej 14 dni względem wszystkich zatrudnionych pracowników, to również opóźnienie to dotyczyły składek dotyczących osób niepełnosprawnych. Organ przedstawił w jakich terminach były opłacane składki względem konkretnych osób niepełnosprawnych zatrudnionych przez skarżącego w załączniku do zaskarżonej decyzji (10 stron). Kwestionowanie powyższych ustaleń nie powinno mieć miejsca poprzez zarzut błędnej wykładni przepisów prawa materialnego czy też niewłaściwego ich zastosowania, a co najwyżej poprzez zarzut naruszenia przepisów postępowania. Za ugruntowane należy uznać stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. (m.in. wyroki NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12, z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11, CBOSA). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (wyroki NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11; z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, CBOSA). Nadmienić przy tym należy, że faktowi braku terminowego opłacania składek w żaden sposób nie zaprzeczył skarżący, na tę okoliczność, mimo wezwań organu, nie przedstawił żadnych dowodów (zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i przed sądem pierwszej instancji), wskazując jedynie, że informacje uzyskane z ZUS nie mogą stanowić podstawy do oceny przesłanek wynikających z ustawy o rehabilitacji do żądania zwrotu środków wypłaconych przez PFRON. Z tych względów za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Wbrew stanowisku skarżącego, przepisy § 12 ust 1 – 5 rozporządzenia nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a zatem nie mogły zostać naruszone przez Prezesa PFRON. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że w przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zarzuty z pkt 4-6 petitum skargi kasacyjnej powiązał z naruszeniem art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. Powyższy zabieg należało uznać za nieskuteczny. Podkreślić należy, że art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ogólnym o charakterze kompetencyjnym, stanowiącym że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej, jednakże autor skargi kasacyjnej nie wskazał precyzyjnie, który z 9 punktów § 2 tegoż przepisu został rzekomo naruszony przez sąd pierwszej instancji. Normy powyższe określają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. może dojść w przypadku, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, nie zaś z tego powodu, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu oraz z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 635/16, z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1636/11; czy też z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 745/11, CBOSA). Przechodząc do poszczególnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, na uwzględnienie nie zasługiwał podniesiony w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81a k.p.a. sprowadzający się do błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji, w szczególności oparcia rozstrzygnięcia na dokumentach pochodzących z ZUS, mimo iż zostały one wystawione na podstawie przepisów nie mających zastosowania w przedmiotowej sprawie. Podkreślić należy, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te dotyczą zatem kwestii związanej z wyjaśnieniem stanu faktycznego, do czego niezbędne jest zebranie materiału dowodowego i jego prawidłowa ocena w toku postępowania administracyjnego. Jednocześnie w myśl art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wskazać należy, że rozpatrzenie całego materiału dowodowego jest związane z zasadą swobodnej oceny dowodów, która musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Ocena ta zatem musi opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. podlegają konkretyzacji przez organ prowadzący postępowanie, który według swojej wiedzy i doświadczenia oraz przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych dowodów, określając, jaki wpływ mają okoliczności wynikające z tych dowodów na całokształt sprawy. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Organ musi dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają, na podstawie art. 76 § 1 k.p.a., szczególną moc dowodową. Kolejnym elementem jest natomiast takie przedstawienie rozumowania, w wyniku którego organ ustalił okoliczności faktyczne, które zgodne jest z zasadami logiki. Organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2168/17, z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 256/17, z 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1560/10, CBOSA). Mając powyższe na uwadze, w kontekście omawianego zarzutu istotne znaczenie ma sposób rozumienia zastosowanego w sprawie art. 26 ust. 1a1 pkt 3 w zw. z art. 26a ust. 4 i art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji. Z powyższych regulacji wynika, co znajduje potwierdzenie również w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1360/19, którym zarówno organ jak i sąd były związane na mocy art. 153 p.p.s.a., że nieterminowe pokrywanie przez pracodawców miesięcznych kosztów płacy odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego a nie pracowników ogółem. Organ ponownie rozpoznając sprawę podjął działania zmierzające do ustalenia w jakich datach oraz w jakiej wysokości skarżący opłacał składki za osoby niepełnosprawne za sporne okresy 2016, 2017 i 2018 r. Z pism przesłanych przez ZUS wynika, że składki od wszystkich pracowników, w tym niepełnosprawnych, skarżący opłacił z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów przekraczającym 14 dni i tak zostały one zaewidencjonowane na koncie skarżącego. Na tej podstawie została stwierdzona nieprawidłowość z tytułu nieterminowego opłacenia składek na ZUS za poszczególne okresy sprawozdawcze w PFRON względem zatrudnionych pracowników posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. Szczegółowe daty, w których skarżący jako pracodawca opłacał składki względem poszczególnych pracowników niepełnosprawnych oraz kwoty składek zostały przedstawione w załączniku do decyzji Prezesa PFRON. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w powyższej ocenie nie można dopatrzeć się naruszenia zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że dokonana ocenia nie była ocenę swobodną. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, organ dokonał prawidłowej oceny przedłożonych przez organy ZUS pism i na tej podstawie wyciągnął logiczne wnioski dotyczące terminowości ponoszenia przez skarżącego kosztów płacy zatrudnionych osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. Podkreślić należy, że w postępowaniu w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych Prezes PFRON obowiązany jest m.in. do ustalenia terminowego poniesienia kosztów płacy przez pracodawcę. Powyższego ustalenia organ powinien dokonać na podstawie wszelkich dostępnych dowodów, nie tylko na podstawie informacji przekazanych przez ZUS. Oczywistym jest, że to pracodawca w pierwszej kolejności dysponuje dokumentami potwierdzającymi w jakiej dacie i w jakiej wysokości poniósł koszty płacy – w odniesieniu do składek ZUS, a dopiero w sytuacji braku takich dokumentów lub też wątpliwości, co do terminowości ponoszenia tych kosztów, Prezes PFRON może wystąpić o takie informacje do ZUS. W niniejszej sprawie, mimo wielokrotnego zwracania się przez organ do skarżącego, ten nie przedstawił dokumentów wskazujących na terminowe poniesienie kosztów płacy za wskazane okresy względem zatrudnionych pracowników posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. W tym zakresie należy w pełni podzielić stanowisko zaprezentowane przez sąd pierwszej instancji, że oparcie zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji na informacjach przekazanych przez ZUS, a dotyczących opłacania składek przez skarżącego na poszczególne fundusze po terminach wynikających z przepisów szczególnych ze wskazaniem sposobu rozliczenia tych składek względem zatrudnionych przez skarżącego pracowników, stanowiło wystarczającą podstawę do stwierdzenia nieterminowego ponoszenia przez skarżącego kosztów płacy za okresy sprawozdawcze od sierpnia 2016 r. do maja 2017 r., od lipca 2017 r. do listopada 2017 r. i luty 2018 r. względem zatrudnionych pracowników posiadających orzeczenie o niepełnosprawności. Podobnie należało ocenić zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji w żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie stwierdził, że dokument wytworzony przez ZUS dotyczący zestawienia zaksięgowania i rozliczenia składek na ubezpieczenie społeczne wiąże Prezesa PFRON. Sąd pierwszej instancji stwierdził jedynie, że Prezes PFRON ustalając stan faktyczny oparł się na dokumencie pochodzącym z ZUS, mającym walor dokumentu urzędowego. Jednocześnie podkreślił, że wobec braku dowodów przeciwnych pochodzących od strony musiał dać wiarę temu dokumentowi urzędowemu i oprzeć swoją decyzję na informacjach pochodzących od ZUS. Strona skarżąca mimo, że postępowanie trwało znaczny czas nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów przeciwnych negujących wskazane ustalenia. W ocenie NSA, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, należy podzielić powyższe stanowisko sądu pierwszej instancji. Stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Niewątpliwie informacje przedstawione przez ZUS mają walor dokumentu urzędowego, jednakże jak każdy dowód podlega on ocenie przez gospodarza postępowania (w tym przypadku Prezesa PFRON) i w sytuacji, gdy treść dowodu w sposób niepełny odzwierciedla stan faktyczny, albo też temu dowodowi przeczą inne dowody, także z dokumentów (np. przedstawionych przez stronę), to organ powinien dokonać ich oceny i ewentualnie wyjaśnić powody rozbieżności oraz je przedstawić w decyzji. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Mimo wielokrotnych wezwań ze strony organu (pisma z 1 czerwca 2021 r. i z 6 kwietnia 2022 r.) skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, z których by wynikało, że wskazane w informacji z ZUS daty i kwoty opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne zatrudnionych przez skarżącego pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych, były nieprawidłowe. Organ na podstawie informacji przekazanych przez ZUS ustalił daty opłacania należności składkowych przez skarżącego, zarówno względem ogółu pracowników jak i wyłącznie względem pracowników niepełnosprawnych, dlatego też wobec braku dowodów przeciwnych (art. 76 § 3 k.p.a.) zachodziły podstawy do ustalenia stanu faktycznego w oparciu o informacje przekazane przez ZUS. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na przyjęcie, że skarżący opłacił należne składki za pracowników niepełnosprawnych za dany miesiąc z uchybieniem terminu wynikającym z u.s.u.s., a nadto, że nie nastąpiło to również w ciągu kolejnych 14 dni. Niezasadnym okazał się również zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a. i rozstrzyganie na jego podstawie na korzyść strony winny mieć miejsce wówczas, gdy wystąpią niedające się usunąć wątpliwości, co do wykładni przepisów stosowanego prawa. Powyższa zasada może być stosowana w ostateczności - w sytuacji, gdy pomimo zastosowania różnych metod wykładni przepisów nadal pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej. Taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Organ jak i sąd pierwszej instancji dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 26 ust. 1a1 pkt 3 i ust. 1a2 ustawy o rehabilitacji, opartej zresztą na prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1360/19. Okoliczność, że aktualnie obowiązujące przepisy nie nakładają na pracodawców obowiązku odrębnego opłacania i księgowania składek (ponoszenia kosztów pracy) za osoby niepełnosprawne a jedynie wskazują zbiorczo na wszystkich pracowników nie oznacza, że w sprawie pozostają wątpliwości co do treści ww. normy prawnej. Niezasadnym okazały się również zarzuty skargi kasacyjnej podniesione w pkt 6 jej petitum – naruszenia art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego, sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że wskazane przepisy nie zostały naruszone przez Prezesa PFRON rozpoznającego ponownie sprawę. Z akt sprawy wynika, że po wyznaczeniu przez organ na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, skarżący wystąpił z wnioskiem o przedłużenie tegoż terminu, który to wniosek został uwzględniony i termin przedłużony do 26 czerwca 2023 r. Skarżący w wyznaczonym terminie nie skorzystał z możliwości zapoznania się z aktami sprawy ani nie zawnioskował o kolejne jego wydłużenie, ograniczając się do przesłania kolejnego zwolnienia lekarskiego. Tym samym, Prezes PFRON wydając zaskarżoną decyzję 29 czerwca 2023 r. nie naruszył wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Podkreślić również należy, na co słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, Nr 6, poz. 157, z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07, CBOSA). Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa. Tego w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), na które złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika organu za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości 2700 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI