I GSK 14/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-02-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
płatności bezpośrednierolnictwozwrot środkówpostępowanie sądowoadministracyjnewstrzymanie wykonaniaszkodamożliwości finansoweARiMR

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych płatności, uznając, że skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek znacznej szkody.

Skarżący P. L. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych płatności, argumentując trudnościami finansowymi. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania, stwierdzając, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a przedstawiona dokumentacja finansowa była nieaktualna i niewystarczająca do oceny sytuacji majątkowej.

Wniosek P. L. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2022 r., ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, został rozpatrzony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję organu. We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący powoływał się na znaczną kwotę do zwrotu (50 233 zł), która przewyższa jego możliwości finansowe, stanowiąc równowartość ok. 15 pensji, oraz na fakt prowadzenia gospodarstwa z rodziną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że skarżący nie wykazał istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy i wymaga przedstawienia konkretnych okoliczności. Przedłożone dokumenty finansowe (zaświadczenia o zarobkach z lutego i stycznia 2022 r., deklaracja podatkowa za 2020 r.) zostały uznane za nieaktualne i niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej na dzień złożenia wniosku (listopad 2022 r.), zwłaszcza w kontekście kosztów życia i zobowiązań, które nie zostały udokumentowane. Sąd zaznaczył, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania może być zmienione lub uchylone w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co otwiera drogę do złożenia nowego wniosku wraz z aktualną dokumentacją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wstrzymanie wykonania nie jest uzasadnione, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Uzasadnienie

Skarżący musi wykazać konkretne okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przedłożona dokumentacja finansowa musi być aktualna i pozwalać na ocenę wpływu wykonania decyzji na całokształt sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na trudnościach finansowych nie została wystarczająco udokumentowana i uprawdopodobniona.

Godne uwagi sformułowania

skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej Zastosowanie tej instytucji w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy nie da się z nich jednoznacznie ocenić, czy wyegzekwowanie [...] należnej z decyzji kwoty [...] doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną nie przedstawiają braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny skarżącego na dzień złożenia wniosku

Skład orzekający

Henryk Wach

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dowodowe przy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście oceny znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków."

Ograniczenia: Dotyczy wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji, a nie meritum sprawy. Ocena znacznej szkody jest zawsze indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych i majątkowych strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe wymogi proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak sąd ocenia argumenty o trudnościach finansowych.

Trudności finansowe to za mało? NSA wyjaśnia, kiedy wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe.

Dane finansowe

WPS: 50 233 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 14/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 454/22 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-09-21
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 61 par 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku P. L. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 września 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 454/22 w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr 131/2022 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 454/22 – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., aktualnie: Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę P. L. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr 131/2022, w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w ramach której złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając ten wniosek, skarżący wskazał na fakt, iż ustalona wobec niego kwota nienależnie pobranych płatności znacznie przewyższa jego możliwości finansowe. Skarżący wskazał, że znaczącym charakterem grożącej szkody przemawia okoliczność, iż należność, którą winien zwrócić stanowi równowartość jego około 15 miesięcznych pensji. Skarżący wskazał również, iż prowadzi gospodarstwo z żoną i dwójką dzieci.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca, zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa ziszczenia się ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zastosowanie tej instytucji w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy, a jej realizacja może nastąpić tylko w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek, których wykazanie spoczywa na stronie wnoszącej o wstrzymanie wykonania decyzji, przy czym wszelkie okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny.
Skarżący co prawda udokumentował swoją sytuację finansową, składając dokumenty do wniosku o wstrzymanie, lecz nie da się z nich jednoznacznie ocenić, czy wyegzekwowanie (przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego) należnej z decyzji kwoty 50 233 zł doprowadzi do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Informacje w tym zakresie nie wynikają również z akt sprawy.
To, że zwrot określonej kwoty pieniężnej prowadzi w swych skutkach do uszczuplenia środków majątkowych dłużnika jest oczywiste, jednak przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest wyłącznie szkoda, ale szkoda, którą można uznać za znaczną. Dla oceny czy skutkiem wykonania decyzji będzie wyrządzenie skarżącemu szkody, którą można by uznać za znaczną w jego przypadku, niezbędne jest odniesienie należnej z decyzji kwoty do całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W sprawie niniejszej możliwość takiej analizy nie zachodzi z powodu złożenia nieaktualnych dokumentów, które uprawdopodobniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o tym, że zwrot określonej kwoty doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożone dokumenty w postaci zaświadczenia o zarobkach z 17 lutego 2022 r., zaświadczenie o zarobkach żony za styczeń 2022 r., deklaracja podatkowe za 2020 r. skarżącego, nie przedstawiają braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny skarżącego na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, tj. 24 listopada 2022 r. Wskazać również należy, że skarżący w ogóle nie przedstawił dokumentacji dotyczącej kosztów życia i zobowiązań.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla jednak, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może wówczas przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Obecnie wnioskodawca nie dostarczył dokumentów, które pozwoliłyby na wstrzymanie wykonania decyzji, jednakże na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI