I GSK 1328/23

I GSK 1328/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kraczowski
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Sygn. powiązane
III SA/Łd 251/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-08-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Maja Wiercińska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. P. T. "P." S.A. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 251/23 w sprawie ze skargi F. P. T. "P." S.A. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od F. P. T. "P." S.A. w L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 10 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 251/23 oddalił skargę [...]na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 17 lutego 2023 r., nr [...]w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego.
[...] (dalej: "skarżąca kasacyjnie") wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi, ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi. W każdym przypadku zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy oraz wniesiono o zasądzenie od Organu na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj.:
a) art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a") w związku z art. 191 w zw. z art. 194 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540) - dalej "o.p. poprzez niewłaściwą ocenę dowodu z dokumentu urzędowego przedłożonego przez ukraińską administrację celną i przyjęcie, że towar nie opuścił obszaru celnego UE, podczas gdy z dokumentów pochodzących od ukraińskich organów celnych wynika wyłącznie, że kontrahent Skarżącego nie dokonał odprawy celnej towarów na terytorium Ukrainy, co nie jest jednoznaczne z brakiem wyprowadzenia towaru poza obszar UE, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi;
b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 191 w związku z art. 194 § 1 i 2 o.p. przez niewłaściwą ocenę dowodu z dokumentu urzędowego przedłożonego przez fińską administrację celną i przyjęcie, że towar nie opuścił obszaru celnego UE, podczas gdy z dokumentu tego płynie wniosek, że potwierdzenia wywozu towarów dokonano retrospektywnie na podstawie listów przewozowych, co prowadzi do stwierdzenia, że towar opuścił obszar celny UE, a niewłaściwa ocena dowodu doprowadziła do oddalenia skargi;
c) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 o.p. poprzez niewłaściwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co doprowadziło do braku uznania przez Sąd, iż towary opuściły obszar UE i oddalenia skargi;
d) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 191 o.p. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny dowodów przedłożonych przez Spółkę oraz fińskie i ukraińskie organy celne, czego skutkiem był brak uznania, że towary opuściły obszar celny UE i oddalenia skargi;
e) art. 151 p.p.s.a w związku z art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 o.p. przez brak dopuszczenia dowodów, które mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, tj. brak zwrócenia się do [...]o udzielenie informacji o osobach dokonujących wpłaty gotówkowej w imieniu kontrahenta ukraińskiego oraz po ich ustaleniu, brak wezwania tych osób w charakterze świadka i ich przesłuchania na okoliczność wywozu towarów poza granice UE, podczas gdy dokonanie tych czynności pozwoliłoby na ustalenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy;
f) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 188 o.p. przez pominięcie żądania Spółki przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, podczas gdy ich przeprowadzenie pozwoliłoby na ustalenie istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności potwierdzenia faktu wywozu towarów poza obszar celny Unii, co doprowadziło do oddalenia skargi;
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 248 ust. 3 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29 grudnia 2015 r. ze zm.; dalej: rozporządzenie 2015/2446) przez błędne zastosowanie, którego konsekwencją było unieważnienie zgłoszenia celnego, podczas gdy towary objęte zgłoszeniem celnym opuściły obszar celny UE, co uniemożliwiało dokonanie unieważnienia zgłoszenia celnego.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, a także przeprowadzenie rozprawy zdalnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 10 sierpnia 2023 r., III SA/Łd 251/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi. 6 lutego 2019 r. w Oddziale Celnym I w Łodzi, działając z upoważnienia [...]prowadząca działalność pod nazwą Korporacja Ago Małgorzata Warzecha przedstawiła celem wyprowadzenia poza obszar celny Wspólnoty towary w postaci: pierścieni tłokowych do silników w ilości [...] sztuk, o wartości [...] EUR, wynikającej z faktury z 26 lutego 2019 r. Jako odbiorcę towarów wskazano [...] natomiast urzędem wyprowadzenia [...]Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane w elektronicznym systemie kontroli wywozu AES pod numerem [...]. Towar został zwolniony do wnioskowanej procedury wywozu. 1 kwietnia 2019 r. w systemie ECS pojawił się komunikat IE518, przesłany przez fiński urząd celny o kodzie FI009800 (Helsinki) zawierający wyniki kontroli, towarów objętych ww. zgłoszeniem. Tym samym dokonano zmiany urzędu wyprowadzenia towarów z [...]. Na podstawie wspomnianego komunikatu IE518 został wygenerowany w systemie komunikat IE599 potwierdzający wywóz towarów poza obszar Wspólnoty. Pismem z 25 lutego 2020 r. Naczelnikowi Łódzkiego Urzędu Celno- Skarbowego w Łodzi przekazano informację uzyskaną w ramach pomocy międzynarodowej od administracji celnej Finlandii, że potwierdzenie wyprowadzenia przez podległe jej oddziały zostało przeprowadzone z naruszeniem instrukcji, towar nie został przedstawiony tamtejszym organom celnym, a potwierdzenia wyprowadzenia dokonano retrospektywnie na podstawie listów przewozowych. Zmiana trasy przewozu towaru w trakcie procedury wywozu skutkująca przedstawieniem towaru w urzędzie innym niż deklarowany urząd wyprowadzenia poddała w wątpliwość prawidłowość przebiegu procedury. 19 marca 2021 r., ukraińska administracja celna poinformowała, że nie odnotowano na terytorium Ukrainy faktu odprawy celnej towaru zgłoszonego w Polsce do procedury wywozu pod numerem [...] i jego przemieszczenia przez granicę celną Ukrainy. Ponadto w piśmie tym podano, że firma Autodrive nie jest zarejestrowana przez administrację celną Ukrainy jako podmiot prowadzący wymianę towarową z zagranicą. Następnie, pismem z 7 maja 2020 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno- Skarbowego w Łodzi powiadomił osobę o zamiarze wydania decyzji oraz wyznaczył 30 dniowy termin do przestawienia swojego stanowiska. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Ustosunkowując się zatem do zarzutów sformułowanych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 191, art. 194 § 1 i 2, art. 187 § 1, art. 191 i art. 180 § 1 i art. 188 op, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są one nieusprawiedliwione.
W zaskarżonym wyroku WSA prawidłowo bowiem ocenił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że eksportowany towar, nie został przedstawiony administracji celnej Ukrainy do odprawy, a zatem nie został wprowadzony na jej terytorium, zaś z dokumentów przekazanych przez administrację fińską wynika, że procedura wywozu na jej terytorium nie została zakończona poprawnie. W oparciu o ten materiał dowodowy organy wyprowadziły logiczny wniosek, że procedura wywozu otwarta w Polsce nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej.
Istota sporu sprowadza się zatem do prawidłowej – zgodniej z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej – oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i na tej podstawie wyciągnięcia stosownych wniosków, co organy w niniejszej sprawie poprawnie uczyniły, i co prawidłowo zaaprobował WSA.
Z kolei przedłożone przez spółkę "alternatywne dokumenty", jakie miały w jej ocenie wypełniać dyspozycję art. 335 ust. 4 rozporządzania wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. 2015.343.558 z 29 grudnia 2015 r.), które spółka wskazuje w skardze kasacyjnej (faktura wystawiona na rzecz kontrahenta ukraińskiego o nr FE/EW/0050/2019, potwierdzenia dokonania wpłat gotówkowych w oddziale banku przez osoby działające w imieniu kontrahenta ukraińskiego za faktury wystawione przez spółkę, oświadczenie kontrahenta ukraińskiego potwierdzające, że towary zostały dostarczone do jego magazynów i potwierdzenie wywozu IE599), w konfrontacji z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, nie potwierdziły, że objęty zgłoszeniem celnym wywozowym towar opuścił obszar celny.
Organy celne, a za nimi WSA, wyjaśniły bowiem szczegółowo, dlaczego powyższe dowody nie mogły stanowić potwierdzenia wywozu poza obszar celny Unii spornych towarów. I tak, pismo opatrzone pieczęcią importera informujące, że przedmiotowy towar został dostarczony do magazynu importera w Charkowie nie ma urzędowego potwierdzenia administracji celnej Ukrainy. Przedłożony wydruk zgłoszenia MRN jest wyłącznie zgłoszeniem towaru do procedury wywozu. Natomiast wydruk komunikatu IE599 został wygenerowany na podstawie informacji fińskiej administracji celnej, która następnie ustaliła, że towary wskazane w spornym MRN nie przekroczyły granicy Unii i wycofała potwierdzenie ich wyprowadzenia poza granice Unii. Z kolei faktura sprzedaży, wyciąg bankowy, jako dowód wpłaty, są dowodami na dokonanie transakcji sprzedaży pomiędzy spółką jako sprzedającym, a nabywcą towaru z Ukrainy.
Ponadto, złożone oświadczenie eksportera towaru nie jest dowodem na jego faktyczny wywóz poza obszar celny Unii w sytuacji istnienia przeciwstawnych dowodów, tj. wycofania potwierdzenia wywozu przez administrację fińską i braku poświadczenia wwozu tego towaru na teren Ukrainy.
W tej sytuacji, organy celne i WSA trafnie oceniły, że przedłożone w toku postępowania wyżej wymienione dokumenty poświadczają jedynie zawartą transakcję sprzedaży, natomiast w aktach sprawy znajdują się urzędowe dokumenty (m.in. z fińskiej i ukraińskiej administracji celnej), z których jednoznacznie wynika, że sporny towar nie został wywieziony poza obszar Unii i nie dotarł do wskazanego w zgłoszeniu celnym odbiorcy i miejsca poza obszarem celnym Unii.
Dodatkowo WSA słusznie zwrócił uwagę na to, że nie bez znaczenia jest podniesiona przez organy okoliczność zmiany przez kontrahenta ukraińskiego deklarowanego urzędu celnego wyprowadzenia z położonego tuż przy granicy z Ukrainą urzędu w Medyce na fiński oddział zlokalizowany w Helsinkach. Zmiana ta nie miała żadnego racjonalnego uzasadnienia, a w każdym razie wyjaśnień w tym zakresie nie przedstawiła zarówno spółka, jak i jej kontrahent. Okoliczności te niewątpliwie poddawały wątpliwość twierdzenia skarżącej, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Unii.
Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wysnuto prawidłowe wnioski, które są zgodne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. Dyrektor IAS w sposób prawidłowy wyjaśnił stan faktyczny i prawny w rozpoznawanej sprawie oraz wystarczająco uzasadnił zaskarżoną decyzję. Wszelkie zaś niezbędne etapy stosowania normy prawnej, zarówno etap ustalenia stanu faktycznego sprawy, etap wykładni i ustalenia stanu prawnego, jak i etap ustalenia skutku udowodnionych faktów, przeprowadzone zostały w przedmiotowej sprawie w sposób prawidłowy.
W tej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania sformułowane na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać za chybione.
Oznacza to, że skarżąca kasacyjnie nie podważyła stanu faktycznego sprawy, który został przyjęty do jej rozpoznania przez WSA. Ma to bezpośredni wpływ na ocenę zarzutu sformułowanego na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i dotyczącego błędnego zastosowania w sprawie art. 248 ust. 3 rozporządzenia 2015/2446 przez unieważnienie zgłoszenia celnego. Brak bowiem skutecznego zakwestionowania stanu faktycznego w sprawie oznacza, że organy celne zgodnie z prawem unieważniły zgłoszenie celne, ponieważ spółka nie udowodniła, że sporne towary objęte zgłoszeniem celnym opuściły obszar celny Unii.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 360 złotych obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego, za udział w rozprawie, który nie reprezentował organu przed WSA, na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).