I GSK 1373/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy udzielenia dotacji na wcześniejszy termin dla szkoły niepublicznej, uznając brak naruszenia prawa materialnego przez organ.
Skarżąca A. C., prowadząca szkołę niepubliczną, wnioskowała o zgodę na udzielenie dotacji oświatowej w terminie wcześniejszym niż od początku roku budżetowego. Organ odmówił, wskazując na brak środków w subwencji oświatowej i brak wzrostu liczby uczniów. WSA w Gdańsku oddalił skargę, a NSA utrzymał wyrok w mocy, uznając, że organ nie naruszył art. 33 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a kwestia przyznania dotacji leży w gestii uznania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. C. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na odmowę Zarządu Powiatu Lęborskiego wyrażenia zgody na udzielenie dotacji oświatowej dla Prywatnej Szkoły Podstawowej [...] w terminie wcześniejszym niż od początku roku budżetowego. Skarżąca argumentowała, że rozpoczęcie działalności szkoły we wrześniu 2021 r. wymagało zabezpieczenia środków finansowych, a odmowa narusza zasady sprawiedliwości i równości. Organ odmówił, wskazując na brak środków w subwencji oświatowej na 2021 r. dla tej konkretnej szkoły oraz na fakt, że szkoła nie była jeszcze wpisana do ewidencji w momencie składania wniosku intencyjnego. WSA w Gdańsku uznał, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a argumentacja skarżącej dotycząca braku środków finansowych i potencjalnego wzbogacenia oferty edukacyjnej nie była wystarczająca do podważenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 33 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych) były niezasadne. NSA podkreślił, że przepis ten pozostawia decyzję o udzieleniu dotacji w terminie wcześniejszym uznaniu administracyjnemu organu, a organ wykazał racjonalne przesłanki swojej decyzji, w tym brak środków w budżecie i brak wzrostu liczby uczniów. NSA zaznaczył również, że zarzuty skarżącej kasacyjnie dotyczyły w istocie ustaleń faktycznych, które nie mogły być skutecznie kwestionowane w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie narusza prawa materialnego, gdyż przepis art. 33 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych pozostawia decyzję o udzieleniu dotacji w terminie wcześniejszym uznaniu administracyjnemu organu, a organ wykazał racjonalne przesłanki swojej decyzji, które nie nosiły znamion dowolności.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 33 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nie określa konkretnych przesłanek, którymi organ powinien się kierować, przyznając dotację w terminie wcześniejszym, pozostawiając to uznaniu administracyjnemu. Organ wykazał brak środków w budżecie i brak wzrostu liczby uczniów, a jego decyzja nie nosiła znamion dowolności. Argumenty skarżącej dotyczące sprawiedliwości i wzbogacenia oferty edukacyjnej nie były wystarczające do podważenia decyzji organu, zwłaszcza że nie kwestionowały ustaleń faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.f.z.o. art. 33 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
Przepis ten przyznaje organowi wykonawczemu jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, na wniosek organu prowadzącego szkołę, możliwość wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Ustawodawca pozostawił tę kwestię uznaniu administracyjnemu organu, nie określając konkretnych przesłanek.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania).
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej oparta na naruszeniu prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej oparta na naruszeniu przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie naruszył prawa materialnego, gdyż przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym leży w gestii uznania administracyjnego. Organ wykazał racjonalne przesłanki odmowy, w tym brak środków w budżecie i brak wzrostu liczby uczniów. Zarzuty skarżącej kasacyjnie dotyczyły ustaleń faktycznych, które nie mogły być skutecznie kwestionowane w ramach naruszenia prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym. Argumenty oparte na zasadach sprawiedliwości, równości oraz potrzebie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty. Argument, że nowo powstała szkoła istotnie rozszerza ofertę edukacyjną w powiecie.
Godne uwagi sformułowania
przepis nie stanowi, jakimi przesłankami winien kierować się organ dotujący korzystając z możliwości w nim zawartej Uprawnienie organu do wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym ustawodawca pozostawił uznaniu organu właściwego do udzielenia dotacji nie jest rolą sądu wkraczanie w sferę samego uznania administracyjnego nie oznacza to jednak, że działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego może być dowolne Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
członek
Małgorzata Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 33 ust. 4 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w kontekście uznania administracyjnego organu przy udzielaniu dotacji w terminie wcześniejszym dla szkół niepublicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków w budżecie jednostki samorządu terytorialnego i braku możliwości pozyskania środków z rezerwy subwencji oświatowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania szkół niepublicznych i relacji z samorządem, co jest istotne dla podmiotów z sektora edukacji. Interpretacja przepisów dotyczących uznania administracyjnego ma znaczenie praktyczne.
“Czy szkoła niepubliczna może wymusić dotację przed rozpoczęciem roku budżetowego? NSA wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1373/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-10-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Apollo /przewodniczący/ Małgorzata Grzelak Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Finanse publiczne Oświata Sygn. powiązane I SA/Gd 1441/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-03-08 Skarżony organ Zarząd Powiatu Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 17 art. 33 ust. 4 Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1441/21 w sprawie ze skargi A. C. na czynność Zarządu Powiatu Lęborskiego z dnia 22 lipca 2021 r. nr E.4331.13.2021.EK w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji we wcześniejszym terminie oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 3 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 1141/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. C. na czynność Zarządu Powiatu Lęborskiego z 22 lipca 2021 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 24 czerwca 2021 r. A. C., jako organ prowadzący Prywatną Szkołę Podstawową [...] w L., wystąpiła do Zarządu Powiatu Lęborskiego, na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz. U. 2020 poz. 2400 ze zm., dalej jako "u.f.z.o."), o wyrażenie zgody na przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego tj. od 1 września 2021 r. W uzasadnieniu wskazała, że wyrażenie zgody będzie stanowić gwarancję otrzymywania dotacji oświatowej w pełnym zakresie już od momentu uruchomienia działalności placówki oświatowej. Podkreśliła, że już we wrześniu 2020 r. wskazała organowi, że od 1 września 2021 r. rozpocznie na terenie powiatu lęborskiego działalność oświatową jednak złożenie wniosku przed 30 września 2020 r. o przyznanie dotacji na rok 2021 r. nie było możliwe z uwagi na nieposiadanie przez stronę wpisu do ewidencji placówek oświatowych. Zaznaczyła również, że szkoła będzie kształcić dzieci i młodzież: z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym i głębokim; z niepełnosprawnością sprzężoną z autyzmem; z zespołem Aspergera; z niedostosowaniem społecznym; afazją; z niepełnosprawnością ruchową; z niedosłuchem oraz niedowidzeniem i dlatego działalność oświatowa prowadzona przez Prywatną Szkołę Podstawową [...] w zakresie edukacji na rzecz uczniów z niepełnosprawnością niewątpliwie ma szczególne znaczenie ze względu na cel i charakter społeczny, jak również ze względu na wspomaganie rozwoju i edukacji dzieci niepełnosprawnych. Pismem z 22 lipca 2021 r. Zarząd Powiatu Lęborskiego poinformował wnioskodawczynię o odmowie przyznania dotacji w terminie wcześniejszym. Organ podkreślił, iż wniosek o przyznanie dotacji na rok 2021 r. złożony przez stronę przed 30 września 2020 r. miał charakter intencyjny i nie mógł być podstawą do działania powiatu związanego z planowaniem budżetu na 2021 r., ponieważ szkoła wnioskodawczyni nie była jeszcze wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez powiat lęborski. Podstawową przyczyną odmowy udzielenia dotacji we wnioskowanym terminie jest okoliczność, że powiat nie otrzymał środków w subwencji oświatowej na 2021 r. na Prywatną Szkołę Podstawową [...]. Subwencja oświatowa przyznana na 2021 r. została zaplanowana zgodnie z zasadami planowania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, na konkretne cele związane z finansowaniem zadań oświatowych powiatu. Organ wyjaśnił, że zgodnie z kryteriami podziału rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2021 dofinansowanie z tytułu wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych, polegającego na wzroście liczby uczniów przeliczeniowych w odniesieniu do danych przyjętych do naliczenia algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej na 2021 r. przysługuje w sytuacji, gdy po dniu sprawozdawczym, tj. po dniu 30 września 2020 r. wzrośnie liczna zadań oświatowych. W obecnej chwili organ nie mógł wyliczyć, czy wzrośnie liczba zadań szkolnych i przedszkolnych i czy będzie mógł wystąpić do Ministerstwa Edukacji i Nauki o dofinansowanie oraz otrzymać dodatkowe środki. Udzielenie dotacji od września bieżącego roku spowodowałoby wydatkowanie środków na cele fakultatywne kosztem innych obligatoryjnych zadań. Organ podkreślił także, że subwencja oświatowa nie zabezpiecza wszystkich wydatków oświatowych powiatu. Wskazano, że powiat realizuje edukację i rozwój dzieci niepełnosprawnych poprzez dotowanie Niepublicznej Szkoły Podstawowej [...] oraz prowadzenie Specjalistycznego Ośrodka Szkolno- Wychowawczego (w skład, którego wchodzi podstawowa szkoła specjalna). Placówka ta jest w stanie zapewnić miejsce dla wszystkich dzieci niepełnosprawnych z całego powiatu, w zakresie niepełnosprawności ujętych w statucie jednostki. Na dzień 1 lipca 2021 r. kształci się w niej 110 wychowanków, w tym 62 dzieci w szkole podstawowej specjalnej. Niepubliczna Szkoła Podstawowa [...] zapewnia miejsce 22 dzieciom. Końcowo organ wskazał, że ośrodki niepubliczne, w przeciwieństwie do publicznych, mogą pozyskiwać środki z różnych źródeł, w tym wpłat wnoszonych przez osoby fizyczne i prawne. Fundator decydując się na założenie szkoły niepublicznej winien zapewnić jej finansowanie. Brak dotacji nie powinien stanowić o niefunkcjonowaniu szkoły. W § 5 pkt 6 statutu skarżącej wpisano, że szkoła będzie finansowana z subwencji oświatowej, a także programów i projektów unijnych i rządowych, które pozyska, może gromadzić dochody na wydzielonych rachunkach. Na dokonaną odmowę przyznania dotacji A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zaskarżonym obecnie wyrokiem z 8 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Go 1441/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę strony skarżącej bowiem w jego ocenie przy wydaniu zaskarżonej czynności organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą kwestii poinformowania powiatu o rozpoczęciu w 2021 r. działalności edukacyjnej do 30 września 2020 r. sąd I instancji wskazał, że z urzędu wiadomo mu, że prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1111/20 Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę strony dotyczącą powyższego wniosku. Wbrew stanowisku skarżącej, w pisemnych motywach uzasadnienia wyroku wprost wskazano, że składając 21 września 2020 r. wniosek o wyrażenie zgody na odstąpienie od terminu do złożenia wniosku o przyznanie dotacji w roku 2021, strona nie posiadała wpisu placówki do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wobec tego na dzień 21 września 2020 r. nie posiadała statusu osoby prowadzącej niepubliczną placówkę, a zatem brak było podstaw do pozytywnego rozpoznania złożonego przez nią wniosku. Zatem złożony przez stronę wniosek z 21 września 2020 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie i zagwarantowanie od września 2021 r. dotacji dla tworzonej przez nią Specjalnej Szkoły Podstawowej [...], nie może być uznany za wiążącą informację dla powiatu o rozpoczęciu działalności oświatowej i konieczności zabezpieczenia w budżecie jednostki środków na dotację oświatową. W przedmiotowej sprawie zarząd powiatu nie przyznał skarżącej dotacji w terminie wcześniejszym, uzasadniając to głównie brakiem środków w subwencji oświatowej na 2021 r. Subwencja ta bowiem została już zaplanowana zgodnie z zasadami planowania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, na konkretne cele związane z finansowaniem zadań oświatowych powiatu. Sąd wskazał, że z pisma Ministerstwa Edukacji i Nauki w Warszawie z dnia 23 listopada 2021 r. (przedłożonego przez organ na rozprawie) wynika, że powiat wystąpił z wnioskiem o zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2021 ze środków rezerwy, ze względu na wzrost liczby uczniów przeliczeniowych w relacji do danych przyjętych do naliczenia algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej. Po analizie danych zgormadzonych w SIO ustalono, że w szkołach i placówkach prowadzonych i dotowanych przez powiat nie wystąpił wzrost łącznej liczby uczniów przeliczeniowych w porównaniu do danych przyjętych do naliczania algorytmem części oświatowej subwencji ogólnej na 2021 r. W ocenie WSA w Gdańsku nie można zakwestionować stanowiska organu, związanego z obciążeniem budżetowym, jakie wynikać będzie z przyznania dotacji. Wypłata środków nieprzewidzianych wcześniej w budżecie musi pociągać za sobą taki skutek, czego nie można podważyć jedynie w oparciu o sugerowane sposoby pozyskania środków czy też potencjalne korzyści, jakie mogą wynikać na przyszłość z wcześniejszego przyznania dotacji. Sąd I instancji zgodził się z zarządem powiatu, że istotne znaczenia ma tutaj kwestia samego sposobu wyliczenia dotacji. Oparty jest on bowiem na danych SIO, których prawidłowości nie zakwestionowano. Sąd podkreślił nadto, że środki na dotację mają charakter publiczny, dlatego też gospodarowanie nimi winno odbywać się w sposób racjonalny, oszczędny i efektywny. WSA w Gdańsku stwierdził, że występując o swoistego rodzaju uprzywilejowane traktowanie, do którego sprowadza się przyznanie dotacji w terminie wcześniejszym, podmiot prowadzący placówkę oświatową, powinien oszacować planowaną liczbę uczniów wraz z uzasadnieniem. Natomiast wniosek skarżącej, lakoniczny i ubogi w swej argumentacji, nie zawiera w tym zakresie stosowanych rozważań. Oczywiście, że w początkowej fazie działalności szkoły nie sposób precyzyjnie określić liczby jej uczniów, niemniej jednak skarżąca winna przedstawić argumentację, która przemawiać będzie za uwzględnieniem jej wniosku, zwłaszcza że na terenie powiatu istnieją inne placówki zbieżne z profilem działalności oświatowej w zakresie edukacji prowadzonej na rzecz uczniów z niepełnosprawnością. Wątpliwości tego rodzaju mogą zaś stanowić okoliczność, mającą istotne znaczenie dla rozważenia zasadności przyznania dotacji w terminie wcześniejszym w ramach uznania, którym dysponuje organ. Zdaniem WSA organ dokonał prawidłowej analizy w oparciu o oficjalne informacje dotyczące liczby placówek prowadzących kształcenie uczniów z niepełnosprawnością, ich lokalizacji podał dokładne wyliczenia ilości dzieci w poszczególnych placówkach na przestrzeni kilku lat i doszedł do przekonania, że liczba dzieci niepełnosprawnych uczących się w istniejących placówkach maleje. Organ wskazał także na zwiększenie dofinansowania dla już istniejących placówek celem poprawy standardów ich funkcjonowania. W skardze kasacyjnej A. C. zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez: a. jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na udzielenie dotacji dla Prywatnej Szkoły Podstawowej [...] w L. w terminie wcześniejszym, niż od początku następnego roku budżetowego na skutek pominięcia, iż z punktu widzenia budżetu powiatu lęborskiego wypłata dotacji nie pociągałaby skutków finansowych, albowiem w związku z funkcjonowaniem wyżej wskazanej szkoły możliwe jest pozyskanie środków z tytułu rezerwy subwencji oświatowej; b. jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, podczas gdy zasady sprawiedliwości, konstytucyjna zasada równości oraz ustawowa idea zaspokajania przez jednostkę samorządu terytorialnego zbiorowych potrzeb wspólnoty, a ponadto z uwagi na profil działalności szkoły, który skupia się na dzieciach z niepełnosprawnością, które powinny być objęte szczególną troską, bezspornie przemawiały za wyrażeniem przez Zarząd Powiatu Lęborskiego powyższej zgody, zwłaszcza, że termin na złożenie wniosku o przyznanie dotacji ma charakter wyłącznie instrukcyjny; c. jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie skarżącej zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym na skutek całkowicie hipotetycznego przyjęcia, że planowane kształcenie w Prywatnej Szkole Podstawowej [...] w L. nie wzbogaci oferty edukacyjnej w powiecie lęborskim, ze względu na już istniejące placówki posiadające podobną ofertę kształcenia, podczas gdy nowo powstała szkoła istotnie rozszerza ofertę edukacyjną na terenie powiatu lęborskiego, a ponadto nie sposób pominąć, że skarżąca do 30 września 2020 r. poinformowała Powiat Lęborski o tym, iż w roku 2021 rozpocznie działalność edukacyjną i wnosi o zabezpieczenie na ten cel środków finansowych w budżecie Powiatu Lęborskiego. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o obciążenie kosztami postępowania sądowoadministracyjnego strony skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego podlega oddaleniu. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) -, dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a., nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają sformułowane w skardze kasacyjnej skierowane przeciwko rozstrzygnięciu sądu I instancji zarzuty. W kontrolowanej sprawie zarzut skargi kasacyjnej oparty został na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – co wprawdzie nie zostało wyraźnie wskazane przez pełnomocnika skarżącej kasacyjnie, jednak wynika z materialnoprawnej podstawy sformułowanego w niej zarzutu. Skarga kasacyjna została bowiem oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 33 ust. 4 u.f.z.o. poprzez jego błędne zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego w postaci jego niewłaściwego zastosowania oznacza błąd subsumpcji, polegający na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej. Polega ono zatem na nieprawidłowej ocenie przez sąd I instancji zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Podkreślić także należy, że nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu, gdy z uzasadnienia takiego zarzutu (materialnoprawnego) wynika, że skarżąca w rzeczywistości kwestionuje ustalenia w zakresie stanu faktycznego. "Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez sąd przepisów prawa procesowego." (por. np. wyroki NSA: z 21 lutego 2024 r., I OSK 74/23 LEX nr 3738711; czy z 7 czerwca 2024 r., I OSK 1313/23 LEX nr 3853814). Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. np. wyroki NSA: z 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09 LEX nr 744520; z 24 kwietnia 2020 r., I OSK 1046/19 LEX nr 3220973; z 1 czerwca 2021 r., III OSK 3442/21 LEX nr 3353067). W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów o charakterze procesowym, co czyni stan faktyczny ustalony przez organy administracji i przyjęty przez sąd wojewódzki, wiążącym. Przechodząc do oceny sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu wadliwego zastosowania art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wskazać należy, że stosownie do treści art. 33 ust. 4 u.f.z.o. na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że na wniosek organu prowadzącego szkołę organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji może wyrazić zgodę na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego. Omawiany przepis nie stanowi, jakimi przesłankami winien kierować się organ dotujący korzystając z możliwości w nim zawartej. Uprawnienie organu do wyrażenia zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym ustawodawca pozostawił uznaniu organu właściwego do udzielenia dotacji. W takim wypadku, jak słusznie wskazał WSA, nie jest rolą sądu wkraczanie w sferę samego uznania administracyjnego, a właściwy organ może dotację przyznać lub odmówić jej udzielenia. Oczywiście nie oznacza to jednak, że działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego może być dowolne (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 613/19 LEX nr 2700824). Organ procedując w sferze uznania administracyjnego, powinien ujawnić stronie przesłanki jakimi kierował się, w szczególności odmawiając przyznania dotacji oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. Zobowiązuje go do tego m.in. zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zgodnie z którą, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, w kontrolowanej sprawie, błędne zastosowanie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. polegało na nieuzasadnionej odmowie udzielenia stronie dotacji w terminie wcześniejszym na skutek zaakceptowanego przez sąd I instancji pominięcia przez organ, że wypłata dotacji nie pociągałaby ujemnych skutków finansowych dla organu, albowiem w związku z funkcjonowaniem szkoły możliwe byłoby pozyskanie środków z tytułu rezerwy subwencji oświatowej, za wyrażeniem zgody przemawiały zasada sprawiedliwości, równości wobec prawa oraz realizacja przez stronę zadań własnych powiatu związanych z obowiązkiem zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, oraz błędnego przyjęcia, że działalność szkoły nie wzbogaci oferty edukacyjnej w powiecie ze względu na już istniejące placówki mimo, że nowo powstała szkoła istotnie rozszerza tę ofertę edukacyjną. Przytoczone argumenty, w ramach twierdzeń przedmiotowego zarzutu, sugerują, że autor skargi kasacyjnej w istocie poddaje w wątpliwość rzetelność ustaleń faktycznych, na których oparł się organ, odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącej. Tych zaś, jak to zostało wskazane na wstępie, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, nie można kwestionować poprzez zarzuty oparte na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na twierdzeniach odnośnie naruszenia prawa materialnego (zob. np. wyroki NSA: z 13 lutego 2009 r., sygn. I OSK 414/08, z 29 kwietnia 2014 r., II OSK 2887/12, z 13 maja 2014 r., sygn. I GSK 482/12, z 23 września 2014 r., sygn. II FSK 2327/12, z 11 stycznia 2024 r., sygn. III FSK 3460/21 – wszystkie dostępne w CBOiS). Powoływane w petitum kontrolowanej skargi kasacyjnej i uzasadnieniu okoliczności dotyczą w istocie ustaleń faktycznych i oceny stanu faktycznego sprawy i powinny być podnoszone w ramach postawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszym przypadku, podejmując czynność na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o., w przedmiocie wniosku skarżącej, organ wskazał na brak środków w budżecie powiatu na przyznanie wnioskowanej dotacji i fakt, że jej przyznanie skutkowałoby brakiem pokrycia dla innych niezbędnych wydatków tej jednostki. Dodatkowo na etapie postępowania przed sądem organ wykazał, że nie uzyskał środków z rezerwy subwencji oświatowej. Zarząd powiatu odniósł się także w sposób rzeczowy i wyczerpujący do przedstawianych przez skarżącą argumentów wskazujących na wzbogacenie oferty edukacyjnej w powiecie, odwołując się do danych dotyczących działających na terenie powiatu szkół z ofertą edukacyjną dla dzieci z niepełnosprawnościami oraz danych dotyczących uczęszczających do nich dzieci wyjaśniając swoje stanowisko w tym względzie w sposób logiczny i spójny. Sąd I instancji słusznie wyjaśnił, że po stronie podmiotu występującego o dotację w terminie wcześniejszym nie istnieje żadne prawo podmiotowe, któremu odpowiadałoby roszczenie w zakresie jej przyznania, a zatem jak słusznie przyjął WSA w Gdańsku, w kontrolowanej sprawie nie można mówić o uchybieniu zasadzie równości czy sprawiedliwości. W związku z powyższym za w pełni prawidłowe uznać należy stanowisko sądu I instancji, że w kontrolowanej sprawie nie mamy do czynienia z dowolnością po stronie organu przyznającego dotację. Skoro skarżąca w żaden sposób nie zakwestionowała podnoszonych na uzasadnienie swojego stanowiska przez organ argumentów w postaci braku w budżecie powiatu środków na przyznanie dotacji, czy też okoliczności dotyczących liczby miejsc w pozostałych placówkach szkolnych funkcjonujących na terenie powiatu i faktu zmniejszania się ogólnej liczby dzieci z nich korzystających, które legły u podstaw niewyrażenia przez Zarząd Powiatu Lęborskiego zgody na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym, to za prawidłową uznać należy ocenę sądu I instancji, że organ we właściwy sposób zastosował w niniejszej sprawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Gdy strona skarżąca kasacyjnie - tak jak w niniejszej sprawie - nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, zarzutami podniesionymi w ramach podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego ze względu na niewłaściwie ustalony stan faktyczny sprawy są co do zasady zarzutami nieskutecznymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11, LEX nr 1233029). Twierdzenia skarżącej kasacyjnie są gołosłowne i jako takie nie znajdują uzasadnionych podstaw. W związku z tym oparty na nich zarzut skargi kasacyjnej uznać należy za niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego dla organu wobec tego, że odpowiedź na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, przez co w związku z tą czynnością organ nie poniósł kosztów podlegających zwrotowi na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12, opublik. ONSAiWSA 2013/3/38).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI