I GSK 1327/25

I GSK 1327/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Dudar
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Michał Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1413/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-06-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok, stwierdzono,że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 324
art. 30 c ust. 3 pkt 1;
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1413/25 w sprawie ze skargi S. H. na czynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 kwietnia 2025 r. nr DOPI.84010.OR0200033.2024 w przedmiocie negatywnej ocena przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 3. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. H. 1120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1413/25 oddalił skargę S. H. na czynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 kwietnia 2025 r. w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał na następujący stan faktyczny:
Skarżący złożył wniosek o objęcie przedsięwzięcia wsparciem ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w ramach inwestycji: A1.4.1. w zakresie części 2 "Wsparcie na wykonywanie działalności w zakresie przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury". Następnie organ wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku i złożenia poprawnych dokumentów, w tym m.in. dostarczenia promesy kredytowej wystawionej przez bank, na podstawie pozytywnej pełnej oceny zdolności kredytowej wnioskodawcy na 100% wartości kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia objętego wsparciem. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że przedłożenie tego rodzaju promesy w terminie 7 dni jest niemożliwe.
Następnie organ poinformował skarżącego, że przedsięwzięcie nie podlega wsparciu, ponieważ warunkiem pozytywnej oceny za kategorię wyniki dotychczasowej działalności przedsiębiorstwa jest przedstawienie promesy wspomnianej kredytowej. Promesa została przedłożona przy piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 r., tj. po upływie 7 – dniowego terminu wynikającym z wezwania. W wyniku złożenia przez skarżącego wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia pismem z 14 kwietnia 2025 r. organ poinformował o negatywnym wyniku ponownej oceny, z tego samego powodu.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę stwierdził, że w skoro skarżący nie dostarczył w zakreślonym w wezwaniu terminie promesy wspomnianej kredytowej, a przesłanie tej promesy przy piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 r., tj. po upływie 7- dniowego terminu wynikającym z wezwania nie zmienia tej oceny. Sąd wskazał że ocena wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem nie odbywa się w ramach klasycznego postępowania administracyjnego, w którym organ prowadzi postępowanie wyjaśniające i na tej podstawie ustala okoliczności faktyczne sprawy.
Od powyżej wskazanego wyroku Sądu pierwszej instancji, skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie infrastruktury magazynowania służącej zwiększeniu odporności gospodarstw rolnych na kryzysy w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. z 2024 r. poz. 393 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie" oraz § 2 ust. 3 pkt 7 Regulaminu wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Inwestycja: A1.4.1. Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu wsparcie w zakresie przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury oraz artykułów rolno-spożywczych. Nabór wniosków nr [...] - dalej: "Regulamin", poprzez ich błędne zastosowanie i odmowę wsparcia, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, bowiem podniesione zarzuty okazały się uzasadnione.
Tworzenie przepisów prawa obowiązujących w ramach prowadzonych przez administrację postępowań polegających na rozdziale środków publicznych nie jest w orzecznictwie ani w literaturze kwestionowane (zob. J. Barnes, Towards a Third Generation of Administrative Procedure [w:] S. Rose-Ackerman, P. L. Linseth (red.), Comparative Administrative Law, Cheltenham-Northampton 2010, s. 342 i n.). Specyfika wydatkowania środków publicznych zakłada zwykle konieczność szybkiego i sprawnego opracowania takich norm i dynamicznego reagowania na potrzebę wprowadzenia stosownych zmian.
Jednakże dokonując wykładni, a następnie zastosowania ustanowionych przez siebie przepisów administracja obowiązana jest do zachowania powszechnie przyjmowanych standardów w tym zakresie. Nie może to następować w sposób dowolny czy arbitralny. Nie może w szczególności modyfikować reguł udziału w konkursie w trakcie jego trwania. Bezwzględnym standardem jest bowiem pewność praw i obowiązków postępowania, w którym jednostka bierze udział. Podkreślany często fakt zapoznania się przez przedsiębiorcę z regułami konkursu wiąże także organy administracji w tym znaczeniu, że one również pozostają związane postanowieniami wytworzonych przez siebie dokumentów.
W tej sprawie niespornym jest to, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą ponad dwa lata i oceny tej nie może zmienić to, jak organ akcentował w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że skarżący zmieniał profil swojej działalności, w tym w przedmiocie obejmującym wsparcie finansowe, o które się ubiegał. Tym samym nie można było wobec niego stosować postanowienia § 2 ust. 3 pkt 7 Regulaminu, przewidującego uprawnienie organu do żądania promesy wystawionej na podstawie pozytywnej oceny zdolności kredytowej wnioskodawcy. Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że skarżący nie wywiązał się z wystosowanego do niego wezwania nie zbadał podstawy tego wezwania, które było oczywiście bezzasadne. Tym samym zarzut zaakceptowania przez Sąd Wojewódzki naruszenia przez organ tego przepisu Regulaminu, poprzez podjęcie wobec skarżącego nieznajdującej oparcia w tym przepisie czynności wezwania okazał się trafny.
Należy podkreślić, że przepis § 2 ust. 4 Regulaminu, na którego treść powołano się w odpowiedzi na skargę kasacyjną również nie mógłby stanowić podstawy wezwania o wystosowanej do skarżącego treści, choć z innych powodów. Mianowicie, przepis ten stanowi akcesoryjną podstawę wezwania wnioskodawcy do potwierdzenia spełnienia warunków niezbędnych do udzielenia wsparcia, dodatkowym dokumentem, innym niż załączony do wniosku. Wykładnia tego przepisu nie może nastręczać trudności. Skoro chodzi o dokument inny, niż dołączany do wniosku, to wspomniana promesa nie mieści się w tej kategorii, dlatego że zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 7 Regulaminu należy ona do dokumentów dołączanych do wniosku przez pewną kategorię wnioskodawców (do której skarżący się nie zalicza). Gdyby zamiarem autora Regulaminu był objęcie tym obowiązkiem wszystkich wnioskodawców, to nie zawierałby wyraźnego ograniczenia w tym zakresie.
Poza tym w trybie uzupełnienia wniosku można żądać tylko takich dokumentów, których – w świetle obowiązującego prawa – jednostka powinna być w posiadaniu, bądź które może ona pozyskać w terminie wyznaczonym przez organ. Za niedopuszczalną uznać należy praktykę wzywania do złożenia dokumentu w terminie, którego w świetle zasad doświadczenia życiowego, dotrzymanie nie jest możliwe. Zgodzić się należy ze skarżącym, że pozyskanie tego rodzaju promesy w terminie 7 dni jest niewykonalne, biorąc pod uwagę reguły panujące w obrocie profesjonalnym, czas realizacji czynności bankowych, w tym tych o złożonym charakterze, wymagających badania zdolności kredytowej przedsiębiorcy.
Wystosowanie wezwania, którego wykonanie w zakreślonym terminie jest niemożliwe stanowi nałożenie na jednostkę nieuzasadnionego obowiązku. Wyciąganie z kolei negatywnych dla jednostki konsekwencji niewykonania tego rodzaju, nierealnej powinności świadczy o arbitralności sformułowanej przez organ oceny wniosku.
Rozpoznając wniosek skarżącego ponownie organ odstąpi od obciążania go obowiązkami nieznajdującymi oparcia w przepisach prawa i zrezygnuje ze stawiania wymagań niemożliwych do spełnienia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r., poz. 324 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.