I GSK 138/22

I GSK 138/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący/
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Joanna Salachna
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
II SA/Bd 63/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-06-29
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 869
art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 63/21 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w T. na decyzję Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 26 października 2020 r. nr WP-II-D.433.1.3.2016 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. Sp. z o.o. w T. na rzecz Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA w Bydgoszczy), wyrokiem z 29 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Bd 63/21, po rozpoznaniu skargi K. Sp. z o.o. w T. (dalej zwanej spółką, KPAI lub skarżącą) na decyzję Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2020 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu dofinansowania, oddalił skargę.
W stanie faktycznym sprawy na mocy umowy z dnia 2 grudnia 2016 r. przyznano spółce dofinansowanie w kwocie 26 179 657,74 zł, na realizację celu projektu, jakim było zwiększenie aktywności badawczo-rozwojowej przedsiębiorstw z województwa kujawsko-pomorskiego, poprzez wsparcie zakupu usług badawczych od jednostek naukowych za pomocą udzielanych przedsiębiorcom grantów.
Dnia [...] marca 2019 r. spółka złożyła wniosek o płatność rozliczający zaliczkę na granty nr [...], zaś w dniu 26 marca 2019 r. poprawioną wersję tego wniosku. Wniosek ten został zatwierdzony przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego (dalej jako "IZ RPO") w dniu 28 marca 2019 r.
W związku z ustaleniami poczynionymi w dniach 13 grudnia 2019 r., 13 stycznia 2019 r. i 12 lutego 2020 r. przez Instytucję Audytową w powyższym wniosku o płatność stwierdzono przedstawienie przez spółkę wydatków niekwalifikowanych następujących grantobiorców: przedsiębiorstwa B. Sp. z o.o. (dalej "B.") oraz B. (dalej B.).
Odnośnie B. organ ustalił, że grantobiorca realizował projekt na podstawie umowy o powierzenie grantu nr [...] z dnia 14 lutego 2018 r., która okres realizacji przedsięwzięcie określała od 1 lutego 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. Ostatecznie jednak aneksem nr 1 z dnia 25 lipca 2018 r. okres ten wydłużono do dnia 31 lipca 2018 r. Przy czym, jak podkreślił organ, grantobiorca realizując ww. przedsięwzięcie dokonał płatności za fakturę VAT nr [...] z dnia 22 maja 2018 r. (z terminem płatności do dnia 30 września 2018 r.) po terminie realizacji wskazanym w ww. umowie o powierzenie grantu - w dniu 10 sierpnia 2018 r.
W zakresie grantobiorcy B. realizującego projekt na podstawie umowy o powierzenie grantu nr [...] z dnia 2 lutego 2018 r., IZ RPO ustaliła, że grantobiorca ten dokonał płatności za fakturę VAT nr [...] z dnia 31 lipca 2018 r. (z terminem płatności do 30 sierpnia 2018 r.) w dniu 14 sierpnia 2018 r., - tj. po terminie realizacji przedsięwzięcia wskazanym w umowie o powierzenie grantu, od dnia 1 lutego 2018 r. do 31 lipca 2018 r. Grantobiorca poinformował jednocześnie spółkę o opłaceniu faktury po terminie realizacji projektu i zwrócił się z prośbą o zaliczenie poniesionego wydatku do kosztów kwalifikowanych. Ponadto, jak wskazał organ, podmiot ten wpisuje się w definicję przedsiębiorstwa odpryskowego, zdefiniowanego w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego ("SZOOP"), a wewnętrzny regulamin KPAI wyklucza możliwość ubiegania się o grant dla przedsiębiorstw odpryskowych.
Podsumowując w wyniku analizy dokumentacji dotyczącej ww. grantobiorców organ stwierdził niekwalifikowalność ich wydatków w wysokości 200 000 zł, z czego dofinansowanie (w całości EFRR) wynosiło 160 000 zł, co w ocenie organu winno skutkować korektą wydatków kwalifikowalnych we wniosku o dofinansowanie.
Po uprzednim bezskutecznym skierowaniu do spółki wezwania do zwrotu ww. środków, decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. IZ RPO, działając na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., dalej powoływanej jako "u.f.p."), zobowiązała spółkę do zwrotu środków w kwocie 160 000, zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu ww. środków, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. środków finansowych przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie zawartej w dniu 2 grudnia 2016 r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na wniosek spółki, IZ RPO decyzją z dnia 26 października 2020 r. utrzymała w mocy decyzję z dnia 28 sierpnia 2020 r. w przedmiocie zwrotu środków finansowych.
W tym zakresie organ stwierdził, że B. jest przedsiębiorstwem odpryskowym, za czym przemawia szereg stwierdzonych przez organ przesłanek, w szczególności: okoliczność, że P. D. jest jednocześnie pracownikiem naukowym, aktywnie współpracuje z ośrodkami naukowymi, zajmuje się komercjalizacją prac badawczo-rozwojowych na rzecz uczelni i firm. Następnie organ wyjaśnił, że kwestia kwalifikowalności wydatków grantobiorców – wbrew twierdzeniom spółki - nie była zaakceptowana przez opiekuna projektu, czy też innego przedstawiciela organu oraz że organ wyrażał odmienne stanowisko co do zmiany terminów realizacji projektów grantobiorców. Podkreślił, że z protokołu posiedzenia zarządu spółki z dnia 20 sierpnia 2018 r. wynika, że spółka dopuszczała kwalifikowanie wydatku po terminie realizacji projektu na uzasadniony wniosek grantobiorcy za zgodą organu – której beneficjent w sprawie nie uzyskał.
Organ podkreślił także, że zgromadził w sprawie pełny materiał dowodowy i nie dostrzegł żadnych kwestii, które można by rozbieżnie interpretować. W szczególności, powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że pojęcie procedur wskazanych w art. 184 u.f.p. należy rozumieć jako procedury określone w umowie międzynarodowej i przepisach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych, jak również inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu. W konsekwencji, naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków, w ocenie organu, dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu. W niniejszej sprawie zaś wbrew ustalonym kryteriom spółka dokonała wyboru grantobiorcy (B.) oraz rozliczyła niezgodnie z procedurami wydatki dwóch grantobiorców (B. i B.). W konsekwencji wydatki te zostały dokonane wbrew art. 36 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j.Dz.U. 2020 poz.818 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa wdrożeniowa"). Ponadto jak zaznaczyła IZ RPO w przedmiotowym przypadku kwota faktycznie wypłacona obu grantobiorcom stanowi szkodę rzeczywistą w budżecie UE. Grant mógł być bowiem przekazany innym grantobiorcom. W konsekwencji stwierdzenia wystąpienia w sprawie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, organ był zatem uprawniony do nałożenia korekty finansowej.
WSA w Bydgoszczy, po rozpoznaniu skargi spółki na decyzję Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego, wyrokiem z 29 czerwca 2021 r., oddalił skargę.
Sąd uznał, że naruszenie procedur, o którym mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 u.f.p., to także realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. Przyjąć należy zatem, że wszelkie dokumenty tworzące system realizacji przedsięwzięcia (umowa o dofinansowanie, umowa o powierzenie grantu, wytyczne, komunikaty, opracowane przez instytucje zarządzające, regulamin wewnętrzny opracowany przez beneficjenta) stanowią wprawdzie specyficzne, ale prawne uregulowania i przyznaje się im walor źródła prawa.
WSA w Bydgoszczy podkreślił, że zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy, spółka zobowiązała się w szczególności do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz zgodnie z umową. Stosownie zaś do ust. 5 ponosi ona odpowiedzialność za terminową realizację zadań w ramach projektu, w tym za terminowe rozliczanie projektu.
Postanowienie § 8 ust. 22 umowy stanowi, że w ramach projektu wydatek niekwalifikowalny stanowią w szczególności granty przyznane lub rozliczone przez beneficjenta niezgodnie z procedurami, o których mowa w § 4 ust. 8 pkt 2 umowy. Pośród procedur tych wskazano zaś m.in. na procedury rozliczania przez grantobiorców powierzonych grantów. Mając na uwadze, że w okolicznościach sprawy kwestia sporna dotyczy poniesienia wydatków przez grantobiorców poza okresem kwalifikowalności dla przedsięwzięcia, odnieść należy się także do zapisów umów o powierzenie grantu.
Wobec tego podzielić należy stanowisko organu, że wydatki poniesione przez grantobiorców po wskazanych wyżej datach wyznaczających koniec okresu realizacji przedsięwzięcia, uznać należało za wydatki poniesione z naruszeniem zasad wynikających z umowy o powierzenie grantu, a zatem wydatki niekwalifikowalne. Ponadto zgodzić należy się z konstatacją organu w zakresie możliwości spowodowania potencjalnej szkody w budżecie UE przez stwierdzone w sprawie nieprawidłowości, bowiem środki finansowe zostały faktycznie wypłacone grantobiorcom, którzy nie dopilnowali aby stosowne wydatki zrealizować w okresie realizacji przedsięwzięcia wyznaczonym obowiązującymi ich umowami o przyznanie grantu. Takiej nieprawidłowości nie sposób uznać za wyłącznie formalną – tak jak by chciała tego skarżąca - bowiem dotyczy ona kwestii finansowych i może potencjalnie rodzić poważniejsze skutki w sferze rozliczeń. Co więcej, nie bez przyczyny beneficjent zobligowany jest do zawarcia z grantobiorcą umowy o powierzenie grantu, w której wyznaczany jest termin realizacji przedsięwzięcia, a sam na podstawie umowy o dofinansowanie zobowiązany jest do terminowego rozliczenia się z projektu z organem. Ponadto jak wynika z zapisów przedmiotowych umów o powierzenie grantu, zmiany w realizacji przedsięwzięcia, w zakresie terminu jego zakończenia, mogą być wprowadzone jedynie na szczególnie uzasadniony wniosek grantobiorcy, złożony zgodnie z § 14 tej umowy, w którym to wskazano w ust. 2, że grantobiorca zgłasza KPAI w formie pisemne zmiany dotyczące realizacji przedsięwzięcia przed ich wprowadzeniem, nie później niż na 14 dni przed planowanym zakończeniem realizacji przedsięwzięcia. Co prawda w § 3 ust. 3 wskazano również, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach KPAI może odstąpić od terminu określonego w § 14 ust. 2, jednak w rozpatrywanym przypadku nie wykazano żadnych szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od standardowej procedury wprowadzania zmian w realizacji przedmiotowych przedsięwzięć. Za taką okoliczność nie sposób bowiem uznać omyłki związanej z błędnym przekonaniem, iż płatność za fakturę dotyczącą realizowanego przedsięwzięcia może być dokonana już po zakończeniu realizacji przedsięwzięcia. Za pozbawioną znaczenia dla powyższej oceny Sąd uznał kwestię pozytywnej realizacji przedsięwzięcia czy też zawarcia pomiędzy spółką a grantobiorcami stosownych aneksów, które co należy podkreślić, zawarte zostały już po dacie zakończenia okresu realizacji przedsięwzięcia. Na dzień zakończenia realizacji obydwu przedsięwzięć, zgodnie z umowami o powierzenie grantu, tj. na dzień 31 lipca 2018 r., wydatki realizowane w późniejszym okresie z pewnością nie mogłyby bowiem zostać uznane za kwalifikowalne.
Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu w zakresie stwierdzonej nieprawidłowości, dotyczącej uznania, że B. w okolicznościach niniejszej sprawy wpisuje się w definicję przedsiębiorstwa odpryskowego - co wobec jednoczesnego stwierdzenia nieprawidłowości polegającej na poniesieniu przez tego grantobiorcę niekwalifikowalnych wydatków, o czym mowa powyżej, nie miało jednak wpływu na prawidłowość ostatecznego rozstrzygnięcia organu.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy wniosła spółka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) poprzez przyjęcie, że beneficjent naruszył procedury, o których mowa w powołanym przepisie, podczas gdy z całokształtu stanu faktycznego niniejszej sprawy nie wynika dokonanie takiego naruszenia,
2. art. 184 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez pominięcie, że prawidłowo wprowadzone do obrotu prawnego aneksy z dnia 3 stycznia 2020 r. do następujących umów:
- o powierzenie grantu nr [...] zawartej z B. Sp. z o.o. oraz
- o powierzenie grantu nr [...] zawartej z B. stanowią procedury, o których mowa we wskazanym przepisie,
3. art. 184 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez pominięcie wszystkich innych postanowień Regulaminu wewnętrznego KPAI sp. z o.o. dla organizacji konkursów w ramach F. (wersja TORUŃ, 04.08.2017 r.) oraz wymienionych załączników, w tym umów o powierzeniu grantu, które to zgodnie z ustawa wdrożeniową zostały zatwierdzone przez Instytucję Zarządzającą RPO WK-P 2014-2020 ergo stanowią prawo dla beneficjenta do zarządzania umowami o powierzenie grantu z grantobiorcami na podstawie stosunku cywilnoprawnego,
4. art. 207 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) r 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak rzetelnej, jasnej analizy stwierdzonych nieprawidłowości pod kątem spełnienia przesłanek wynikających z definicji naruszenia indywidualnego z art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego 1303/2013; brak analizy czy uchybienia miały jedynie charakter formalny, czy też wiązały się z rzeczywistą lub potencjalną szkodą dla budżetu UE; automatyczne przyjęcie, że każde uchybienie proceduralne oznacza jednocześnie naruszenie skutkujące możliwością dochodzenia zwrotu środków; utożsamianie pojęcia "szkodliwego wpływu na budżet UE" z samym faktem rozliczenia środków, podczas gdy jest to błąd logiczny (rozliczenie środków za rzeczywiste zdarzenia/transakcje pomimo uchybień formalnych jest irrelewantne dla budżetu i nie musi wiązać się z obowiązkiem zwrotu środków),
5. art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego 1303/2013 poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i całkowity brak analizy charakteru i wagi stwierdzonych poszczególnych naruszeń oraz analizy strat finansowych poniesionych przez fundusz oraz brak zastosowania właściwych proporcji, postulatu adekwatności i zasad słuszności przy zastosowanej sankcji (korekcie w postaci żądania zwrotu środków),
6. poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów o przesłankach i wymiarze kwoty przypadającej do zwrotu w ramach dofinansowania projektów ze środków Unii Europejskiej,
7. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że środki na realizację programów współfinansowanych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszaniem procedur,
8. art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., poprzez uznanie, że skarżąca naruszyła zapisy umowy o dofinansowanie w sytuacji, gdy takiego naruszenia w niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić,
9. art. 207 w zw. z art. 184 u.f.p., Sąd oddalił skargę od decyzji organu orzekającego o obowiązku zwrotu dofinansowania, chociaż decyzja ta pozostawała w sprzeczności z unormowaniami art. 207 u.f.p. oraz art. 24 ustawy wdrożeniowej,
10. art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że stwierdzone przez IZ naruszenia stanowią nieprawidłowości skutkujące nałożeniem korekty finansowej, oraz że te naruszenia mogą mieć szkodliwy wpływ na budżet UE,
11. § 14 ust. 1 i 2 w zw. z § 3 ust. 3 oraz w zw. z § 18 ust. 6 umów o powierzenie grantu (nr [...] zawartej z B. Sp. z o.o. oraz nr [...] zawartej z B.) w związku z § 21 ust. 1 i 2 Regulaminu wewnętrznego KPAI sp. z o.o. dla organizacji konkursów w ramach F. (wersja TORUŃ, 04.08.2017 r.) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w rozpatrywanych przypadkach nie wykazano żadnych szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od standardowej procedury wprowadzania zmian w realizacji przedmiotowych przedsięwzięć, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zasadnym było odstąpienie od pierwotnego umownego terminu zakończenia realizacji przedmiotowych umów o powierzenie grantu w realizacji przedmiotowych przedsięwzięć; zaś beneficjent projektu był w pełni do tego upoważniony na podstawie przepisów regulaminu i umowy o powierzenie grantu; zaś okolicznościami uzasadniającymi odstąpienie od standardowej procedury to przede wszystkim wskazywany przez spółkę innowacyjny charakter całego projektu pn. "F." oraz poszczególnych przedsięwzięć, cel projektu oraz przedsięwzięć, osiągnięcie wskaźników projektu; w tym w zakresie realizowanych przedsięwzięć: pozytywna kontrola zrealizowana przez KPAI u grantobiorców, realizacja przedsięwzięć w terminie, realizacja wskaźników przedsięwzięć itd.,
12. § 3 ust. 2 pkt 2 umowy o powierzenie grantu nr [...] zawartej z B. Sp. z o.o. poprzez uznanie, że termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia został ustalony na dzień 31 lipca 2018 r., podczas gdy z zebranego materiału dowodowego, w tym aneksu z dnia 3 stycznia 2020 r. wynika, że termin realizacji umowy o powierzeniu granty został ustalony na dzień 10 sierpnia 2018 r.,
13. § 3 ust. 2 pkt 2 umowy o powierzenie grantu nr [...] zawartej z B. poprzez uznanie, że termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia został ustalony na dzień 31 lipca 2018 r., podczas gdy z zebranego materiału dowodowego, w tym aneksu z dnia 3 stycznia 2020 r. wynika, że termin realizacji umowy o powierzeniu granty został ustalony na dzień 14 sierpnia 2018 r.,
14. Uchwały nr 23/2018 Komitetu Monitorującego Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 z dnia 30 stycznia 2018 r. poprzez uznanie, że okres kwalifikowalności wydatków realizowanych przez grantobiorców w projekcie pn. "F." nie może być przedłużony na pisemną prośbą grantobiorcy, podczas gdy powyżej wskazana uchwała wydana na podstawie art. 14 ust. 10 z dnia 11 lipca r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz.U. 2020 poz. 818) wskazuję i dopuszcza "na pisemną zgodę beneficjenta (...) wyrażenie zgody na wydłużenie tego okresu".
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
1. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z poźn. zm., zwanej dalej: P.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 P.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. art. 3531 K.c., przez niepełne przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu faktycznego i prawnego, niewzięcie pod uwagę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nieustosunkowanie się do twierdzeń skarżącej, polegające na przyjęciu przez WSA w Bydgoszczy, że w rozpatrywanym przypadku nie wykazano żadnych szczególnych okoliczności, które uzasadniałaby odstąpienie od standardowej procedury wprowadzania zmian w realizacji przedmiotowych przedsięwzięć przez grantobiorcow i zmianę terminu realizacji przedsięwzięć, podczas gdy materiał dowodowy w sprawie w pełni wskazuje, że zasadnym było odstąpienie od pierwotnego umownego terminu zakończenia realizacji przedmiotowych umów o powierzenie grantu, KPAI miało do tego pełne prawo na podstawie zatwierdzonych przez IZ procedur, co skutkowało oddaleniem skargi,
2. art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie rozpoznania części zarzutów skargi, bowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawierało koniecznych rozważań w zakresie zasadniczej przesłanki nakładania korekt i żądania zwrotu, czyli wykazania związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem, a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. Konieczne było zatem przeprowadzenie takiej operacji myślowej, w której zaprezentowane zostanie logiczne następstwo zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem, a zakończonych finansowaniem lub możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE. Tylko w takiej sytuacji można bowiem mówić o "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego;
3. art. 134 § 1 P.p.s.a., przez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego sprawy oraz rozpoznanie tylko części zarzutów skargi;
4. art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na rozpatrzenie jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jedynie w granicach części zarzutów, tj. pominięcie i niestwierdzenie wadliwości postępowania, a mianowicie pominięcie ustaleń zawartych w protokole Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 2019 r. (znak [...]), w których w części II 1.1 (tj. USTALENIA - OPIS STANU FAKTYCZNEGO, W wyniku przeprowadzonych czynności w zakresie, czy wydatki zadeklarowane przez beneficjenta są zgodne z zasadami kwalifikowalności określonymi w przepisach unijnych i krajowych), w których stwierdzono, że; "działania KPAI były zgodne z założeniami i celami projektu i nie spowodowały naruszenia zasady konkurencyjności, ani tym bardziej nie przyczyniły się do nierównego traktowania Grantobiorców"],
5. naruszenie przepisu art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wnikliwej analizy argumentacji skarżącej przedstawionej w trakcie postępowania, jak również lakoniczne odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do argumentacji skarżącej we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargi dotyczącej nieprawidłowego zastosowania i całkowitego braku analizy charakteru i wagi stwierdzonych poszczególnych naruszeń oraz analizy strat finansowych poniesionych przez fundusz oraz braku zastosowania właściwych proporcji, postulatu adekwatności i zasad słuszności przy zastosowanej sankcji (korekcie w postaci żądania zwrotu środków),
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 § 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej w zakresie uznania P. D. prowadzącego działalność gospodarczą B., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełnia dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji lub w tym zakresie,
7. art. 134 § 1 PPSA poprzez nierozpoznanie istoty sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że postanowienia obu aneksów z dnia 3 stycznia 2020 r. odpowiadają konsensowi kontrahentów i mieszczą się w ramach dopuszczalnej swobody umów. Aneksy nie sprzeciwiają się naturze zawartych umów o przyznanie grantów, gdyż przyjęty okres realizacji projektów nie decydował o istocie tworzonego węzła prawnego i możliwy był do zmiany zgodnie z postanowieniami pierwotnej umowy (czyli de facto zatwierdzonymi procedurami), a strony osiągnęły porozumienie co do zmiany terminu. Przepisy prawa nie sprzeciwiają się dokonaniu zmiany terminu realizacji świadczenia - nawet poprzez zmianę na datę wsteczną w stosunku do chwili złożenia pisemnych oświadczeń stron o zmianie umowy - o ile tylko nie czyni to wykonania zobowiązania niemożliwym. Niewątpliwie odpowiadające zgodnej woli stron, wskazanie okresu realizacji umowy w sposób dostosowany do rzeczywistego czasu wykonania zobowiązań, nie narusza przepisów prawa.
Spółka zwróciła uwagę na szczególny charakter projektów z zakresu innowacyjności, dla których głównym kryterium wykonania jest rzeczywiste opracowanie innowacyjnych rozwiązań. Należy więc uwzględniać, że finansowanie przedsięwzięcia ma przede wszystkim doprowadzić do powstania nowej jakości umożliwiającej zrównoważony rozwój społeczności europejskiej. Na drugi plan schodzą więc kwestie formalne, które determinują projekty nie przynoszące korzyści w postaci produktu innowacyjnego. Zdaniem spółki nie ma żadnego przepisu z którego wynikałoby, że beneficjent nie może dokonać reweryfikacji wniosku o płatność po jego zakończeniu.
Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej, podnoszącym tego rodzaju zarzut, ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, w tego rodzaju sytuacji, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez sąd konkretnego przepisu jest zaś podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II GSK 2735/15 - dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie podniosła przeciwko wyrokowi WSA w Bydgoszczy zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jak i uchybienia regulacjom materialnoprawnym.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów opartych na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. na twierdzeniach odnośnie naruszenia przepisów prawa formalnego stwierdzić należy, że te, choć liczne (w skardze sformułowano łącznie 7 zarzutów z tej kategorii) w znacznym zakresie oparte zostały na zbliżonych podstawach prawnych, w związku z czym wykazują dalece idące cechy komplementarności. W związku z tym poczynione w tych właśnie aspektach uwagi będą odnosić się do wszystkich tych zarzutów.
W pierwszym z procesowych zarzutów skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji nienależyte wykonanie obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji, poprzez niepełne przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także nienależyte ustosunkowanie się do jej twierdzeń.
Odnosząc się do tego zarzutu zauważyć należy, że wbrew deklarowanemu jego charakterowi nie ogranicza się on wyłącznie do kwestii procesowych. Skarżąca kasacyjnie bowiem w tym wypadku podnosi argumenty związane z zasadnością, jej zdaniem, odstąpienia od pierwotnego terminu zakończenia realizacji umów o powierzenie grantu. Tego rodzaju okoliczności są zaś związane z wykładnią i zastosowaniem konkretnych regulacji materialnoprawnych. Tych zaś jednak nie wskazano, a przy tym problematyka wykładni i zastosowania regulacji prawa materialnego nie może być rozpatrywana w ramach zarzutów procesowych skargi kasacyjnej.
W zakresie procesowych aspektów omawianego zarzutu stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania zasadności twierdzeń skarżącej w tym względzie. Jej stwierdzenia odnośnie niepełnego przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego i prawnego sprawy nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. WSA w Bydgoszczy wskazał bowiem na wszystkie istotne okoliczności sprawy, związane z realizacją przedsięwzięć przez grantobiorców, odniósł się także do kwestii odstąpienia od standardowej procedury wprowadzania zmian w realizacji przedsięwzięć. W tym zakresie Sąd nie dopuścił się naruszenia wymienionych w podstawie prawnej zarzutu przepisów, w szczególności art. 141 § 4 P.p.s.a., dotyczącego wyłącznie formalnych wymogów uzasadnienia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tak więc omawiany zarzut nie znajduje uzasadnionych podstaw.
Podobnie nie sposób jest uznać zasadności drugiego z procesowych zarzutów skargi kasacyjnej. W tym wypadku brak jest podstaw do przyjęcia, że WSA w Bydgoszczy dokonał błędnej oceny stanu faktycznego, pomijając część zarzutów skargi kasacyjnej. Przede wszystkim bowiem zauważyć należy, że ocena stanu faktycznego związana jest nie z czynieniem na gruncie danej sprawy konkretnych ustaleń faktycznych, w ramach oceny dowodów, na podstawie art. 77 § 1 K.p.a., który to przepis wymieniono w zarzucie jako naruszony przez Sąd pierwszej instancji, ale ze stosowaniem prawa materialnego, którego prawidłowość nie może być rozpatrywana w ramach zarzutu opartego na twierdzeniach odnośnie naruszenia przepisów postępowania.
Co zaś się tyczy pominięcia części zarzutów skargi skierowanej do Sądu pierwszej instancji, w czym spółka upatruje naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., to w tym względzie zauważyć należy, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, iż nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Do tego zaś w niniejszym przypadku dąży skarżąca kasacyjnie, wskazując na uchybienie art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Z tego powodu zarzut naruszenia 141 § 4 P.p.s.a. nie może być uwzględniony, gdyż w ramach kontroli spełnienia warunków formalnej prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie może badać prawidłowości zaprezentowanej przez Sąd merytorycznej oceny poddanego jego kontroli aktu.
Podkreślenia wymaga, że naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić skuteczną, samodzielną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a. W sposób wystarczający Sąd przedstawił w nim przebieg postępowania w sprawie oraz stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej stanowiska WSA w Bydgoszczy, w kwestionowanym przez spółkę zakresie.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie art. 141 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających, w ocenie, strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika dlaczego jego zdaniem nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił bowiem znaczenie i sposób zastosowania podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia.
W tym miejscu dodać także należy, że przyjmując zaistnienie potencjalnej szkody w budżecie UE WSA w Bydgoszczy wskazał z czego tego rodzaju szkoda wynikała, tj. z niezrealizowania przedsięwzięć w terminie. W tym zakresie podkreślił, że terminy realizacji przedsięwzięć mają niezwykle istotny charakter i nie można ich uznać za czysto formalny element realizacji przedsięwzięcia. Tak więc skarżąca kasacyjnie w omawianym zarzucie niezasadnie podnosi, że w sprawie doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 i art. 107 § 3 K.p.a.
Uwagi poczynione odnośnie zarzutów procesowych, oznaczonych w skardze kasacyjnej numerami 1 i 2, pozostają aktualne w odniesieniu do zarzutów nr 3 i 4. W tym wypadku dodać jedynie należy, że prawidłowości oceny stanu faktycznego sprawy nie można rozpatrywać z punktu widzenia art. 134 P.p.s.a., który nie określa merytorycznych kryteriów tej oceny. Te bowiem zawarte są w przepisach prawa materialnego.
W zarzucie nr 4 skarżąca kasacyjnie odwołała się do ustaleń wynikających z protokołu kontroli, przeprowadzonej przez organ skarbowy, jednakże w ramach przedmiotowego zarzutu nie wymieniła żadnego przepisu, z którego wynikałoby związanie tą oceną, nie odwołała się nawet do jakiejkolwiek regulacji odnoszącej się wprost do oceny dowodów.
Z tego więc względu oba zarzuty uznać należy za nieskuteczne.
Odnosząc się do piątego z procesowych zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie sposób jest przyjąć, iż WSA w Bydgoszczy dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niedokonanie wnikliwej analizy argumentacji skarżącej, dotyczącej charakteru oraz wagi stwierdzonych naruszeń, i lakoniczne odniesienie się do niej. Sąd, jak to już wyżej stwierdzono, odniósł się do tego rodzaju problematyki w sposób, który pozwala na zapoznanie się z jego stanowiskiem i dokonanie jego kontroli. Skarżąca kasacyjnie natomiast poprzez ten zarzut dąży nie tyle do wykazania niespełnienia przez uzasadnienie wyroku wymogów z art. 141 § 4 P.p.s.a., co do zakwestionowania merytorycznej oceny Sądu, o czym świadczą stwierdzenia odnośnie braku zastosowania właściwych proporcji, zasady słuszności czy adekwatności. W związku z tym przedmiotowy zarzut nie mógł zostać uznany za zasadny.
Jako nieskuteczne uznać należy również zarzuty procesowe oznaczone numerami 6 i 7, albowiem zostały one wadliwie skonstruowane. W pierwszym z nich, wskazując podstawę prawną zarzutu, spółka wymieniła jedynie wynikowe przepisy P.p.s.a., tj. regulacje określające sposób orzekania wojewódzkiego sądu administracyjnego w sytuacji uwzględnienia skargi lub jej oddalenia. Tego rodzaju przepisy, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem, nie mogą być jednak samodzielną podstawą zarzutu skargi kasacyjnej.
Jeżeli zaś chodzi natomiast o zarzut naruszenia art. 134 P.p.s.a. (zarzut nr 7) to jego nieskuteczność związana jest z jego niekompletnością. Mianowicie przedmiotowy zarzut pozbawiony jest w istocie wskazania postaci zarzucanego Sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa. Za takie nie można bowiem uznać zdawkowego stwierdzenia odnośnie nierozpoznania przez Sad pierwszej instancji istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zaś nie jest władny do ustalania zamierzonej przez strony postaci sformułowanych w ich skargach kasacyjnych zarzutów. W tej więc sytuacji nie mógł merytorycznie ustosunkować się do przedmiotowego zarzutu.
Przechodząc do zarzutów opartych na stwierdzeniach odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego stwierdzić należy, że również w tym wypadku mają one w dużej mierze komplementarny charakter, co uzasadnia łączne odniesienie się do poszczególnych ich kategorii, wyodrębnionych z uwagi na prawne podstawy zarzutów i charakter ich twierdzeń.
W ramach pierwszych trzech materialnoprawnych zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono naruszenie przez WSA w Bydgoszczy art. 184 u.f.p., bez wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu, o którą skarżącej chodzi. Przedstawiając postać tego naruszenia prawa skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że Sąd pierwszej instancji uchybił wymienionemu wyżej przepisowi w związku z przyjęciem, że dopuściła się ona naruszenia procedur, do których należało zaliczyć umowy z gantobiorcami.
Podobnie odwołując się do "innych postanowień Regulaminu" czy też załączników w zarzucie nr 3 skarżąca kasacyjnie nie wskazała konkretnie o które postanowienia tego regulaminu jej chodzi, co czyni ten zarzut nadmiernie ogólnikowym i nieskonkretyzowanym.
Odnosząc się do tej postaci zarzutów stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie, co wynika przede wszystkim z wadliwości ich skonstruowania (niepełnej i nieskonkretyzowanej postaci), a ponadto nietrafności sformułowanych w nich twierdzeń.
Co się tyczy niekompletności zarzutów, to wskazać należy, że poza mającym ogólny charakter przepisem art. 184 u.f.p., odwołującym się w ust. 1 do wydatkowania środków zgodnie z procedurami, skarżąca kasacyjnie nie wymieniła żadnych innych regulacji dotyczących bezpośrednio realizowanego przez nią projektu czy też postanowień umownych. W związku z tym nie sposób jest się merytorycznie odnieść do jej twierdzeń odnośnie wydatkowania środków zgodnie z procedurami. Dodać także należy, że w pierwszym z ocenianych zarzutów spółka odwołuje się do okoliczności faktycznych sprawy, jako argumentu mającego przemawiać za zasadnością jej zarzutu, jednakże z tychże ustaleń wynika cos wręcz odwrotnego. Tak więc w tym przypadku nie sposób zgodzić się z jej oceną.
Co zaś się tyczy aneksów do umów, to w tym względzie nadmienić należy, że wbrew sugestiom spółki Sąd pierwszej instancji nie pominął ich postanowień, ale uznał ich nieskuteczność, w związku z ich sporządzeniem po upływie terminów realizacji przedsięwzięć. Przeciwne twierdzenia skarżącej kasacyjnie nie znajdują więc uzasadnionych podstaw.
W zarzucie nr 4 skarżąca kasacyjnie podniosła niewłaściwe zastosowanie art. 207 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 wobec niedokonania analizy tego czy stwierdzone w sprawie uchybienia miały jedynie formalny charakter, a także automatyczne przyjęcie, że każde uchybienie proceduralne skutkuje bezpośrednio możliwością dochodzenia zwrotu środków.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że zarzut ten jest wewnętrznie sprzeczny, gdyż skarżąca kasacyjnie nominalnie zarzucając WSA w Bydgoszczy błąd subsumpcji wymienionych przez siebie przepisów, w istocie kwestionuje wykładnię art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Tak bowiem należy zakwalifikować jej stwierdzenia odnośnie tego, że WSA w Bydgoszczy przyjął, iż każde uchybienie proceduralne musi skutkować automatycznie zwrotem środków.
Po drugie Sąd analizował charakter uchybień i wyraźnie stwierdził, że nie miały one wyłącznie formalnego charakteru. W tym zakresie podkreślił bowiem istotność terminowości realizacji przedsięwzięć. Jego stanowisko nie było więc bezrefleksyjne, jak to zarzuca mu spółka.
Sąd, wbrew jej sugestiom nie przyjął również, że każde naruszenie procedury musi skutkować nakazaniem zwrotu środków. Przeciwne twierdzenie spółki w tym zakresie nie może być powiązane ze stanowiskiem Sądu.
Z tych więc względów przedmiotowy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Również nie sposób zgodzić się ze spółką że Sąd pierwszej instancji wadliwie zastosował art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013. Skoro w sprawie mamy do czynienia z wydatkami niekwalifikowalnymi, to przy nakazaniu ich zwrotu brak było podstaw do miarkowania wysokości kwoty podlegającej zwrotowi.
W ramach zarzutów oznaczonych numerami 6-9 skarżąca kasacyjnie wskazała na niewłaściwe zastosowanie przez Sąd art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. w związku z oddaleniem jej skargi na decyzję nakazującą jej zwrot środków.
Odnosząc się do jej twierdzeń, podnoszonych w ramach tych zarzutów zauważyć należy, że po pierwsze naruszenie przez spółkę procedur zostało jednoznacznie stwierdzone w ramach ustaleń faktycznych sprawy, które nie zostały skutecznie podważone. Po drugie zaś nie sposób jest stwierdzić na czym miałaby polegać podnoszona przez skarżącą sprzeczność decyzji z art. 207 u.f.p., który w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 zawiera jedynie generalną podstawę do dochodzenia zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem czy też z naruszeniem procedur.
W niniejszym przypadku nadmienić również należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ stwierdził wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, a więc odwołał się do przesłanki z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wobec tego niezasadnym jest wskazywanie w podstawie prawnej zarzutu nr również art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., który odnosi się do innej sytuacji.
W ramach zarzutu nr 9 skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, nie wskazała jednak na czym w istocie błąd ten miałby polegać. Twierdzenia tego zarzutu, odwołujące się do indywidualnych okoliczności sprawy (stwierdzonych przez organ nieprawidłowości) wskazują na to, że w rzeczywistości intencją autora skargi było poddanie w wątpliwość/podważenie prawidłowości zastosowania wyżej wymienionej regulacji. Tak więc przedmiotowy zarzut jest wewnętrznie sprzeczny, a jako taki nie może zostać uznany za skuteczny.
Z podobnych względów za nieskuteczny uznać należy zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej nr 11. W tym przypadku również zarzucając Sądowi pierwszej instancji wadliwą wykładnię konkretnie wskazanych postanowień umowy o powierzenie grantu, skarżąca kasacyjnie upatruje tego rodzaju naruszenia prawa w uznaniu niewykazania wystąpienia szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od standardowej procedury wprowadzania zmian. Analiza treści twierdzeń tego zarzutu prowadzi do wniosku, że nie odnoszą się one do tej postaci naruszenia prawa materialnego, jaką stanowi błędna wykładnia przepisu, ale raczej jego zastosowanie. Oprócz tego z przytoczonej na poparcie tego zarzutu argumentacji wynika, że spółka w tym wypadku dąży także do podważenia prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. W związku z tym również w tym wypadku wewnętrzna sprzeczność zarzutu nie pozwala na uznanie jego zasadności.
Jako nieskonkretyzowane i wewnętrznie niespójne uznać należy zarzuty naruszenia prawa materialnego, oznaczone w skardze kasacyjnej numerami 12 i 13. W tym wypadku skarżąca kasacyjnie w ogóle nie wskazała czy podnosi dokonanie błędnej wykładni postanowień umowy czy też ich wadliwe zastosowanie. Odwołuje się tylko do aneksów umów (nie wskazując konkretnych ich postanowień) stwierdzając, z powołaniem się na zebrany materiał dowodowy, że termin realizacji tychże umów został ustalony na 10 i 14 sierpnia 2018 r. Nie wiadomo więc w istocie w czym spółka upatruje wadliwości stanowiska WSA w Bydgoszczy. To zaś uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do tego zarzutu.
Jako niezasługujący na uwzględnienie uznać należy również zarzut nr 14, w którym to skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie uchwały nr 23/2018 Komitetu Monitorującego RPO. W tym wypadku nie wskazała ona bowiem ani konkretnego przepisu, którego uchybienie podniosła, ani precyzyjnej i konkretnej postaci naruszenia prawa, którego WSA w Bydgoszczy miał się dopuścić. Niezależnie od powyższego dodać również należy, że w niniejszej sprawie, w ramach niepodważonych jej ustaleń faktycznych nie stwierdzono, wbrew sugestii skarżącej kasacyjnie, że akcentowana przez nią zgoda na wydłużenie okresu realizacji przedsięwzięcia rzeczywiście została udzielona.
Na marginesie dodać jedynie należy, że WSA w Bydgoszczy wyraźnie zaakcentował, że w sprawie nie mamy do czynienia z udzieleniem zgody na wydłużenie czasu realizacji umowy przez opiekuna projektu.
Wszystkie te wyżej wskazane okoliczności prowadzą do wniosku, że niniejszy zarzut, w formie w jakiej został sformułowany, nie mógł zostać uznany za zasadny.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od Kujawsko-Pomorskiego Funduszy Pożyczkowego z siedzibą w Toruniu (następcy prawnego skarżącej kasacyjnie) na rzecz Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego kwotę 4 050 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną.