I GSK 1307/23

I GSK 1307/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Wach /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
III SA/Po 314/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-07-26
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Po 314/23 w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu na rzecz J. B. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 26 lipca 2023 r. III SA/Po 314/23 oddalił skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z [...] kwietnia 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
J. B. (dalej jako "skarżący") 19 stycznia 2023 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy na operację Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gostyniu decyzją z [...] marca 2023 r. odmówił przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę". Ww. decyzję doręczono stronie 13 marca 2023 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 20 marca 2023 r.
Orzekając na skutek odwołania skarżącego Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji I instancji. Bowiem decyzję z 9 marca 2023 r. doręczono skarżącemu 13 marca 2023 r., zaś siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 20 marca 2023 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu następnym - 21 marca 2023 r. Stanowiło to podstawę do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.).
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z [...] kwietnia 2023 r. w stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę z następującą argumentacją:
Nie było sporne, że odwołanie od tej decyzji wnosi się w terminie 7 dni od dnia jej doręczenia (art. 32 ust. 4a pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) ani że decyzję doręczono stronie 13 marca 2023 r. (k. 2/4 akt adm.). Bezsporne jest zatem, że termin do wniesienia odwołania upłynął 20 marca 2023 r.
W ocenie organu skarżący wniósł skutecznie odwołanie w dniu 21 marca 2023 r., natomiast według skarżącego odwołanie zostało wniesione dzień wcześniej, tj. 20 marca 2023 r., z zachowaniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności.
Zgodnie z art. 57 § 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 775 ze zm., "k.p.a.") termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:
1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych;
2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
3) złożone w polskim urzędzie konsularnym;
4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej;
5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku;
6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy skarżący wskazał, że zaszedł przypadek z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., gdyż pismo zawierające odwołanie zostało nadane 20 marca 2023 r. o godz. 22:34 w sklepie "Żabka", co potwierdza również analiza śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wskazująca na nadanie przesyłki 20 marca 2023 r. o godz. 22:45:04.
Zdaniem Sądu, nie można uznać, że oddanie przesyłki w sklepie "Żabka" jest równoznaczne z nadaniem jej w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r., poz. 896 ze zm., dalej jako "Prawo pocztowe"), zgodnie z którym operator wyznaczony jest wybierany na okres 10 lat przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, w drodze decyzji, spośród operatorów pocztowych wyłonionych w drodze konkursu ogłaszanego przez Prezesa UKE. Decyzją z 30 czerwca 2015 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej dokonał wyboru Poczty Polskiej S. A. w Warszawie jako operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016 - 2025.
Sąd I instancji podniósł, że oddanie zatem pisma innemu podmiotowi niż Poczta Polska S. A., chociażby posiadającemu uprawnienia do prowadzenia działalności pocztowej, ale nie będącego operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe nie oznacza, że zostało ono wniesione w dniu jego oddania temu podmiotowi i to mimo ewentualnych zapewnień pracownika tego podmiotu.
Dalej Sąd zaznaczył, że nie ma w tym kontekście również znaczenia dla zachowania terminu, że analiza śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wskazuje na nadanie przesyłki 20 marca 2023 r. o godz. 22:45:04. Fizycznie bowiem pismo zawierające odwołanie nie zostało nadane 20 marca 2023 r. o godz. 22:45:04 w placówce Poczty Polskiej S. A., a znalazło się tam dopiero dnia następnego, o czym świadczy widniejąca na stemplu pocztowym data 21 marca 2023 r.
WSA w Poznaniu podniósł, że oddanie 20 marca 2023 r. w sklepie "Żabka" pisma zawierającego odwołania nie można uznać za datę dokonania tej czynności. Datą wniesienia odwołania jest 21 marca 2023 r., czyli w dzień, w którym pismo fizycznie znalazło się u operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe.
WSA w Poznaniu podzielił stanowisko organu, że wniesienie odwołania 21 marca 2023 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Jednocześnie, co podkreślił organ, skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a.
J. B. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 17 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. 2012 poz. 1529, dalej jako "Prawo pocztowe"), poprzez pominięcie i przez to niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, mimo że z załączony do skargi wydruku śledzenia przesyłek ze strony poczty polskiej, ma moc dokumentu urzędowego, gdyż wydruki potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych mają moc dokumentów urzędowych,
- art. 3 pkt 8, 15 i 20 Prawa pocztowego poprzez pominięcie i przez to niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, mimo że placówką pocztową jest:
- jednostka organizacyjna,
- agent pocztowy, u którego można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej, - inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową.
- art. 71 ust. 1 Prawa pocztowego przez błędną jego wykładnię przez uznanie wbrew art. 6 ust. 3 i 4, art. 17 ustawy, że tylko Poczta Polska S.A. ma wyłączne uprawnienie do fizycznego przyjmowania pism ze skutkiem operatora wyznaczonego, a tego uprawnienia nie ma inny podmiot współpracujący z operatorem wyznaczonym, w tym agencje i podwykonawcy,
- art. 14 pkt. 1, art. 15 ust. 1 pkt. 1 Prawa pocztowego poprzez pominięcie i przez to niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, mimo że zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia a świadczenie usług pocztowych odbywa się na podstawie umów o świadczenie usług pocztowych zawieranych między nadawcami a operatorami pocztowymi;
- art. 58 § 5 pkt. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez przez błędne zastosowanie i pominięcie prawa pocztowego w zakresie art. 3 pkt 15 Prawa pocztowego i błędne uznanie, że odwołanie zostało złożone po terminie, ale nie u operatora wyznaczonego, a także
- naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako "p.p.s.a."), tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie decyzji obu instancji za prawidłowe, pomimo że zostały one wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej na skutek nieprzeprowadzenia przez organy właściwego postępowania dowodowego, mającego na celu pełne i wszechstronne wyjaśnienie sprawy, w tym ustalenie skutków wprowadzenia do systemu teleinformatycznego operatora wyznaczonego przesyłki poleconej w dniu 20 marca 2023 r.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Za podstawę wyroku z 26 lipca 2023 r., III SA/Po 314/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu. 19 stycznia 2023 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy na operację Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę." Decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gostyniu z [...] marca 2023 r. doręczono Skarżącemu 13 marca 2023 r. Przepis art. 32 ust. 4a pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 określa termin do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w tym przedmiocie jako 7 dni od dnia jej doręczenia. Siedmiodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 20 marca 2023 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji w dniu następnym 21 marca 2023 r. Stanowiło to podstawę do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjął, że Skarżący będący adresatem decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gostyniu z [...] marca 2023 r. stał się adresatem, któremu skutecznie tę decyzję doręczono. Termin do wniesienia odwołania upłynął 20 marca 2023 r., a Skarżący wniósł odwołanie od decyzji w dniu następnym 21 marca 2023 r. Według Sądu I instancji, oddanie pisma innemu podmiotowi niż Poczta Polska S. A., chociażby posiadającemu uprawnienia do prowadzenia działalności pocztowej, ale nie będącego operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe nie oznacza, że zostało ono wniesione w dniu jego oddania temu podmiotowi. Nie ma również znaczenia dla zachowania terminu, że analiza śledzenia przesyłek Poczty Polskiej wskazuje na nadanie przesyłki 20 marca 2023 r. o godz. 22:45:04. Fizycznie bowiem pismo zawierające odwołanie nie zostało nadane 20 marca 2023 r. o godz. 22:45:04 w placówce Poczty Polskiej S. A., a znalazło się tam dopiero dnia następnego, o czym świadczy widniejąca na stemplu pocztowym data 21 marca 2023 r. Oddanie 20 marca 2023 r. w sklepie Żabka pisma zawierającego odwołanie nie można uznać za datę dokonania tej czynności. Datą wniesienia odwołania jest 21 marca 2023 r., czyli dzień, w którym pismo fizycznie znalazło się u operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. w petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie: "art. 58 § 5 pkt 2)" kpa poprzez błędne zastosowanie i pominięcie prawa pocztowego w zakresie art. 3 pkt 15) ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (...).
Zgodnie z art. 3 pkt 15) ustawy Prawo pocztowe, użyte w ustawie określenia oznaczają: placówka pocztowa - jednostkę organizacyjną operatora pocztowego lub agenta pocztowego, w której można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub która doręcza adresatom przesyłki pocztowe lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym.
Mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (treść dostępna na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny tego zarzutu skargi kasacyjnej pomimo oczywistej omyłki kasatora, który wskazał jako naruszony art. 58 § 5 pkt 2) kpa, zamiast art. 57 § 5 pkt 2) kpa. Według uzasadnienia wskazanej uchwały, w sytuacji gdy strona przytoczy w petitum skargi kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej, nie powiązawszy go z zarzutem naruszenia prawa przez wojewódzki sad administracyjny, nie jest uzasadnione bezwarunkowe i automatyczne dyskwalifikowanie takiej skargi z powołaniem się na niedopełnienie wymagań określonych w art. 176 p.p.s.a. W takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny przeanalizowawszy uzasadnienie skargi kasacyjnej może samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia prawa przez wojewódzki sąd administracyjny i rozpoznać go merytorycznie, mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej. Z uzasadnienia uchwały: "Odnośnie do zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię można przyjąć, że zarzut ten dotyczy sytuacji, w której sąd administracyjny pierwszej instancji nieprawidłowo odczytał normę zawartą w przepisach prawa materialnego, konstruując materialnoprawny wzorzec kontroli rozstrzygnięcia organu administracji (...) Zagadnienie to więc nie stwarza problemów interpretacyjnych. Teoretycznie wątpliwa jednak może się wydawać druga z podstaw skargi kasacyjnej, o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. Problem w tym, że - zgodnie z jednym ze znanych poglądów - WSA nie stosuje (przynajmniej co do zasady) prawa materialnego (...) Jednakże interpretacyjne założenie racjonalnego ustawodawcy prowadzi do wniosku, że nie może istnieć taka regulacja prawna, która nie będzie miała w ogóle zastosowania. Jeżeli ustawodawca pozwala oprzeć środek zaskarżenia na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, to nie można twierdzić, że taka sytuacja w płaszczyźnie sądowej kontroli administracji nie występuje. Trzeba więc przyjąć, stosując wykładnię funkcjonalną, że stosowanie przepisu prawa przez sąd administracyjny polega również na uczynieniu takiego przepisu wzorcem kontroli legalności decyzji administracyjnej (innego działania administracji). Tego typu "weryfikacyjne" stosowanie normy prawnej, polegające na wykorzystaniu jej jako wzorca oceny legalności, wcale nie musi być traktowane jako czynność inna niż stosowanie prawa."
Problematykę zachowania terminu, jeżeli pismo przed jego upływem zostało "nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym" należy rozważać na gruncie przepisów Państwa Członkowskiego z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z 27 marca 2019 r., C-545/17, M. P. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, EU:C:2019:260, stwierdził:
"Artykuł 7 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 8 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/6/WE z dnia 20 lutego 2008 r., należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on przepisowi prawa krajowego, który uznaje za równoznaczne z wniesieniem pisma procesowego do danego sądu jedynie złożenie takiego pisma w placówce pocztowej jednego operatora wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, i to bez obiektywnego uzasadnienia opartego na względach porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego".
Dorobek prawny wynikający z zasad i celów określonych w Traktatach określa się mianem prawa wtórnego, które obejmuje rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie. Każde państwo członkowskie jest związane po pierwsze - postanowieniami Traktatów założycielskich (pierwotnym prawem wspólnotowym), po drugie - aktami przyjętymi przez instytucje UE (wtórnym prawem wspólnotowym), i po trzecie - wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego wynikającą z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wszystkie te elementy tworzące prawo unijne, obowiązujące nawet przed dniem akcesji, określa się mianem acquis communautaire. Wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny będące sądami unijnymi, jako sądy krajowe Państwa Członkowskiego są związane wykładnią i stosowaniem prawa unijnego wynikającą z orzecznictwa TSUE. Zastosowanie prawa unijnego w sprawach administracyjnych nie jest obowiązkiem tylko sądów administracyjnych, ale także organów administracji publicznej.
Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2015 r., I OPS 1/15 (ONSAiWSA 2016/2, poz. 15): "Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w związku z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 września 2017 r., II OSK 2388/16 (LEX nr 2404493) stwierdził: "Z uwagi na identyczne uregulowania art. 83 § 3 p.p.s.a. oraz art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., stanowisko wyrażone we wskazanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego należy odnieść również do oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania w postępowaniu administracyjnym, a także zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym".
Należy podkreślić, że wskazaną uchwałę Naczelny Sąd Administracyjny podjął w 2015 r., a wyrok dotyczący omawianej problematyki wydał w 2017 r. Natomiast, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-545/17 - 27 marca 2019 r.
Skarga kasacyjna ma uzasadnioną podstawę z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu naruszył prawo materialne - art. 57 § 5 pkt 2) kpa przez jego przedwczesne zastosowanie bez uprzedniego dokonania wykładni tego przepisu z uwzględnieniem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 marca 2019 r., C-545/17.
Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną uchylając zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).