I GSK 1360/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-18
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacja oświatowazwrot dotacjiustawa o systemie oświatywczesne wspomaganie rozwojunieobecność uczniachorobawydatki bieżąceubezpieczenie mieniapostępowanie administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu dotacji oświatowej, uznając, że choroba dziecka nie może być podstawą do pozbawienia placówki dotacji.

Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji oświatowej przyznanej niepublicznej placówce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżyło wyrok WSA w Krakowie, który uchylił decyzję o zwrocie dotacji. SKO zarzucało m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów oświatowych w kontekście nieobecności dziecka z powodu choroby oraz zaliczanie wydatków na ubezpieczenie mienia do kosztów kwalifikujących się do dotacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choroba dziecka nie może być podstawą do pozbawienia placówki dotacji, a wysokość dotacji nie może być uzależniona od frekwencji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję SKO w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej za 2017 r. SKO zarzucało WSA m.in. niewłaściwe zastosowanie art. 90 ust. 1a i 3d ustawy o systemie oświaty, twierdząc, że dotacja nie powinna być przyznana na dziecko, które nie uczęszczało na zajęcia z powodu choroby, oraz że wydatki na ubezpieczenie mienia nie są związane z kształceniem. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że dotacja na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju przysługuje niezależnie od jego absencji spowodowanej chorobą lub innymi uzasadnionymi przyczynami, o ile rodzice nie zrezygnowali z udziału w zajęciach. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż organ odwoławczy nie wykazał naruszenia przepisów prawa materialnego ani postępowania, a stanowisko sądu pierwszej instancji prowadziło do dyskryminacji chorych dzieci. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczącego uzasadnienia wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, długotrwała nieobecność ucznia z powodu choroby lub innych uzasadnionych przyczyn, przy braku rezygnacji rodziców z udziału w zajęciach, nie może być podstawą do pozbawienia placówki dotacji oświatowej.

Uzasadnienie

Dotacja na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju ma charakter podmiotowo-celowy i przysługuje niezależnie od absencji spowodowanej chorobą, o ile rodzice nie zrezygnowali z udziału w zajęciach. Wysokość dotacji nie może być uzależniona od frekwencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 1a

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Dotacja przysługuje na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od jego absencji spowodowanej chorobą lub innymi uzasadnionymi przyczynami, o ile rodzice nie zrezygnowali z udziału w zajęciach.

u.s.o. art. 90 § ust. 3d

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Dotacja może być przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, w tym na pokrycie wydatków bieżących oraz zakup środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia decyzji przez WSA.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania).

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada orzekania na podstawie akt sprawy.

u.s.o. art. 71b § ust. 2a

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Prowadzenie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Choroba dziecka nie może być podstawą do odmowy przyznania lub żądania zwrotu dotacji oświatowej. Wydatki na ubezpieczenie mienia mogą być kwalifikowane jako wydatki bieżące na cele kształcenia, wychowania i opieki. Organ odwoławczy nie wykazał naruszenia przepisów prawa materialnego ani postępowania.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 90 ust. 1a i 3d u.s.o. poprzez przyznanie dotacji na dziecko nieuczęszczające na zajęcia z powodu choroby. Błędna wykładnia art. 90 ust. 3d u.s.o. w zakresie kwalifikowania wydatków na ubezpieczenie mienia. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 P.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

dotacja na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów wykładnia przepisów u.s.o. dokonana w niniejszej sprawie prowadzi w istocie do dyskryminacji chorych dzieci wysokość dotacji nie może być uzależniona od obecności na zajęciach

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Joanna Salachna

członek

Małgorzata Bejgerowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dotacji oświatowych, zwłaszcza w kontekście nieobecności dzieci z powodu choroby oraz kwalifikowalności wydatków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. oraz specyfiki dotacji na wczesne wspomaganie rozwoju.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji i ochrony praw dzieci chorych, co ma znaczenie praktyczne dla placówek oświatowych i rodziców.

Choroba dziecka nie usprawiedliwia zwrotu dotacji oświatowej – NSA staje w obronie placówek i chorych podopiecznych.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1360/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący/
Joanna Salachna
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1322/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-03-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1943
art. 90 ust. 1a i art. 90 ust. 3d
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 1322/22 w sprawie ze skargi S. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 14 marca 2023 r., o sygn. akt I SA/Kr 1322/22, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), uwzględnił skargę S. w T. (dalej jako: "Strona" lub "Stowarzyszenie") i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 3 października 2022 r., nr SKO.E/4106/17/2022, w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej za 2017 r. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2.1. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego SKO w T. , reprezentowane przez radcę prawnego, zaskarżyło powyższy wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. zarzuciło naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 90 ust. 1a i art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm. – dalej w skrócie: "u.s.o.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie K. S. był uczniem placówki, a co za tym idzie dotacja w odniesieniu do tego dziecka została należnie pobrana, w sytuacji gdy począwszy od czerwca 2017 r. dziecko to nie uczęszczało na żadne zajęcia w placówce z uwagi na zły stan zdrowia, operacje serca oraz długotrwałe pobyty w szpitalu, a mimo to było wykazywane do dotacji;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wydatki z tytułu polisy ubezpieczenia mienia są związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, w tym profilaktyką społeczną, realizowaną wobec uczniów, przez konkretną placówkę, a tym samym podlegają sfinansowaniu w ramach dotacji oświatowej;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy winien odnieść się do zarzutu nieuznania wydatków poniesionych na działalność bieżącą poradni, tj. wydatków remontowych wynikających z faktury [...] załączonej do odwołania i podnoszonych na etapie postępowania kontrolnego, w sytuacji gdy wydatki z tytułu tej faktury nie zostały sfinansowane z dotacji oświatowej;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie uczestnictwa B. C. w zajęciach począwszy od 1 stycznia 2018 r., podczas gdy okoliczność ta nie znajdowała jakiegokolwiek potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż przedmiotem postępowania była ocena prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji za 2017 r.
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji SKO w T. , a nie także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja organu odwoławczego była decyzją reformatoryjną i w przypadku uwzględnienia stanowiska WSA w Krakowie przez organ odwoławczy doszłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ II instancji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz SKO w T. kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
2.2. Prezes zarządu Stowarzyszenia w odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w T. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny sporządził uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., przedstawiając jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta ma charakter szczególny, gdyż wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Sądem odwoławczym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny sprowadził swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań, oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz żadna z przesłanek, przewidziana w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę jedynie zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej określonymi w art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., które dotyczą obrazy prawa materialnego oraz naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
3.1. Odnosząc się do zarzucanej w skardze kasacyjnej wadliwości sporządzenia przez WSA w Krakowie uzasadnienia wyroku, należy wyjaśnić, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zatem naruszenie powyższej regulacji może mieć miejsce wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera powyższych elementów, bądź gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 P.p.s.a. musi być na tyle ważkie, aby mogło mieć istotny, a nie jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z dnia 22 czerwca 2016 r., o sygn. akt I GSK 1821/14 i z dnia 6 marca 2019 r., o sygn. akt II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd pierwszej instancji, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie częściowo zmierza argumentacja rozpatrywanej skardze kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób wystarczająco logiczny i jasny przedstawia stanowisko WSA w Krakowie w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej. Brak akceptacji autora skargi kasacyjnej oceny prawnej Sądu pierwszej instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku nie jest wystarczającą podstawą do jego skutecznego zakwestionowania z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. WSA w Krakowie w motywach orzeczenia w sposób prawidłowy przedstawił powody uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o słuszności rozstrzygnięcia, lecz ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę odmiennego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez WSA dyspozycji art. 141 § 4 P.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera niezbędne elementy, w tym odniesienie się do zarzutów skargi w kwestiach mających istotne znaczenie w sprawie poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela stanowisko judykatury, iż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 P.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów podniesionych w skardze oraz innych pismach procesowych sprawy, dlatego argumentację stron może oceniać całościowo. Najistotniejsze jest, aby z wywodów WSA wynikało, dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyroki NSA z dnia 18 listopada 2016 r., o sygn. akt II GSK 702/15; z dnia 19 czerwca 2018 r., o sygn. akt II GSK 2336/16; z dnia 18 kwietnia 2018 r., o sygn. akt II GSK 2671/16 i z dnia 4 października 2018 r., o sygn. akt II GSK 2983/16). Zauważyć w związku z tym należy, że część analityczna uzasadnienia pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji, który doprowadził do stanowiska o wadliwości zaskarżonej decyzji, a tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Za bezskuteczne uznać należy kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. stanowiska WSA, który miał podstawy uznać, że organ odwoławczy winien odnieść się do zarzutu nieuznania wydatków poniesionych na działalność bieżącą Poradni, skoro wzbudziło to wątpliwości sądu. Wbrew wywodom przedstawionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia odpowiadało wymogom wynikającym z art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał w nim, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia (przepisy P.p.s.a. i u.s.o.) oraz uzasadnił swoje stanowisko w zakresie zakwestionowanych wydatków oraz dotacji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 141 § 4 P.p.s.a. i poddaje się kontroli instancyjnej.
3.2. Stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy i na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji orzekania mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., o sygn. akt I FSK 497/09). Żadna z wyżej wymienionych sytuacji w tej sprawie nie zaistniała.
3.3. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji miał obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji również z punktu widzenia aspektów, na które strona nie zwróciła uwagi wprost w skardze, a które mają istotne znaczenie dla dokonania takiej oceny. Co jednak kluczowe, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w takim zakresie w granicach sprawy, które w niniejszej sprawie nie zostały przekroczone, a Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę zgodności z prawem kwestionowanej decyzji w przedmiocie zwrocie dotacji oświatowej w szerokim aspekcie. W skardze kasacyjnej nie wykazano, aby WSA przeprowadził kontrolę w sposób zawężający, albo zbyt szeroko, bądź by pominięto zgromadzone w aktach sprawy dowody, albo by zastosowano środek nieznany w ustawie P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kontroli została poddana zaskarżona decyzja, która została oceniona przez pryzmat zasady legalizmu w możliwie szerokim aspekcie. Wobec powyższego kontrolę przeprowadzoną przez WSA w Krakowie uznać należy za mieszczącą się w granicach ustawowych i przeprowadzoną bez uchybienia przepisom postępowania art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
3.4. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, m.in. art. 90 ust. 1a i art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Powyższe jest konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) regulacji materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Sąd pierwszej instancji nie czyni własnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, ale aprobuje te poczynione przez organy, albo jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, nie zgadza się z oceną poczynionych w sprawie ustaleń.
3.5. Stosownie do art. 90 ust. 1a u.s.o. (w brzmieniu obowiązującym w 2017 r.) niepubliczne przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe, ośrodki, o których mowa w art. 2 pkt 5, oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne, które zgodnie z art. 71b ust. 2a prowadzą wczesne wspomaganie rozwoju dziecka, otrzymują na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, niezależnie od dotacji, o których mowa w ust. 1b, 1ba, 1c, 2a, 2b, 2ca, 2d, 2ea, 2ec, 3a, 3ab i 3ac, dotację z budżetu odpowiednio gminy lub powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takie dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w części oświatowej subwencji ogólnej odpowiednio dla gminy lub powiatu, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę, ośrodek lub poradnię poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji informację o planowanej liczbie dzieci, które mają być objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o. dotacja ta mogła być przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: 1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7
- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;
2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno - wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,
c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.
Odnosząc się do zasadności dotacji na dwójkę dzieci wymienionych w zarzutach, kluczowy w niniejszej sprawie jest, zawarty w art. 90 ust. 1a u.s.o., zwrot "dotacja na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju". Chodzi bowiem o dofinansowanie zadania w odniesieniu do każdego dziecka będącego uczniem/przedszkolakiem/wychowankiem, pod warunkiem ujęcia go w informacji o planowanej liczbie dzieci, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Ustawodawca nie wyłączył zatem z dotowania żadnego dziecka z uwagi na długotrwałą absencję. Pojęcie "każdego ucznia" użyte w art. 90 ust. 2b u.s.o. winno być rozumiane w ten sposób, że jest nim dziecko, które na podstawie określonego tytułu prawnego korzysta z przedszkola, szkoły lub innej placówki wychowawczej, a więc faktycznie uczestniczy w realizacji jej zadań, a nieobecność w toku ich przebiegu nie jest wyrazem rezygnacji z udziału w działalności takiej placówki (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2019 r., o sygn. akt l GSK 906/18). Innymi słowy, podstawy do badania zasadności dotacji zachodzą, jeżeli absencja "dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju" jest wynikiem decyzji podjętej przez rodziców o nieuczęszczaniu dziecka do placówki, a nie jest to związane z przeszkodą w postaci zdarzenia losowego (np. choroby), czy z kalendarzem zajęć w placówce (np. ferie, wakacje) (por. wyroku NSA z dnia 22 listopada 2016 r., o sygn. akt II GSK 1182/15). Słusznie zatem WSA w Krakowie, zwracając uwagę na podmiotowo-celowy charakter dotacji, podkreślił realizowanie przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną ustawowych zadań wobec "dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju" w okresie oczekiwania na przybycie po chorobie, czy nieobecność z innych uzasadnionych powodów. Odnosząc się zatem do zarzutów skargi kasacyjnej uznać należy, że organ nie wykazał ani błędnej wykładni, ani wadliwego zastosowania przepisów u.s.o. w zaskarżonym wyroku w zakresie nieobecności poszczególnych dzieci wobec braku oświadczenia rodziców/opiekunów prawnych o rezygnacji z udziału w dotowanych zajęciach.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu okoliczność udziału dziecka B. C. w zajęciach w 2018 r. była jedną z okoliczności mających znaczenie dla ustalenia i oceny prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji za 2017 r. Trafnie Sąd pierwszej instancji wytknął organowi odwoławczemu pochopność we wnioskowaniu, iż nieobecność powyższego dziecka na zajęciach w styczniu 2018 r. jest równoznaczna z rezygnacją z nich już od dnia 1 grudnia 2017 r. wobec stwierdzenia, że była ona uczniem poradni do dnia 28 lutego 2018 r. W skardze kasacyjnej nie wskazano podstawy prawnej umożliwiającej pozbawienie placówki dotacji w sytuacji, długotrwałych nieobecności dziecka, kiedy rodzice nie zrezygnowali definitywnie z uczestnictwa dziecka w zajęciach. Słusznie WSA w Krakowie dostrzegł, że dotacja, o której mowa w art. 90 ust. 1a us.o. ma charakter dodatkowy i dotyczy placówek udzielających wsparcia głównie dzieciom najsłabszym zdrowotnie, dotkniętym dysfunkcjami i niepełnosprawnościami, co może mieć wpływ na frekwencję na zajęciach. Reasumując w skardze kasacyjnej nie podważono stanowiska Sądu pierwszej instancji, że wykładnia przepisów u.s.o. dokonana w niniejszej sprawie prowadzi w istocie do dyskryminacji chorych dzieci, a wysokość dotacji nie może być uzależniona od obecności na zajęciach.
3.6. Jak wspomniano dotacja oświatowa, o której mowa w art. 90 ust. 1a-3b u.s.o. ma charakter dotacji podmiotowo-celowej, a zatem przysługuje na każdego ucznia i jednocześnie przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań szkoły. Dotacja oświatowa może zostać wykorzystana wyłącznie na te wydatki bieżące danej szkoły lub placówki, które realizować będą zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. W skardze kasacyjnej, formułując zarzut obrazy art. 90 ust. 3d u.s.o., nie podważono stanowiska Sądu pierwszej instancji co do wydatków na ubezpieczenie mienia, które zostały ocenione jako działania zmierzające do zapewnienia właściwej realizacji procesu kształcenia, wychowania i opieki poprzez zagwarantowanie jego ciągłości choćby w przypadku wystąpienia zdarzenia losowego. Aktualny pozostaje także wytknięty w zaskarżonym wyroku brak odniesienia się do zawartych w odwołaniu zarzutów, dotyczących nieuznania wszystkich wydatków poniesionych na bieżącą działalność poradni, w tym związanych z remontem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie uznać należy za niepełne. Zastrzeżenia autora skargi kasacyjnej co do braku uchylenia przez WSA w Krakowie decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja organu odwoławczego była decyzją reformatoryjną, uznać należy za niezasadne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie sposobu rozstrzygnięcia, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jakimi dysponowało w pierwotnym postępowaniu, tak aby nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Jak wspomniano Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej, zgodnie z zasadą dyspozycyjności i opierając się na niepodważonym stanie faktycznym, został pozbawiony możliwości pełniejszego odniesienia się do zarzutów obrazy prawa materialnego.
3.7. W skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., który jako przepis wynikowy stanowi jedynie prawną podstawę orzeczenia uchylającego decyzję. Skuteczność zarzutu naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej zależy od wykazania zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Zaskarżone orzeczenie nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących sądowi takie ustalenia poczynić. Mając na uwadze powyższe za bezzasadne uznano zarzuty naruszenia przepisów postępowania, także z uwagi na niewykazanie w skardze kasacyjnej istotnego wpływu zarzucanych uchybień na wynik sprawy.
Reasumując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, w niniejszej sprawie nie wykazano obrazy prawa materialnego, bądź uchybień w postępowaniu przez Sądem pierwszej instancji. Wobec powyższego zarzuty naruszenia opisanych powyżej przepisów P.p.s.a. oraz regulacji prawa materialnego uznać należy za bezzasadne.
3.8. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną SKO w T. jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a.
M. Bejgerowska B. Fischer J. Salachna

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI