I GSK 1436/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o zwrocie dofinansowania z powodu braku analizy przedawnienia.
Sprawa dotyczyła zwrotu dofinansowania z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z powodu nieprawidłowości w procedurach wyboru wykonawców usług szkoleniowych. WSA uchylił decyzję Ministra, wskazując na brak analizy przedawnienia roszczenia. Minister wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że choć WSA mógł popełnić błędy w uzasadnieniu, jego rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, ponieważ organ administracji nie zbadał kwestii przedawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej nakazującą zwrot dofinansowania z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, stwierdzając, że organ nie zbadał kwestii przedawnienia roszczenia. Decyzja dotyczyła nieprawidłowości w procedurach wyboru wykonawców usług szkoleniowych w latach 2012-2013, które skutkowały uznaniem części wydatków za niekwalifikowalne. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz przepisów k.p.a. dotyczących postępowania wyjaśniającego i uzasadnienia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że choć WSA mógł popełnić błędy w uzasadnieniu, jego rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, ponieważ organ administracji publicznej był zobowiązany do zbadania kwestii przedawnienia roszczenia o zwrot dofinansowania, co stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania. NSA podkreślił, że przedawnienie jest okolicznością obiektywną, a jego upływ powoduje wygaśnięcie zobowiązania, co czyni decyzję nakazującą zwrot bezprzedmiotową. Sąd wskazał, że organ powinien dokonać jednoznacznych ustaleń w tym zakresie i zawrzeć je w uzasadnieniu decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie zbadał kwestii przedawnienia, co stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
WSA uchylił decyzję organu, wskazując na brak analizy przedawnienia, co jest kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza przy znacznym upływie czasu od daty popełnienia uchybień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.f.p. art. 66 a § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 60 § pkt 6
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uchylił decyzję organu z powodu braku analizy przedawnienia roszczenia. Przedawnienie jest okolicznością obiektywną, której upływ powoduje wygaśnięcie zobowiązania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) okazały się bezzasadne.
Godne uwagi sformułowania
przedawnienie jest okolicznością obiektywną, zachodzącą na skutek upływu czasu, niezależną od woli stron, a jego upływ powoduje wygaśnięcie zobowiązania i w konsekwencji bezprzedmiotowość wydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconego beneficjentowi dofinansowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Skład orzekający
Michał Kowalski
przewodniczący
Marek Sachajko
sprawozdawca
Bogdan Fischer
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność analizy przedawnienia roszczeń o zwrot środków publicznych, nawet w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości w wydatkowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu dofinansowania w ramach programów unijnych i stosowania przepisów o finansach publicznych oraz k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia roszczeń o zwrot środków publicznych, co ma znaczenie praktyczne dla beneficjentów funduszy unijnych i organów zarządzających. Pokazuje, że nawet stwierdzone nieprawidłowości nie zawsze prowadzą do obowiązku zwrotu, jeśli roszczenie jest przedawnione.
“Czy można odzyskać środki unijne, jeśli roszczenie jest przedawnione? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 492 135,15 PLN
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1436/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer Marek Sachajko /sprawozdawca/ Michał Kowalski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Minister Funduszy i Polityki Regionalnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 1634 art. 66 a ust. 1 pkt 1, art. 60 pkt 6 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del.WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 298/22 w sprawie ze skargi Miasta Ł. - Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ł. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 3 grudnia 2021 r. nr DZF-XII.025.38.2021.DD.3 w przedmiocie zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 23 lutego 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 298/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Miasta [...] (dalej: Miasto, skarżący, strona) na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: Minister, organ odwoławczy/II instancji) z 3 grudnia 2021 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. 18 września 2008 r. pomiędzy Instytucją Pośredniczącą II stopnia (Wojewódzkim Urzędem Pracy w [...]), a Miastem [...] zawarta została umowa ramowa o dofinansowanie projektu systemowego pn. "Nowy obraz pomocy społecznej w [...]" w ramach Programu Operacyjnego - Kapitał Ludzki. Zgodnie z umową projekt miał być realizowany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w [...] (dalej: MOPS) w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 30 czerwca 2015 r. Realizacja projektu w kolejnych latach budżetowych następowała zgodnie z zatwierdzonymi w poszczególnych okresach wnioskami o dofinansowanie, które stanowiły załączniki do umowy w formie aneksu. Dofinansowanie przyznawane było corocznie na podstawie zatwierdzonego wniosku o dofinansowanie. W okresie od 15 listopada 2016 r. do 2 grudnia 2016 r. zespół kontrolujący WUP w [...] przeprowadził w MOPS kontrolę doraźną po zakończeniu realizacji projektu. Kontrola dotyczyła sprawdzenia wewnętrznych procedur obowiązujących w MOPS dotyczących realizacji zamówień i zlecania usług w zakresie form wsparcia dla uczestników projektu ze szczególnym uwzględnieniem trybu wyboru wykonawców usług, potwierdzenia ich realizacji i rozliczeń dokonywanych w tym zakresie w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. pod kątem racjonalności i efektywności wydatków. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono liczne nieprawidłowości i uchybienia w ramach procedur wyboru wykonawców usług szkoleniowych w latach 2012 i 2013, skutkujące uznaniem części wydatków za niekwalifikowalne, a także koniecznością wdrożenia planu naprawczego. Ustalenia kontroli zostały szczegółowo opisane w Informacji pokontrolnej z kontroli z dnia 27 kwietnia 2017 r. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2021 r. organ I instancji określił przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania wykorzystaną z naruszeniem procedur w łącznej wysokości 492.135,15 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak od zaległości podatkowych. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że w ramach zweryfikowanych szkoleń, których wykaz stanowi załącznik do decyzji, stwierdzono następujące nieprawidłowości i uchybienia: I. nieprawidłowe rozliczenie kosztu udziału 1 osoby w szkoleniu "Hydraulik wraz z treningiem pracy", II. brak należytej staranności w zakresie szacowania wartości zamówień i nieracjonalne wydatkowanie środków w przypadku części szkoleń, III. naruszenie przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych w przypadku niektórych postępowań, IV. uchybienia w zakresie wewnętrznych procedur obowiązujących u beneficjenta, V. braki i niespójności w dokumentacji dotyczącej realizacji szkoleń. Decyzją z 3 grudnia 2021 r. Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy całkowicie podzielił ustalenia i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konkluzji decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w ramach projektu realizowanego przez MOPS wystąpiły następujące nieprawidłowości, skutkujące obowiązkiem zwrotu części otrzymanego dofinansowania. Nieprawidłowości te dotyczyły: - rozliczenia w projekcie wydatków związanych z udziałem 1 osoby w szkoleniu "Hydraulik wraz z treningiem pracy", niezgodnie z umową zawartą z wykonawcą szkolenia – kwota wydatku niekwalifikowalnego wyniosła 8.964,00 zł, - braku racjonalności przy wydatkowaniu środków w przypadku części szkoleń w związku z brakiem należytej staranności w zakresie szacowania wartości zamówień – kwota wydatków niekwalifikowalnych wyniosła 429.150,95 zł, - naruszenia przepisów prawa o zamówieniach publicznych w procedurze wyboru wykonawców – kwota korekty finansowej wyniosła 54.020,20 zł. Uchylając zaskarżoną decyzję WSA w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie zbadał kwestii przedawnienia zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania projektu. W ocenie Sądu I instancji w zaskarżonej decyzji brak jest rozważań na temat przedawnienia roszczeń organu objętych decyzją, przede wszystkim brak jest ustaleń dotyczących daty dopuszczenia się przez stronę skarżącą nieprawidłowości, co jest kluczowe dla ustalenia przedawnienia. WSA wskazał, że znaczny upływ czasu pomiędzy tymi datami (jak wynika z decyzji organów uchybienia miały miejsce w m.in. w 2012 r.), a datą wydania zaskarżonej decyzji wymaga rozważenia przez organ wydający taką decyzję, niezależnie od podnoszonych przez stronę zarzutów, czy termin przedawnienia dochodzenia roszczenia w zakresie zwrotu dofinansowania nie upłynął na skutek przedawnienia. WSA stwierdził, że uwzględnienie skargi strony z powyższej przyczyny skutkowało uznaniem, że przedwczesne było odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2023 r. organ wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając to orzeczenie w całości, i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w związku z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: k.p.a.), tj.: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ wadliwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające oraz wadliwie uzasadnił skontrolowaną decyzję, uchybienia te uznając za co najmniej mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy – w sytuacji, gdy przebieg postępowania administracyjnego nie pozwala na logicznie usprawiedliwiony wniosek, aby przyjęty przez organ sposób przeprowadzenia (w tym zakres) ustaleń faktycznych w postępowaniu wyjaśniającym mógł mieć jakikolwiek, a tym bardziej istotny, wpływ na wynik sprawy; 2) 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem okoliczności faktycznych ustalonych na podstawie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego i odzwierciedlonych w uzasadnieniu skontrolowanej decyzji organu i wywodzenie niespójnych logicznie wniosków z okoliczności przedstawionych w uzasadnieniu wyroku; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 66a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm., dalej: u.f.p.), w związku z art. 60 pkt 6 u.f.p. poprzez pominięcie przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia obowiązującego zarówno w dacie tego rozstrzygnięcia, jak i w dacie wydania skontrolowanej decyzji organu, stanu prawnego właściwego dla należytego rozstrzygnięcia sprawy – co odzwierciedla uzasadnienie zaskarżonego wyroku, które tym samym dowodzi, że Sąd pierwszej instancji nienależycie przeprowadził sądowoadministracyjną kontrolę w niniejszej sprawie; 4) art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie się od sformułowania jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania – mimo uchylenia decyzji organu, czego następstwem jest obowiązek dalszego prowadzenia przez organ postępowania odwoławczego. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie, w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona – uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi w całości, o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Organ oświadczył ponadto, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Strona nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być zatem dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie. Zarówno z treści art. 183 § 1, art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że normatywne wzorce strukturalne skargi kasacyjnej zostały zawarte w art. 176 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (art. 176 § 1. p.p.s.a.). Ponadto, poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.). Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a. można oprzeć (a) na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz (b) na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa prawna skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu przepisów postępowania powinna zatem zawierać wskazania, w jakiej postaci przejawia się naruszenie prawa procesowego oraz uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a rozstrzygnięciem sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności (por. wyrok NSA z 22.06.2023 r., III FSK 1402/22, LEX nr 3594628). Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego już na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się jednolicie, że przez ten "wpływ" należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi słowy obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były - co trzeba podkreślić - na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. Również w orzecznictwie podkreśla się, że równie ważnym jak podstawy kasacyjne elementem skargi kasacyjnej jest jej uzasadnienie. Powinno ono zostać sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które skarżący kasacyjne uznaje za naruszone. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Istotą sporu w poddanej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawie - w obszarze określonym zarzutami skargi kasacyjnej - jest prawidłowość zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny dokonanej przez ten Sąd zasadności decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 3 grudnia 2021 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Ocenę zarzutów naruszenia prawa procesowego poprzedzić należy koniecznym w sprawie przypomnieniem, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada zaś prawu, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja orzeczenia nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, Nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka też sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu analizy zarzutów o charakterze procesowym stwierdza, że są one bezzasadne. Rozpoznając skargę w ramach podstawy kasacyjnej unormowanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy w pierwszej kolejności dokonać analizy zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na ewentualne, negatywne konsekwencje uznania tego zarzutu za zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. jako bezzasadny. Wskazać bowiem należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Nakłada on na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W niniejszej sprawie zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne. WSA w uzasadnieniu wyroku odniósł się do ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sąd pierwszej instancji odniósł się także merytorycznie do zarzutów materialnoprawnych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do oceny zgodności z prawem zaskarżonej do tego Sądu decyzji. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji w sposób wyczerpujący odniósł się do wszelkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie kontrolowanej judykacyjnie sprawy. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku pozwala na poznanie motywów, które doprowadziły do wydania orzeczenia określonej treści. Wskazał także dyrektywy postępowania organu w ponownie prowadzonym postępowaniu. Zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej pomimo wystąpienia błędu w jego uzasadnieniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest więc podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. To zaś, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z wyrażoną oceną, nie może być skuteczną podstawą do postawienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). WSA wskazując podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji stwierdził, że (a) brak jest rozważań na temat przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków objętych decyzją oraz (b) brak jest ustaleń dotyczących daty dopuszczenia się przez skarżącą nieprawidłowości [(jest to okoliczność fundamentalna dla prawidłowego zastosowania instytucji przedawnienia (art. 3 ust. 1 akapit 1 zdanie 1 rozporządzenia nr 2988/95)]. WSA prawidłowo zwrócił uwagę na charakterystykę niniejszej sprawy wskazując, że znaczny upływ czasu pomiędzy datami naruszeń prawa (uwzględniając, że uchybienia miały miejsce w m.in. w 2012 r.), a datą wydania zaskarżonej decyzji wymaga rozważenia przez organ wydający taką decyzję, niezależnie od podnoszonych przez stronę zarzutów, czy termin do dochodzenia przez organ zwrotu dofinansowania nie wygasł na skutek przedawnienia. W zakresie powyższego zarzutu należy wskazać, że prawidłowe są wskazówki zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA zarzucające organowi brak rozważań na temat przedawnienia roszczeń objętych decyzją organu. Natomiast niezasadny jest drugi zarzut WSA przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 13 uzasadnienia) wskazujący, że brak jest ustaleń dokonanych przez organy dotyczących daty dopuszczenia się przez skarżącą nieprawidłowości Zarówno organ I instancji (s. 52-53 decyzji), jak i organ odwoławczy (s. 36 decyzji) zawarły ustalenia w tym zakresie. Nie dokonały jednak analizy normatywnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarówno w pkt II. 3 petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu kasator powołuje się art. 66 a ust. 1 pkt 1 u.f.p. Jednakże w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest rozważań w tym zakresie. Podkreślić też należy, że w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego brak jest analizy powyższego przepisu prawa. Zasadne są więc wytyczne Sądu pierwszej instancji w zakresie konieczności dokonania przez organ szczegółowej analizy prawnej w zakresie instytucji przedawnienia dochodzenia przypadających do zwrotu należności. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że niezasadny jest zarzut zawarty w pkt II. 3 i 4 skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty wskazane w pkt II. 1 i 2 skargi kasacyjnej także są bezzasadne. WSA powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych prawidłowo wskazał, że przedawnienie jest okolicznością obiektywną, zachodzącą na skutek upływu czasu, niezależną od woli stron, a jego upływ powoduje wygaśnięcie zobowiązania i w konsekwencji bezprzedmiotowość wydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconego beneficjentowi dofinansowania. Organ administracji publicznej zobowiązany będzie do dokonania jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, a następnie rozważania te zamieścić w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, tak aby spełniała wzorce normatywne zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. Zasadnie więc Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Kontrolowane orzeczenie odpowiada prawu pomimo częściowo błędnego uzasadnienia. Nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja wyroku nie uległaby zmianie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI