I GSK 1297/21

I GSK 1297/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Dariusz Dudra /sprawozdawca/
Jacek Surmacz
Symbol z opisem
6559
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1598/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-27
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1598/20 w sprawie ze skargi S. H. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 lipca 2020 r. nr DWR-WOW.6524.4.OR1200003.18.MD.DS w przedmiocie pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1598/20 oddalił skargę S. H. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 16 lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Skarżący wystąpił do ARiMR z wnioskiem o dofinansowanie w zakresie działania 5.4. "Przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury" w ramach Priorytetu 5 "Wspieranie obrotu i przetwarzania" zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze".
Agencja odmówiła skarżącemu przyznania pomocy finansowej.
Podstawą odmowy był ustalony, w ocenie organu, brak utrzymania płynności finansowej skarżącego w okresie trzech lat od roku złożenia wniosku o dofinansowanie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Agencja wyjaśniła, iż jednym z kryteriów niezbędnych do przyznania pomocy jest warunek zapisany w § 2 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. "Wspieranie obrotu i przetwarzania", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. poz. 1965 z późn. zm., dalej: rozporządzenie) stwierdzający, że pomoc finansowa jest przyznawana, jeżeli operacja jest uzasadniona ekonomicznie. Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 rozporządzenia uzasadnienie ekonomiczne operacji stwierdza się na podstawie dotychczasowych i prognozowanych wyników finansowych wnioskodawcy, możliwości sfinansowania operacji, w tym ze środków pochodzących z kredytu lub pożyczki, biorąc pod uwagę posiadane zasoby rzeczowe i ludzkie, weryfikowane na podstawie analizy danych ekonomicznych zawartych w biznesplanie.
Agencja trzykrotnie wzywała skarżącego do usunięcia braków złożonej dokumentacji, złożenia wyjaśnień odnośnie do dokumentacji o dofinansowanie operacji oraz uzupełnienia podstawowych dokumentów w oparciu, o które możliwe byłoby pozytywne rozpatrzenie sprawy.
W ocenie organu, dokonana weryfikacja przesłanych w ramach uzupełnienia wyjaśnień oraz załączonej dokumentacji wykazała, że sporządzona analiza finansowa nie spełnia warunku zapisanego w § 2 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia tj. dla planowanej operacji brak jest uzasadnienia ekonomicznego. Organ w tym celu dokonał wyliczenia wskaźnika płynności finansowej QR. Z wyliczonych danych wynikało, że wskaźnik płynności szybkiej w roku 2018 oraz 2019 nie osiągnął wymaganego minimum (tj. > 1,00).
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę wskazał, iż w świetle art. 11 ustawy z 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1267 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu) w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana: 1) osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej; 2) na wniosek o dofinansowanie; 3) jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 24; 4) na podstawie umowy o dofinansowanie.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 9 ust. 1, 2 lub 3, podmiot właściwy do przyznania danej pomocy informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.
W świetle zaś § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia pomoc finansową, o której mowa w § 1, przyznaje się na realizację operacji uzasadnionej ekonomicznie - w przypadku operacji realizowanych w ramach działań, o których mowa w art. 68 i art. 69 rozporządzenia nr 508/2014. Uzasadnienie ekonomiczne operacji, o którym mowa w ust. 2 pkt 5, stwierdza się na podstawie dotychczasowych i prognozowanych wyników finansowych wnioskodawcy, możliwości sfinansowania operacji, w tym ze środków pochodzących z kredytu lub pożyczki, jak również biorąc pod uwagę posiadane zasoby rzeczowe i ludzkie, weryfikowane na podstawie analizy danych ekonomicznych zawartych w biznesplanie (§ 2 ust. 3 rozporządzenia).
WSA stwierdził, że weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy wykazała, iż w roku 2019 i 2020 wskaźnik płynności szybkiej nie osiągnął wartości minimalnej, a skorygowany wskaźnik płynności szybkiej w roku 2018 oraz 2019 nie osiągnął wymaganego minimum. Zdaniem Sądu to skarżący w biznesplanie wpisał ten wskaźnik jako służący analizie wskaźnikowej. Skarżący w toku postępowania nie kwestionował także poprawności wyliczenia powyższego wskaźnika. Zarzucił jednak nie posłużenie się przez organ innymi wskaźnikami, tj. m.in. wskaźnikiem rentowności czy NPV, nie dokonując jednak wyliczeń pozwalających na uznanie, że operacja jest uzasadniona ekonomicznie.
WSA powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy stwierdził, że samo podnoszenie zarzutu, że organ, przy ocenie, czy operacja jest uzasadniona ekonomicznie, oparł się na wskaźniku płynności szybkiej, bez kwestionowania wyliczeń opartych na nim i podnoszenie zarzutu, że nie skorzystano z innych wskaźników, bez prezentacji ich wyliczeń, nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Z powyższych względów w ocenie WSA nie można było uznać, iż organ dopuścił się błędów dokonując ustaleń faktycznych. W świetle art. 15 ust. 1 ustawy w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tym samym nie spoczywa na nim obowiązek zebrania materiału dowodowego, a jedynie jego rozpatrzenie. W niniejszym postępowaniu organ oparł się na danych przedstawionych przez skarżącego i dokonał wyliczenia wskaźnika szybkiej płynności, którego wyniki nie pozwoliły na przyjęcie, że operacja jest uzasadniona ekonomicznie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935, dalej p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia - poprzez nienależyte rozpoznanie zarzutów podniesionych w skardze i niedostrzeżenie przez Sąd I instancji uchybień organu polegających na zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to czy realizacja operacji planowanej przez skarżącego jest uzasadniona ekonomicznie, w szczególności gdy organ był zobligowany do wszechstronnej oceny wniosku, a więc przeprowadzenia dodatkowych czynności i obliczeń na podstawie innych wskaźników, co miało istotny wpływ na wynik sprawy albowiem doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że postępowanie organu prowadzone było zgodnie z przepisami i niesłusznego oddalenia skargi;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi na skutek nietrafnego przyjęcia przez Sąd I instancji za prawidłowe stanowiska, że organ nie był zobligowany do sprawdzenia i posłużenia się innymi wskaźnikami, tj. wskaźnikiem rentowności czy NPV do oceny, czy planowana przez skarżącego operacja jest uzasadniona ekonomicznie, a w konsekwencji niedochowanie obowiązku rozpatrzenia całości materiału dowodowego i niedokonanie pełnej i obiektywnej oceny złożonych przez skarżącego dokumentów, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że realizacja operacji nie jest uzasadniona ekonomicznie.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935 - dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
W skardze kasacyjnej postawiono dwa zarzuty procesowe. Z uwagi na konstrukcję tych zarzutów należy odnieść się w pierwszej kolejności do zarzutu postawionego w pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej.
W zarzucie tym wskazano jako naruszony wyłącznie jeden przepis, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zauważyć należy, że przepis ten ma charakter wynikowy, a warunkiem jego zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że naruszenie tego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Tak więc skarżący, chcąc powołać w zarzucie naruszenia przepisów postępowania uchybienie przepisowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., zobowiązany jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym uchybił Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. W konsekwencji, brak takich powiązań oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia tego przepisu (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10, z 7 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2886/12, z 26 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1298/14, wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, LEX nr 1666121, wyrok NSA z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 78/14, LEX nr 1677528, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1442/13, LEX nr 1783566, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1443/13, LEX nr 1774171).
Podsumowując, bez powiązania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. z przepisem, który stanowił istotę błędu procesowego organu, zarzut taki nie pozwała na dokonanie oceny legalności zaskarżonego wyroku. Tym samym zarzut ten należało uznać za nieskuteczny.
Z kolei w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej skarżący upatruje naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a., a także art. 13 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia.
W zarzucie tym skarżący kasacyjnie wskazuje, że w sprawie zaniechano podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to czy realizacja operacji planowanej przez skarżącego jest uzasadniona ekonomicznie, w szczególności gdy organ był zobowiązany do wszechstronnej oceny wniosku, a więc przeprowadzenia dodatkowych czynności i obliczeń na podstawie innych wskaźników.
Stwierdzić należy, że w postępowaniu w przedmiocie przyznania pomocy finansowej, prowadzonym na podstawie ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, nie znajduje zastosowania zasada prawdy obiektywnej unormowana w art. 7 k.p.a. i rozwinięta w art. 77 § 1 k.p.a. Ustawodawca w omawianej kategorii spraw uczynił bowiem wyjątek od tzw. zasady prawdy materialnej zgodnie, z którą organy administracji publicznej w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W myśl art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy w postępowaniu w sprawie przyznawania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 2 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz składać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Obowiązek organu został zatem ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, na co zasadnie uwagę zwrócił Sąd I instancji. Przy czym, chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku, innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę oraz jego wyjaśnieniach. Organ nie jest zobowiązany zatem do przeprowadzania postępowania mającego na celu ustalenie stanu faktycznego. Organ bazuje wyłącznie na materiale przedstawionym przez stronę, sam nie prowadzi postępowania wyjaśniającego i postępowania dowodowego w ogólnym tego słowa znaczeniu.
Skarżący stawiając omawiany zarzut wskazał, że organ był zobowiązany do przeprowadzenia dodatkowych czynności i obliczeń na podstawie innych wskaźników. Zauważyć należy, że te dodatkowe czynności w postaci dokonania ustaleń w zakresie innych wskaźników, to nic innego jak ustalenia faktyczne dotyczące zestawienia danych ekonomicznych pozwalających na dokonanie obliczeń wielkości tych wskaźników. Czynności te wiążą się zatem z dokonywaniem ustaleń faktycznych, których organ czynić nie może. Jak już wyżej wskazano, w postępowaniu w przedmiocie przyznania pomocy finansowej, prowadzonym na podstawie ustawy o wspieraniu, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. A zatem, aby skutecznie zakwestionować stanowisko Sądu I instancji, który zaakceptował sposób procedowania przez organ, należało wskazać konkretne wskaźniki w oparciu, o które organ mógłby ocenić, że operacja jest uzasadniona ekonomicznie. Tego jednak w postawionym zarzucie nie uczyniono. Powołanie innych wskaźników nastąpiło w zarzucie drugim skargi kasacyjnej, jednakże jak już wcześniej zauważono, w drugim zarzucie wskazano wyłącznie przepis wynikowy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), więc zarzut ten okazał się nieskuteczny.
Mając powyższe na uwadze zarzut ten uznać należało za nieprecyzyjny.
Dodać także należy, że w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia przepisów postępowania powinien wskazywać istotny wpływ naruszenia na wynik sprawy. Przy czym przez istotny wpływ na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji oraz organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący nie zakwestionował wyliczeń organu, zaakceptowanych przez WSA, a dokonanych w zakresie wskaźnika płynności szybkiej (QR) i skorygowanego wskaźnika płynności szybkiej. Skarżący nie wskazał także, że wyliczenia dokonane przez organ są błędne. A nadto skarżący nie przestawił wyliczeń bazujących na innych wskaźnikach, które wskazywałyby, że spełnia warunki przyznania pomocy, tj. że planowana do realizacji operacja jest uzasadniona ekonomicznie. Wyłącznie przedstawienie przez skarżącego powyższych elementów mogłoby zostać potraktowane jako wskazanie wpływu na wynik sprawy i poddane analizie w ramach kontroli instancyjnej.
Z tych względów postawiony zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.