I GSK 1342/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. R. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r. Skarżący kasacyjnie zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 80 KPA) oraz prawa materialnego (m.in. art. 156 § 1 pkt 2 KPA). NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne. Podkreślono, że postępowanie nadzwyczajne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu weryfikację decyzji ostatecznej pod kątem przesłanek nieważności, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. WSA prawidłowo ocenił, że organ administracji nie naruszył prawa materialnego, w tym art. 156 § 1 pkt 2 KPA, gdyż nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA (art. 7, 7a, 8) również nie znalazły uzasadnienia, ponieważ sąd pierwszej instancji nie stosował tych przepisów w postępowaniu nadzwyczajnym w sposób, który mógłby prowadzić do uwzględnienia skargi. NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu kontroli sądowej w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oraz rozróżnienie między postępowaniem zwyczajnym a nadzwyczajnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z opłacania składek ZUS w okresie pandemii COVID-19, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny w postępowaniu nadzwyczajnym (weryfikującym decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności) może ponownie merytorycznie rozpoznać sprawę administracyjną, która zakończyła się decyzją ostateczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nadzwyczajne służy weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem przesłanek nieważności, a nie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że postępowanie nadzwyczajne ma odrębną podstawę prawną i polega na weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, a nie na ponownym merytorycznym rozpatrzeniu sprawy.
Czy odmowa zwolnienia z opłacania składek ZUS za okres pandemii COVID-19, oparta na błędnym ustaleniu dominującej działalności gospodarczej (PKD 56.10), stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
WSA prawidłowo ocenił, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a postępowanie nadzwyczajne nie jest właściwym trybem do kwestionowania ustaleń faktycznych dotyczących dominującej działalności gospodarczej w kontekście zwolnienia ze składek.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 KPA musi być skutecznie podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego), a nie jako naruszenie przepisów postępowania w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto, sąd pierwszej instancji nie stwierdził rażącego naruszenia prawa.
Czy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zazwyczaj następstwem uchybienia innym przepisom postępowania.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że stawianie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wymaga wskazania i uzasadnienia naruszenia konkretnych przepisów postępowania, które miały zastosowanie.
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 159
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa COVID-19 art. 31 zq § ust. 7
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 31 zo
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 31 zy § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
rozporządzenie COVID-19 art. 10 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
rozporządzenie COVID-19 art. 17
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez oddalenie skargi, gdy organ nie wyjaśnił stanu faktycznego i przekroczył ocenę dowodów. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 6 k.p.a.) poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ZUS z powodu rażącego naruszenia prawa. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi, mimo istnienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ZUS z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. • Naruszenie prawa materialnego (art. 151 p.p.s.a. w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia COVID-19, art. 31 zq ust. 7, 31 zo, 31 zy ust. 1 ustawy COVID-19, § 17 rozporządzenia COVID-19, art. 83 ust. 1 u.s.u.s.) poprzez oddalenie skargi i błędne uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia ze składek.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. • Postępowanie nadzwyczajne ma na celu przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. • Przepis art. 156 § 1 pkt 2) kpa, który jest podstawą prawną decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym, jest przepisem prawa materialnego.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Grzelak
sędzia
Beata Sobocha-Holc
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądowej w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oraz rozróżnienie między postępowaniem zwyczajnym a nadzwyczajnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z opłacania składek ZUS w okresie pandemii COVID-19, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście postępowań nadzwyczajnych i kontroli sądowej decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Postępowanie nadzwyczajne w ZUS: Czy sąd może ponownie rozpatrzyć sprawę?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.