I GSK 1400/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczącą zwrotu dofinansowania. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Głównym powodem uchylenia były naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (nieodpowiednie uzasadnienie wyroku WSA) oraz zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania odwoławczego, które trwało blisko pięć lat. Sąd wskazał, że WSA nie odniósł się w sposób wystarczający do wszystkich zarzutów skargi, w szczególności do kwestii przedawnienia i naruszeń przepisów K.p.a. przez organy administracji. NSA podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA było lakoniczne i nie pozwalało na kontrolę instancyjną. Sąd zwrócił uwagę na konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez WSA z uwzględnieniem wszystkich podniesionych zarzutów, w tym tych dotyczących naruszenia prawa materialnego, które na obecnym etapie oceny były przedwczesne z uwagi na braki w ustaleniach faktycznych. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów postępowania przez sądy administracyjne, w szczególności dotyczące wymogów uzasadnienia wyroku i wpływu przewlekłości postępowania na jego ważność. Kwestie przedawnienia roszczeń o zwrot środków unijnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedur przy ubieganiu się o środki unijne i interpretacji przepisów o przedawnieniu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i czy sąd prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, w tym dotyczących naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie było lakoniczne i nie pozwalało na kontrolę instancyjną, a sąd nie odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było zbyt skrótowe i nie wyjaśniało w sposób wystarczający stanowiska sądu w odniesieniu do zarzutów skargi, co uniemożliwiało kontrolę instancyjną.
Czy przewlekłość postępowania odwoławczego przed organem II instancji stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie trwające blisko pięć lat stanowi rażące naruszenie prawa i ma wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że blisko pięcioletni okres trwania postępowania odwoławczego, mimo braku inicjatywy dowodowej strony, stanowi rażące naruszenie zasady szybkości postępowania i jest sprzeczne z zasadami dobrej administracji.
Czy doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji, w tym poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, WSA nie odniósł się do wszystkich zarzutów dotyczących naruszeń przepisów K.p.a. przez organy, co stanowiło podstawę do uchylenia jego wyroku.
Uzasadnienie
NSA wskazał na konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez WSA, który powinien szczegółowo rozważyć zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. przez organy, w tym odmowy przeprowadzenia dowodów i braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Czy zobowiązanie do zwrotu środków dofinansowania uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia przedawnienia nie została rozstrzygnięta przez WSA w sposób wystarczający, co stanowiło podstawę do uchylenia jego wyroku.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że lakoniczne uzasadnienie WSA w kwestii przedawnienia uniemożliwia ustalenie, kiedy bieg terminu się rozpoczął, czy doszło do jego przerwania i czy zobowiązanie wygasło, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy.
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez nieodniesienie się lub lakoniczne nawiązanie do zarzutów skargi, co uniemożliwia kontrolę instancyjną.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Podstawa do określenia zobowiązania do zwrotu środków.
u.f.p. art. 184 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Naruszenie procedur jako podstawa do zwrotu środków.
rozporządzenie nr 2988/95 art. 3 § ust. 1 akapit 1 zd. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Bieg terminu przedawnienia od dnia wystąpienia nieprawidłowości.
rozporządzenie nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Definicja 'nieprawidłowości'.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw art. 28 § ust. 2
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania art. 66a u.f.p.
u.f.p. art. 66a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Przepis dotyczący przedawnienia zobowiązań.
rozporządzenie nr 2988/95 art. 3 § ust. 1 akapit 1 zd. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Konieczność wykazania związku przyczynowego między naruszeniem a szkodą w budżecie UE.
rozporządzenie nr 2988/95 art. 3 § ust. 1 akapit 2 zd. 2
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Wydanie decyzji po ostatecznym zakończeniu programu.
rozporządzenie nr 2988/95 art. 3 § ust. 3
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Możliwość stosowania przez prawodawcę krajowego dłuższego okresu przedawnienia.
rozporządzenie nr 1083/2006 art. 89 § ust. 5 lit. a)
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
Data płatności salda końcowego jako moment ostatecznego zamknięcia programu.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA (lakoniczne uzasadnienie). • Rażąca przewlekłość postępowania odwoławczego przed organem II instancji. • Naruszenie przepisów K.p.a. przez organy obu instancji (np. odmowa przeprowadzenia dowodów, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego). • Potencjalne naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku, na skutek pominięcia istotnych elementów skargi, nie poddaje się kontroli • doszło do rażącego naruszenia prawa w obszarze sprawności postępowania • każdy ma więc prawo do tego, aby jego sprawa była traktowana przez instytucje UE bezstronnie, sprawiedliwie i rozpatrzona w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące • brak dokonania – także w tej mierze - elementarnych ustaleń faktycznych, a zarazem rozpoznania przez Sąd I instancji istoty sprawy
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Piotr Piszczek
sprawozdawca
Jacek Surmacz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez sądy administracyjne, w szczególności dotyczące wymogów uzasadnienia wyroku i wpływu przewlekłości postępowania na jego ważność. Kwestie przedawnienia roszczeń o zwrot środków unijnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedur przy ubieganiu się o środki unijne i interpretacji przepisów o przedawnieniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowo-administracyjnym, takich jak przewlekłość postępowania i wymogi uzasadnienia wyroku, które mają znaczenie praktyczne dla prawników. Dodatkowo porusza problematykę przedawnienia środków unijnych.
“Przewlekłość postępowania i lakoniczne uzasadnienie wyroku – NSA uchyla decyzję WSA.”
Dane finansowe
WPS: 69 931,53 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.