Orzeczenie · 2024-10-11

I GSK 1299/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-11
NSAAdministracyjneWysokansa
kara administracyjnaprzywóz drewnaFLEGTzezwolenieIndonezjaprawo UEustawa o lasachproporcjonalnośćprzedawnienie

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki B. M. in P. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. Kara została nałożona za przywóz towarów (elementów platformy drewna teakowego) z Indonezji bez wymaganego zezwolenia FLEGT. Spółka argumentowała m.in. przedawnienie kary, naruszenie zasady proporcjonalności oraz brak możliwości zapobieżenia naruszeniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok WSA za trafny, choć z częściowo błędnym uzasadnieniem w kwestii przedawnienia. NSA stwierdził, że termin przedawnienia nałożenia kary wynosi 3 lata od dnia popełnienia naruszenia (art. 66f ust. 4 ustawy o lasach), a nie 5 lat jak błędnie przyjął WSA, odwołując się do przepisów Ordynacji podatkowej. Niemniej jednak, decyzja organu I instancji została doręczona przed upływem tego terminu, co czyniło zarzut przedawnienia bezzasadnym. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady proporcjonalności. Podkreślono, że kara pieniężna w wysokości dwukrotności wartości celnej towarów jest zgodna z prawem UE i polskim, ma charakter odstraszający i zapobiega nielegalnemu handlowi drewnem. Przepisy nie dają organom uznania w zakresie miarkowania kary, a jedynie możliwość odstąpienia od jej wymierzenia w ściśle określonych przypadkach (siła wyższa), które w tej sprawie nie wystąpiły. Sąd uznał, że uzasadnienie WSA, mimo pewnych błędów, pozwalało na kontrolę instancyjną, a sentencja wyroku odpowiada prawu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kar administracyjnych w kontekście ustawy o lasach i Ordynacji podatkowej, a także stosowanie zasady proporcjonalności do kar pieniężnych za naruszenia prawa UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej materii związanej z importem drewna i systemem FLEGT, ale jego wnioski dotyczące przedawnienia i proporcjonalności mogą mieć szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kara administracyjna za przywóz drewna bez zezwolenia FLEGT może zostać nałożona po upływie 3 lat od dnia popełnienia naruszenia, jeśli decyzja organu odwoławczego została wydana po tym terminie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara nie może zostać nałożona po upływie 3 lat od dnia popełnienia naruszenia. Jednakże, decyzja organu I instancji została doręczona przed upływem tego terminu, co czyni zarzut przedawnienia bezzasadnym, ponieważ decyzja organu odwoławczego może być wydana po terminie.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że termin przedawnienia wynosi 3 lata od dnia popełnienia naruszenia (art. 66f ust. 4 ustawy o lasach). Błędne było odwoływanie się do 5-letniego terminu z Ordynacji podatkowej. Jednakże, ponieważ decyzja organu I instancji została doręczona przed upływem 3 lat, zarzut przedawnienia nie mógł być uwzględniony.

Czy nałożenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości dwukrotności wartości celnej towarów za przywóz drewna bez zezwolenia FLEGT jest zgodne z konstytucyjną i unijną zasadą proporcjonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara jest zgodna z zasadą proporcjonalności.

Uzasadnienie

Kara ma charakter odstraszający i zapobiega nielegalnemu handlowi drewnem, co jest ważnym interesem publicznym. Ustawodawca określił wysokość kary, aby zapewnić skuteczne pozbawienie podmiotów korzyści ekonomicznych z naruszenia prawa. Istnieje możliwość odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku siły wyższej, co stanowi przejaw proporcjonalności.

Czy brak wiedzy importera o obowiązku posiadania zezwolenia FLEGT lub działanie przez przedstawiciela może stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary?

Odpowiedź sądu

Nie, brak wiedzy lub działanie przez przedstawiciela nie zwalnia z odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Podmiot gospodarczy, zwłaszcza profesjonalista na rynku, powinien posiadać wiedzę o obowiązujących przepisach. Brak staranności i właściwego nadzoru nie może być usprawiedliwieniem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B. M. in P. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie FLEGT art. 5 § ust. 8

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 2173/2005 z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT

Określa, że Państwa Członkowskie określają sankcje w przypadku naruszenia rozporządzenia, które powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

u.l. art. 66a

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Określa karę pieniężną w wysokości dwukrotnej wartości celnej za przywóz produktów z drewna bez zezwolenia FLEGT.

u.l. art. 66f § ust. 4

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Stanowi, że nie można nałożyć kary administracyjnej, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęły 3 lata.

Rozporządzenie FLEGT art. 5 § ust. 8

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 2173/2005 z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT

Państwa członkowskie określają sankcje w przypadku naruszenia niniejszych rozporządzeń i podejmują wszelkie środki niezbędne do ich wdrożenia. Przewidziane sankcje administracyjne powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Pomocnicze

u.l. art. 66h

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

W sprawach kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość oddalenia skargi kasacyjnej, gdy orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

p.p.s.a. art. 141 § par. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego, w tym zasada proporcjonalności.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Te ograniczenia nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara pieniężna jest proporcjonalna i zgodna z prawem UE i krajowym. • Nie doszło do przedawnienia roszczenia o nałożenie kary, ponieważ decyzja organu I instancji została wydana przed upływem terminu. • Brak możliwości odstąpienia od wymierzenia kary w okolicznościach sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia kary (uznany za bezzasadny z uwagi na termin wydania decyzji I instancji). • Naruszenie zasady proporcjonalności (uznane za niezasadne). • Błędna wykładnia art. 66f ust. 4 ustawy o lasach przez WSA (uznane za błędne uzasadnienie, ale nie wpływające na sentencję).

Godne uwagi sformułowania

kara pieniężna musi być odpowiednio wysoka, aby nie opłacało się ponosić ryzyka nieprzestrzegania prawa • kara ta musi być też na tyle dolegliwa, aby wymusić na importerze produktów z drewna należytą staranność o uzyskanie stosownego zezwolenia • nie można nałożyć kary administracyjnej, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęły 3 lata • zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Dariusz Dudra

sędzia

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia kar administracyjnych w kontekście ustawy o lasach i Ordynacji podatkowej, a także stosowanie zasady proporcjonalności do kar pieniężnych za naruszenia prawa UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej materii związanej z importem drewna i systemem FLEGT, ale jego wnioski dotyczące przedawnienia i proporcjonalności mogą mieć szersze zastosowanie w prawie administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zgodności kar administracyjnych z zasadą proporcjonalności oraz interpretacji przepisów o przedawnieniu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Kara za import drewna bez zezwolenia: NSA wyjaśnia zasady przedawnienia i proporcjonalności

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst