I GSK 1419/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił sprzeciw skarżącej od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Prezes ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadnieniem była konieczność rozważenia obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że cel systemu wsparcia nie został osiągnięty, a także obiektywnych dowodów na sztuczne stworzenie warunków do uzyskania pomocy, co powinno być poparte materiałem dowodowym. Organ odwoławczy wskazał na naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, w szczególności brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie ustalenia wpływu działań skarżącej. WSA w Warszawie, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej, zgodnie z art. 64e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocenił jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził brak dokonania przez organ I instancji ustaleń niezbędnych do stwierdzenia uzyskania pomocy w wyniku stworzenia sztucznych warunków, co potwierdził brak czynności wyjaśniających przed wydaniem decyzji organu I instancji. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz naruszenie przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że zakres kontroli w sprawach sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jest ograniczony do oceny przesłanek wydania takiej decyzji. Sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji i konieczność wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, co wykraczałoby poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego, naruszając zasadę dwuinstancyjności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, zakres kontroli sądowej decyzji kasatoryjnych, zasada dwuinstancyjności.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania i konieczności wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli organ pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w sposób, który uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że zakres kontroli sądu w sprawach sprzeciwu od decyzji kasacyjnej ogranicza się do oceny przesłanek wydania takiej decyzji. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że braki postępowania pierwszoinstancyjnego (brak wystarczającego materiału dowodowego i ustaleń faktycznych) nie mogły zostać uzupełnione przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności, co uzasadniało wydanie decyzji kasacyjnej.
Jaki jest zakres kontroli sądowej decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. (decyzji kasacyjnej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli sądowej decyzji kasatoryjnej wyznaczony jest przez art. 64e p.p.s.a. i polega na ocenie jedynie istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., a nie na badaniu meritum sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd nie jest uprawniony do badania meritum sprawy administracyjnej w ramach rozpoznawania sprzeciwu od decyzji kasacyjnych. Kontrola ogranicza się do formalnej oceny, czy organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., co obejmuje ocenę materialnoprawną warunkującą przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie.
Czy naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia sprzeciwu od decyzji kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie ma zastosowania w sprawie ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej podjętej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W takich sprawach sąd orzeka na podstawie art. 151a p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA uznał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. za chybiony, ponieważ przepis ten dotyczy uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, a nie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, w którym stosuje się inne przepisy.
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. - ocena jedynie istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 151a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznawanie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania uzupełniającego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie (nie dotyczy sprzeciwu od decyzji kasacyjnej).
p.p.s.a. art. 182 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznawanie skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 182 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie NSA na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznawanie sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania, której NSA bierze z urzędu pod rozwagę.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o uchylenie wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy zasadnie uznał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i wymagało wydania decyzji kasacyjnej. • Zakres koniecznych do wyjaśnienia ustaleń faktycznych w sprawie był tak duży, że organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. był chybiony, gdyż przepis ten nie ma zastosowania w sprawach sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. • Argument skarżącej kasacyjnie, że organ II instancji dysponował wystarczającym materiałem dowodowym do rozstrzygnięcia sprawy, został odrzucony.
Godne uwagi sformułowania
zakres kontroli sądowej decyzji kasatoryjnych wyznacza treść art. 64e p.p.s.a. • sprzeciw nie ma być środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. • organ odwoławczy mógł wydać decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy organ I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. • przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności.
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, zakres kontroli sądowej decyzji kasatoryjnych, zasada dwuinstancyjności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania i konieczności wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad postępowania administracyjnego i sądowego, w szczególności granic kontroli sądowej decyzji kasacyjnych oraz zasady dwuinstancyjności. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy sąd może uchylić decyzję organu pierwszej instancji? Kluczowe zasady postępowania administracyjnego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.