I GSK 1321/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki domagającej się przyznania pomocy na zalesienie, uznając za niedopuszczalne złożenie oświadczenia o wykonaniu zalesienia po terminie.
Spółka złożyła wniosek o pomoc na zalesianie, wskazując termin realizacji na wiosnę 2015 r. Następnie próbowała zmienić termin na jesień 2015 r. i złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia po terminie 20 maja 2015 r. Organy administracji oraz WSA odmówiły przyznania pomocy, uznając terminy za materialne i niepodlegające przywróceniu. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że niedochowanie terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia skutkuje utratą prawa do pomocy.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania spółce "A" S.A. pomocy finansowej na zalesianie na rok 2014. Spółka złożyła wniosek w lipcu 2014 r., wskazując termin zalesienia na wiosnę 2015 r. Następnie, w maju 2015 r., złożyła zmianę do wniosku, przesuwając termin na jesień 2015 r., oraz oświadczenie o wykonaniu zalesienia. Organy administracji, w tym Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego OR ARiMR, odmówiły przyznania pomocy, uznając, że spółka nie złożyła wymaganego oświadczenia w terminie do 20 maja 2015 r. Podkreślono, że terminy te mają charakter materialny i nie podlegają przywróceniu ani wydłużeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie terminu za materialny oraz brak obowiązku informowania przez organ o niemożliwości uwzględnienia zmiany wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że terminy określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące składania oświadczeń o wykonaniu zalesienia mają charakter materialny, a ich niedochowanie skutkuje utratą prawa do pomocy. NSA odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia przepisów KPA, wskazując, że w postępowaniach ARiMR obowiązek dowodowy jest w dużej mierze przerzucony na strony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, niedochowanie terminu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, nawet przy próbie zmiany terminu zalesienia, skutkuje utratą prawa do przyznania pomocy finansowej.
Uzasadnienie
Terminy określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące składania oświadczeń o wykonaniu zalesienia mają charakter materialny, co oznacza, że ich upływ skutkuje utratą prawa do uzyskania płatności. Zmiana wniosku złożona w trakcie biegu terminu nie wpływa na jego bieg ani nie przedłuża go.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 art. 11 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 art. 12 § ust. 2 pkt 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 art. 13 § ust. 1 pkt 1
Pomocnicze
ppsa art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich art. 21 § ust. 2 pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Terminy do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia mają charakter materialny i ich niedochowanie skutkuje utratą prawa do pomocy. Zmiana wniosku złożona po terminie nie wpływa na bieg terminów materialnych. Przepisy KPA dotyczące obowiązku dowodowego organu nie mają zastosowania w postępowaniach ARiMR.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa i art. 151 ppsa) poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo spełnienia wymogów do otrzymania pomocy. Naruszenie przepisów KPA (art. 6, 7, 8, 9) poprzez oddalenie skargi i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji, mimo że organ wydał decyzję odmawiającą pomocy w sytuacji wcześniejszego postanowienia o spełnieniu warunków. Naruszenie przepisów rozporządzenia (§ 12 ust. 2) poprzez błędne uznanie, że oświadczenie zostało złożone po terminie. Naruszenie przepisów rozporządzenia (§ 9 ust. 6 pkt 2) poprzez uznanie, że skarżąca nie była uprawniona do dokonania zmiany we wniosku. Naruszenie przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (art. 21 ust. 2) poprzez uznanie, że organ nie był zobowiązany do udzielania wyjaśnień i informowania o przekroczeniu terminu.
Godne uwagi sformułowania
Termin do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia jest terminem materialnym, który nie może być ani wydłużany, ani przywracany. Niezłożenie wymaganego oświadczenia powoduje, że prawo do uzyskania płatności nie powstaje. Obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, które muszą wykazać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów.
Skład orzekający
Janusz Zajda
sprawozdawca
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Sylwester Miziołek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów materialnych w postępowaniach o przyznanie pomocy finansowej, zwłaszcza w kontekście funduszy unijnych i specyfiki postępowań ARiMR."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego pomocy na zalesianie w ramach PROW 2007-2013. Ogólne zasady dotyczące terminów materialnych są jednak szeroko stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię terminów materialnych w postępowaniach administracyjnych, co jest częstym problemem dla wielu wnioskodawców. Pokazuje, jak rygorystyczne mogą być zasady przyznawania funduszy unijnych.
“Termin, który kosztuje miliony: dlaczego niedopilnowanie jednej daty przekreśla pomoc na zalesianie?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1321/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2019-06-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-03-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janusz Zajda /sprawozdawca/ Piotr Pietrasz /przewodniczący/ Sylwester Miziołek Symbol z opisem 6552 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I SA/Ol 312/16 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2016-08-31 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 141 par. 4, art. 151, art. 174, art, 176, art. 183 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2014 poz 1565 par. 11 ust. 1, par. 12 ust. 2 pkt 1 i 2, par. 13 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 77 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A" S.A. w B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Ol 312/16 w sprawie ze skargi "A" S.A. w B. G. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesienie oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 312/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. S.A. w B. G. na decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z [...] lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na zalesianie na rok 2014. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Skarżąca Spółka złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2014 w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], oznaczonych jako działka rolna [...], położonych w P. W. o powierzchni 3,45 ha. We wniosku Spółka wystąpiła o przyznanie wsparcia na zalesianie na terenach o korzystnej konfiguracji zalesionych drzewami iglastymi na powierzchni 1,09 ha oraz drzewami liściastymi na powierzchni 2,36 ha, a także z tytułu zabezpieczenia przed zwierzyną na powierzchni 3,33 ha. Ponadto wystąpiła o przyznanie premii pielęgnacyjnej i zalesieniowej w odniesieniu do powierzchni 3,45 ha. Jako termin zalesienia wskazała wiosnę 2015 r. Postanowieniem z [...] września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. stwierdził spełnienie przez stronę warunków do przyznania pomocy na zalesianie. Decyzją z [...] grudnia 2015 r. organ I instancji odmówił przyznania płatności na zalesianie wskazując, że Spółka nie złożyła w terminie do 20 maja 2015 r. wymaganego oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Uznał za bezskuteczną zmianę wniosku z 20 maja 2015 r., w której strona jako termin wykonania zalesienia wskazała jesień 2015 r. Z tego względu, w ocenie organu, bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy pozostawała okoliczność, że 23 listopada 2015 r. do organu I instancji wpłynęło oświadczenie Spółki o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, jak i zaświadczenie Nadleśnictwa G. potwierdzające, że zalesienie wykonane zostało zgodnie z planem zalesienia z 22 lipca 2014 r. Decyzją z [...] lutego 2016 r. Dyrektor Warmińsko - Mazurskiego OR ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołał przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1565). Podniósł, że składając w dniu 31 lipca 2014 r. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie na rok 2014 strona wskazała jako termin zalesienia wiosnę 2015 r. W związku z powyższym stosownie do § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia skarżąca Spółka powinna była nie później niż do 20 maja 2015 r. złożyć oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Skoro takiego oświadczenia nie złożyła, zachodziły podstawy do zastosowania § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. W ocenie organu, niezależnie od przyczyn, które spowodowały, że wymagane oświadczenie nie zostało złożone w terminie, naruszenie wspomnianego terminu, z uwagi na jednoznaczną treść § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wykluczyło przyznanie płatności na zalesienie. Przewidziany w § 12 ust. 2 rozporządzenia termin do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego jest terminem materialnym, który nie może być ani wydłużany, ani przywracany. Dlatego też wniosek strony o zmianę terminu zalesienia z wiosny 2015 r. na jesień tego roku nie mógł być uwzględniony. Organ dodał, że samo przyjęcie dokumentu w kancelarii organu I instancji nie było równoznaczne z zaakceptowaniem jego treści. Strona była świadoma, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na wniosku złożonym w dniu 31 lipca 2014 r., treści zasad regulujących płatności zalesieniowe, w tym terminów na dokonanie czynności i konsekwencji ich niedotrzymania. Fakt wniesienia zmiany do wniosku w dniu upływu terminu określonego jako graniczny na złożenie dokumentu potwierdzającego wykonanie zalesienia, nie przedłuża terminu, który ma charakter materialny. Również fakt złożenia aneksu do planu zalesienia, modyfikującego jego termin, nie mógł spowodować przedłużenia terminu. Wyrokiem z 31 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. S.A. w B. G. na decyzję Dyrektora Warmińsko - Mazurskiego OR ARiMR w Olsztynie z [...] lutego 2016 r. Stwierdził, że zasadnicze znaczenie miała ocena, czy istniały podstawy do odmowy przyznania skarżącej Spółce pomocy na zalesianie na rok 2014, w sytuacji niezłożenia w ustawowym terminie oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia oraz uznania za bezskuteczną zmiany wniosku w zakresie nowego terminu zalesienia. Przepisy regulujące tryb i zasady przyznawania płatności na zalesienie zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2012 (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1565 ze zm.; dalej: rozporządzenie), wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz.U. 2013 r. poz. 173 ze zm.). Wskazał, że okoliczność niedochowania wskazanych w § 12 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia z 2009 r. terminów do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia była bezsporna. Strona skarżąca nie kwestionowała również materialnego charakteru omawianych terminów, którego istotą jest określenie przedziału czasowego, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach stosunku administracyjnego. Ten charakter analizowanych terminów powoduje, że nie ma możliwości ich wydłużenia lub skrócenia, nie zachodzą też podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Tym samym na bieg tych terminów nie mogą mieć również wpływu ewentualne zmiany do wniosku złożone przez stronę jeszcze w okresie ich biegu. Fakt wniesienia zmiany do wniosku w ostatnim dniu tego terminu, tj. 20 maja 2015 r., spowodował też w istocie brak fizycznej możliwości zareagowania przez organ I instancji na dokonaną przez stronę czynność. Słusznie organ przyjął, że zmiana wniosku obejmująca termin zalesienia nie mogła też skutkować wszczęciem nowego postępowania i wydaniem nowego postanowienia na podstawie § 10 ust. 4 rozporządzenia. Złożenie oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem ani nie wszczyna postępowania administracyjnego, ani też nie jest czynnością procesową dokonywaną w ramach toczącego się już postępowania administracyjnego. Nie było przy tym możliwości usunięcia z obrotu prawnego wydanego uprzednio postanowienia z [...] września 2014 r. zawierającego pozytywne dla strony rozstrzygnięcie. Złożenie oświadczenia w terminie określonym w rozporządzeniu ma istotny wpływ na sytuację materialnoprawną wnioskodawcy. Składając oświadczenie o wykonaniu zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt, producent rolny nabywa uprawnienie do uzyskania płatności na zalesianie. A contrario, niezłożenie wymaganego oświadczenia powoduje, że prawo to nie powstanie. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku A. S.A. w B. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302 tj.; dalej: ppsa) zarzuciła wyrokowi Sądu I instancji: I. naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa i art. 151 ppsa w zw. z § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r., nr 48, poz. 390 ze zm.), poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo iż wystąpiły okoliczności do uchylenia decyzji organu II instancji, bowiem skarżąca spełniła wymogi do otrzymania wnioskowanej pomocy; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ppsa w zw. z art. 151 ppsa w zw. z art. 6, art. 8, art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa), poprzez oddalenie skargi i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy WSA w Olsztynie zobowiązany był do uchylenia decyzji organu w przypadku dokonania przez niego innego naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a których to naruszeń dopuściły się organy wydając zaskarżoną decyzję, tj. poprzez wydanie decyzji odmawiającej przyznania pomocy przez organ w sytuacji, gdy we wcześniejszym postanowieniu z [...] września 2015 r. organ ten uznał, że warunki zostały spełnione, a następnie organ pomimo otrzymania od skarżącej zmiany do wniosku wraz z niezbędnymi dokumentami, nie poinformował skarżącej o tym, iż zmiany takie są niemożliwe, co naraziło skarżącą na niepowetowaną szkodę i podważyło jej zaufanie do organów państwa; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 ppsa w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo wykazania, iż organ błędnie uznał, że skarżąca złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia po terminie do tego przeznaczonym, podczas gdy z przepisu rozporządzenia wynika, iż oświadczenie takie mogło zostać złożone do 20 maja roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią, w szczególności gdy skarżąca zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa złożyła zmianę do wniosku w zakresie terminu dokonania zalesienia gruntów rolnych; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 ppsa w zw. § 9 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia, poprzez oddalenie skargi i przyjęcie, iż skarżąca nie była uprawniona do dokonania zmiany we wniosku i że złożona przez nią 20 maja 2015 r. zmiana pozostawała bezskuteczna, podczas gdy z ww. przepisu wynika, iż rolnik może dokonać zmiany złożonego wniosku o pomoc do dnia poprzedzającego dzień, w którym został on powiadomiony przez Agencję o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu; w stosunku do skarżącej nie została wyznaczona kontrola na miejscu, a żaden inny przepis rozporządzenia nie wymaga od strony składania informacji o zmianie wniosku w ściśle zakreślonym terminie; naruszenie to łączy się dodatkowo z faktem, iż gdyby organ poinformował skarżącą o tym, iż nie będzie on uznawał zmiany do wniosku za wiążącą, skarżąca mogłaby we właściwy sposób skorygować złożone do organu dokumenty tak, aby móc uzyskać decyzję o przyznaniu wnioskowanej pomocy; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 ppsa w zw. art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, poprzez nieuwzględnienie skargi i uznanie, że organ nie był zobowiązany do udzielania stronom wyjaśnień i informowania o przekroczeniu terminu, jak również, że nie był zobowiązany do wydania merytorycznego postanowienia w związku z modyfikacją wniosku, bowiem rozporządzenie wprowadza odmienne zasady prowadzenia postępowania, podczas gdy z orzecznictwa sądów jasno wynika, że rozporządzanie to nie zwalnia organu z obowiązku informowania i prowadzenia postępowania z należytą starannością, a jedynie wprowadza modyfikacje do postępowania w stosunku do ogólnych zasad zawartych w kpa, co jednak nie może niekorzystnie wpływać na sytuację strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach środka prawnego, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w sprawie nie występuje. Oznacza to, że jako Sąd II instancji NSA związany jest podstawami oraz wnioskami zawartymi w skardze kasacyjnej. Związanie to sprowadza się do możliwości badania naruszenia tylko tych przepisów, które zostały przez stronę skarżącą kasacyjnie wyraźnie wskazane. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawy jedynie w granicach zarzutów kasacyjnych, wnoszący środek prawny powinien w myśl art. 176 ppsa wskazać konkretny przepis, który jego zdaniem został naruszony oraz wykazać, na czym owo naruszenie polega, a w przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania - dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a więc taki, że gdyby do niego nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. Ów formalizm wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Argumentacja autora środka prawnego została oparta na powiązanych ze sobą, określonych w art. 174 ppsa podstawach kasacyjnych, to jest zarzutach naruszenia rozważanych w sprawie przepisów prawa materialnego (art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego) oraz przepisów postępowania, to jest art. 151 ppsa w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r., przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy nie został w sposób wyczerpujący rozpatrzony cały materiał dowodowy. Przepis art. 151 ppsa jest przepisem ogólnym, wynikowym, warunkiem zastosowania którego w ramach kontroli instancyjnej jest spełnienie hipotezy w postaci stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej, co oznacza, że nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Chcąc zatem wskazać na naruszenie art. 151 ppsa, skarżący kasacyjnie jest zobowiązany powiązać go bezpośrednio z naruszeniem innych konkretnych przepisów, którym - jego zdaniem - uchybił wojewódzki sąd administracyjny, np. art. 141 § 4 ppsa, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie lub gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy sąd I instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Pomijając zasadniczą kwestię, iż nie odwołuje się do art. 141 § 4 ppsa, skarżący kasacyjnie w istocie nie zarzuca, aby uzasadnienie orzeczenia nie zawierało któregoś z niezbędnych elementów lub że sporządzono je w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną. W gruncie rzeczy zarzuty zmierzają jedynie do podjęcia polemiki z ustalonym, a ocenionym i zaakceptowanym przez Sąd I instancji stanem faktycznym sprawy. Treść zarzutów nie koresponduje zatem z treścią powołanych przepisów. Analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi niemniej do wniosku, że uzasadnienie orzeczenia zawiera wszystkie wymienione przez ustawodawcę elementy, a przeprowadzenie kontroli instancyjnej jest w pełni możliwe, zwłaszcza że środek prawny nie zawiera konkretnych zarzutów podważających ustalony stan faktyczny, co pozwala uznać ten przedstawiony w uzasadnieniu orzeczenia za w pełni miarodajny. Należy przede wszystkim zauważyć, że zarzuty środka prawnego są w istocie powtórzeniem tych sformułowanych w skardze i jedynie polemiką z prawidłowymi ustaleniami oraz wnioskami Sądu I instancji, nie wnosząc do sprawy nowych elementów. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, istota sprawy sprowadza się do oceny, czy zachodziły podstawy do odmowy przyznania skarżącej Spółce pomocy na zalesianie na rok 2014, w sytuacji niezłożenia w ustawowym terminie oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, oraz uznania za bezskuteczną zmiany wniosku w zakresie nowego terminu zalesienia. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., zalesienie wykonuje się po otrzymaniu postanowienia, o którym mowa w § 10 ust. 4, w terminie określonym w planie zalesienia, jednakże nie później niż w okresie sadzenia przypadającym na wiosnę roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o pomoc. Dalszy przepis - § 12 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia, stwierdzający, iż "rolnik składa (...) oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego potwierdzającym ten fakt, w terminie do dnia 20 maja roku, w którym zalesienie wykonano wiosną, albo roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią", należy odczytywać w powiązaniu z przepisem wyżej przytoczonym, określającym terminy dokonania nasadzeń. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano, iż dokonując oceny charakteru prawnego wymienionych terminów należy mieć na względzie cele, jakie one realizują, wysokość ustalonych w planie środków na zalesianie gruntów, kolejność udzielania płatności i okres sadzenia drzew i krzewów, zatem niezbędne jest aby środki były wykorzystane w wynikających z warunków przyrodniczych cyklach gospodarczych, z jednoczesnym zapewnieniem racjonalnej kolejności przyznawania pomocy finansowej. (v. wyroki z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 303/07; z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 919/09 - dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie potrzebę racjonalnego gospodarowania środkami na zalesienie gruntów w ramach ustalonych rygorów obowiązującego planu rozwoju obszarów wiejskich, omawianym terminom przypisuje się charakter materialny, co powoduje, że ich upływ skutkuje utratą prawa do uzyskania płatności. Tak więc w sytuacji gdy oświadczenie nie zostanie złożone w terminie, kierownik biura powiatowego ARiMR, w formie decyzji, odmawia przyznania płatności na zalesianie (§ 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). W sprawie, wniosek o przyznanie pomocy na rok 2014 spółka A. złożyła 31 lipca 2014 r., wskazując jako termin zalesienia wiosnę 2015 r. W terminie do 20 maja 2015 r. Spółka nie złożyła oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Charakter omawianych terminów - jak prawidłowo podkreślił Sąd I instancji - powodował, że nie było możliwości ich wydłużenia lub skrócenia. Tym samym na bieg terminów nie mogły mieć wpływu zmiany wniosku złożone przez stronę jeszcze w trakcie ich biegu. Składając oświadczenie o wykonaniu zalesienia wraz z zaświadczeniem nadleśniczego, potwierdzającym ten fakt, producent rolny nabywa uprawnienie do uzyskania płatności na zalesianie. Tym samym niezłożenie wymaganego oświadczenia powoduje, że prawo to nie powstaje. Również powtórzony ze skargi zarzut związany z naruszeniem przepisów art. 6-9 kpa jest chybiony. Wyrażona w art. 7 kpa i rozwinięta w art. 77 § 1 kpa zasada prawdy materialnej, zobowiązująca organ do pełnego i wszechstronnego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy ARiMR została w istotny sposób zredukowana (art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy). Organ nie jest obowiązany do podjęcia (z urzędu lub na wniosek) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, które muszą wykazać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie mogą oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Tym samym nie jest poprawne odwoływanie się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, który wobec szczególnej regulacji w tym zakresie nie znajduje zastosowania. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI