I GSK 1296/21

I GSK 1296/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Dudar
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1001/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-21
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 207
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia WSA del. Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Anna Witczak po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1001/20 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 13 marca 2020 r. nr DZF-XII.025.44.2019.IM.7 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. K. na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1001/20 oddalił skargę A. K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 13 marca 2020 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych decyzją z 26 lipca 2019 r., zobowiązała A. K. do zwrotu części dofinansowania przyznanego na realizację projektów pt.: "Małym kroczkiem w wielki świat - wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci w wieku przedszkolnym" w kwocie 35 700 zł; "Przedszkolaku edukację czas rozpocząć" w kwocie 35 700 zł; "Idziemy do przedszkola, bo na nas czeka świat" w kwocie 25 000 zł; "Przedszkole - oknem na świat" w kwocie 25 000 zł; wraz z odsetkami oraz kwoty 701,20 zł bez odsetek, która stanowi przychód w projekcie pt. "Przedszkolaku edukację czas rozpocząć". W uzasadnieniu wskazano, że podczas kontroli projektów ustalono, że skarżąca wydatkowała przyznane środki z naruszeniem postanowień podrozdziału 3.1 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, obowiązujących w trakcie realizacji skarżonych projektów.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, a organ odwoławczy pismem z 28 października 2019 r. wezwał odwołującą do złożenia wyjaśnień w sprawie i uzupełnienia akt sprawy.
Ponadto pismem z 28 października 2019 r. organ odwoławczy zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w P. z prośbą o sporządzenie kopii z akt postępowania prokuratorskiego w sprawie nr PR 1 Ds. [...].
Prokuratura Rejonowa w P. pismem z 30 stycznia 2020 r., przekazała od organu kserokopie protokołów z przesłuchania w charakterze świadków rodziców dzieci, które uczestniczyły w programach, kserokopię protokołu przesłuchania beneficjenta, kserokopie umów podpisanych z firmą świadczącą usługi w zakresie przewozów pasażerskich oraz kserokopie faktur VAT i paragonów.
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej decyzją z dnia 13 marca 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w odniesieniu do kosztu dowozu dzieci do przedszkola odwołująca we wnioskach o dofinansowanie wskazała, że zważywszy na barierę geograficzną i finansową rodzin, zapewni uczestnikom projektu zamieszkującym peryferyjnie położone miejscowości i pozbawione regularnie kursującej komunikacji wsie, bezpieczny dojazd do placówki. W efekcie, w każdym z czterech realizowanych projektów beneficjent zaplanował w szczegółowych budżetach we wnioskach o dofinansowanie usługę przewozu dzieci do przedszkola autobusem dostosowanym do przewozu osób poniżej 150 cm wzrostu i poniżej 12 roku życia. Skarżąca w każdym z ww. projektów wyłoniła wykonawcę przedmiotowej usługi przewozu dzieci zgodnie z zasadą efektywnego zarządzania finansami, zawierając ostatecznie dwie umowy z G. K. prowadzącym firmę przewozową pod nazwą [...] z.
Organ odwoławczy uznał, że z kopii akt postępowania prokuratorskiego w sprawie o nr PR 1 DS. [...] wynikało, że dowody z przesłuchania świadków, tj. rodziców dzieci uczęszczających do Niepublicznego Przedszkola "K." ponad wszelką wątpliwość potwierdzają, iż usługi przewozu dzieci z miejsca zamieszkania do przedszkola w ramach projektów nie były realizowane zgodnie z przyjętymi założeniami z wniosków o dofinansowanie, w szczególności w zakresie i w formie w nich wskazanych. Założeniem każdego z projektów było zapewnienie przewozu dzieci do przedszkola, nie zaś gotowość do przewozu dzieci, bądź też przewóz dzieci w ramach organizowanych przez placówkę wyjazdów dodatkowych w inne miejsca, np. na basen czy do parku. Organ wyjaśnił, iż założenia żadnego z projektów nie zakładały w ogóle możliwości finansowania tego typu wydatków. W budżetach dwóch ze skarżonych projektów tj. "Małym kroczkiem w wielki świat - wyrównywanie szans edukacji przedszkolnej" oraz "Przedszkolaku edukację czas rozpocząć", odwołująca miała jednak zarezerwowane dodatkowe środki na pokrycie kosztów innych dodatkowych wyjazdów edukacyjno-integracyjnych dla przedszkolaków i ich rodziców. Pomimo to, na mocy aneksów do umów przewozu firma przewozowa miała wykonać usługę dowozu dzieci również na trasach innych niż określone w załączniku nr 1 do pierwotnych umów.
Organ zauważył, że jakkolwiek w ramach prowadzonej działalności beneficjent dysponuje pełną swobodą zawierania umów i określania ich przedmiotu, to przystępując do projektów finansowanych ze środków publicznych przyjmuje na siebie zobowiązanie do wydatkowania przekazanych jej środków zgodnie z obowiązującymi regułami. W każdym z czterech realizowanych projektów beneficjent otrzymał dofinansowanie na przewóz dzieci z miejsca zamieszkania do przedszkola, czyli usługę wykonaną. Zatwierdzenie finansowania właśnie takiego zadania w budżecie projektu wynika z podstawowego warunku kwalifikowania wydatków określonego w Wytycznych, jakim jest dostarczenie towaru lub wykonanie usługi, nie zaś sama gotowość do jej świadczenia. Wydatkowanie przez okres 2 lat środków publicznych na samą gotowość do przewozu dzieci z miejsca zamieszkania do przedszkola, nie mogło, w ocenie organu, zostać uznane w analizowanej sprawie za działanie racjonalne, w szczególności sytuacji, w której beneficjent ma wiedzę (uzasadnione domniemanie - z racji doświadczenia w prowadzonej działalności), że rodzice nie są (nie będą) zainteresowani taką formą wsparcia.
Organ odwoławczy zaznaczył, że do żadnej z zawartych umów z wykonawcą usługi przewozu, nie została wprowadzona stawka ryczałtowa. W aneksach do umowy na świadczenie przewozów została przewidziana wypłata wynagrodzenia wyłącznie na podstawie faktycznie przejechanych. W przypadku zaś braku odwołania kursu w dniu roboczym, wykonawca otrzymywał wynagrodzenie stanowiące równowartość stawki dziennej z dnia poprzedniego (§ 3 pkt 4). Oznacza to, że odwołująca wypłacała wykonawcy wynagrodzenie w każdym miesiącu za taką samą trasę i taką samą liczbę dni świadczenia usługi/gotowości do świadczenia usługi, niezależnie od faktycznej liczby dni roboczych przedszkola w danym miesiącu oraz przejechanej trasy.
W ocenie organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że uczestnikom projektów (przedszkolakom) nie zapewniono kompleksowego wsparcia zgodnie z zapisami wniosków o dofinansowanie, za co odpowiedzialność ponosi wyłącznie skarżąca. W związku z powyższym, brak realizacji projektów w zakresie, w jakim zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie powinny one być realizowane, spowodował konieczność odzyskania pełnej kwoty dofinansowania udzielonego odwołującej na konkretne usługi, których ostatecznie nie wykonano.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na powyższą decyzję wskazał, że materialnoprawną podstawę orzekania stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530; dalej: u.f.p.) w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia procedury administracyjnej przez nieprzeprowadzenie w sposób bezpośredni dowodów. Zdaniem WSA, organ odwoławczy trafnie wskazał w odpowiedzi na skargę, iż w odwołaniu nie zawarto żądania przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Mając zatem na względzie, iż k.p.a. zawiera otwarty katalog środków dowodowych, a organ prowadząc postępowanie, powinien mieć na względzie również zasadę szybkości i efektywności postępowania organ odwoławczy był uprawniony do przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez wystąpienie do Prokuratury Rejonowej w P. O zakresie powyższej czynności dowodowej skarżąca została poinformowana, zaś po zebraniu całego materiału dowodowego w sprawie organ odwoławczy poinformował skarżącą pismem z dnia 13 lutego 2020 r. o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań.
Zdaniem WSA, wbrew stanowisku skarżącej, iż z przesłuchań winno wynikać, że rodzice dzieci zapisanych do przedszkola deklarowali zamiar korzystania z transportu przez swoje dzieci aby później, już po rozpoczęciu roku szkolnego z tych deklaracji się wycofać, powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na prawidłowość dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń, że: usługa przewozu dzieci nie została faktycznie wykonana, skarżąca rozliczyła koszty, które poniosła za samą gotowość do wykonania usługi lub przewozu w inne miejsca, a zatem poniesienie tych wydatków nie było, ani racjonalne, ani zgodne z zatwierdzonymi budżetami projektów, jak również niezbędne dla ich realizacji.
Poniesione wydatki nie zostały również należycie udokumentowane. Zdaniem Sądu I instancji organ odwoławczy stwierdził w sposób prawidłowy, że beneficjent poniósł przedmiotowe wydatki z naruszeniem § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie oraz pkt 1 lit. a, b, d, g i h podrozdziału 3.1 Wytycznych. Zatem wydatki poniesione i rozliczone w ramach projektów jako koszt dowozu dzieci do przedszkola stanowią wydatki niekwalifikowalne w łącznej wysokości 121 400 zł wraz z odsetkami.
W ocenie WSA nieuprawnione były także zarzuty naruszenia art. 7 i art. 80 k.p.a. w zakresie oceny wprowadzenia przez skarżącą i przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe miesięcznej stawki ryczałtowej oraz ustalenia, że nie zostało wykazane aby przedsiębiorca świadczący usługi przewozu na podstawie umowy posiadał wystarczającą liczbę busów i kierowców. Sąd podkreślił, iż z zawartych umów o dofinansowanie wynikało zobowiązanie beneficjenta do realizacji projektów zgodnie z założeniami wskazanymi w zatwierdzonych wnioskach o dofinansowanie, które stanowiły integralną część każdej z tych umów (§ 32 ust. 2 pkt 1). W ramach przyjętych do realizacji projektów odwołująca otrzymała środki wyłącznie na sfinansowanie transportu dzieci do przedszkola z ich miejsca zamieszkania i z powrotem, czyli usługę wykonaną. Organ odwoławczy trafnie skonstatował zatem, że wydatkowanie przez okres 2 lat środków publicznych na samą gotowość do przewozu dzieci z miejsca zamieszkania do przedszkola, nie może zostać uznane w sprawie za działanie racjonalne, w szczególności w sytuacji, w której beneficjent ma wiedzę, że rodzice nie są (nie będą) zainteresowani taką formą wsparcia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez nieodniesienie się a w następstwie także nierozpoznanie przez organ zarzutu sformułowanego w odwołaniu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. związanego z wielokrotnymi zapewnianiami ze strony organu I instancji o prawidłowości spożytkowania przez skarżącą środków unijnych, WSA zauważył, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, w których zwracałaby się do organu o zmiany w realizowanych projektach, ani jakiejkolwiek odpowiedzi w tym zakresie. WSA podkreślił, iż zgodnie z § 24 umowy o dofinansowanie skarżąca była uprawniona do zgłoszenia do organu w formie pisemnej potrzeby dokonania zmian w realizowanych projektach.
Sąd I instancji oddalił także wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodów na okoliczność informowania o możliwości korzystania przez dzieci uczęszczające do przedszkola z transportu do placówki, z uwagi na to, że pozostają one bez wpływu na prawidłowość dokonanych ustaleń, iż usługa przewozu dzieci nie została faktycznie w spornych projektach wykonana, jak również ze względu na możliwość przedłożenia tych dokumentów w trakcie postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935 - dalej p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przejawiające się tym, że Sąd w wyniku błędnej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie uchylił zaskarzonej decyzji w sytuacji kiedy ta w sposób rażący naruszała prawo przez:
- naruszenie art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie w sposób bezpośredni dowodów z przesłuchania świadków, a posłużenie się w celu ustalenia istotnych okoliczności sprawy jedynie protokołami przesłuchania świadków pochodzących z postępowania karnego, mimo iż było to możliwe, a dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie konieczne, a nadto dające skarżącej szansę na zrealizowanie swoich uprawnień jako strony, co miało bardzo istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie;
- naruszenie art. 7 i art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie w sposób dowolny a nie swobodny z oderwaniem od zasad logicznego rozumowania i poprawnej analizy prawnej w zakresie oceny wprowadzenia przez skarżącą i przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe miesięcznej stawki ryczałtowej, przez przyjęcie, że strony nie wprowadziły takiego modelu rozliczeń podczas gdy prawidłowa ocena dowodów i analiza prawna prowadzą do wniosku przeciwnego, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie;
- naruszenie art. 7 i art. 80 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie w sposób dowolny a nie swobodny z oderwaniem od zasad logicznego rozumowania i poprawnej analizy prawnej w zakresie udokumentowania przez skarżącą swojego stanowiska przez ustalenie, że nie zostało wykazane aby przedsiębiorca świadczący usługi przewozu na podstawie umowy posiadał wystarczającą liczbę busów i kierowców, tak aby zgodnie z zapisami umowy stawić się na wezwanie skarżącej nawet na 1 godzinę przed planowanym rozpoczęciem usługi przewozu dzieci, podczas gdy okoliczność ta wynika wprost z faktów prowadzenia przez wymienionego przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób oraz treści zawartej ze skarżącą umowy, a brak jest jakichkolwiek przesłanek wskazujących na tezę przeciwną, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie;
- naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez nieodniesienie się a w następstwie także nierozpoznanie przez organ zarzutu sformułowanego w odwołaniu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. związanego z wielokrotnymi zapewnieniami ze strony Jednostki Wdrażania o prawidłowości spożytkowania przez skarżącą środków unijnych, a finalnie przyjęcie, że środki te jednak nie były wykorzystane prawidłowo, co stanowi o naruszeniu prawa oraz miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie;
- naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów z tego powodu, że dokumenty te pozostawały bez wpływu na prawidłowość dokonanych ustaleń oraz ze względu na możliwość przedłożenia tych dokumentów w trakcie postępowania administracyjnego, podczas gdy dokumenty te wskazywały na informowanie rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola prowadzonego przez skarżącą o możliwości korzystania z transportu, mimo iż Sąd ustalił stan faktyczny w sposób przeciwny, a potrzeba powołania tego dowodu powstała na skutek treści uzasadnienia decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935 - dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała.
W skardze kasacyjnej postawiono pięć zarzutów procesowych. Zważywszy iż cztery pierwsze zarzuty są powieleniem zarzutów skargi do WSA, nieuniknione jest odwołanie się do argumentacji Sądu I Instancji w tym zakresie.
Pierwszy zarzut procesowy dotyczy braku przesłuchania przed organem administracji rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola prowadzonego przez skarżącą i oparcie się przez organ na protokołach z Prokuratury Rejonowej w P. z przesłuchania rodziców w charakterze świadków w postępowaniu karnym. W tym zakresie jako naruszone zostały wskazane przepisy art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nie ma tym samym żadnych przeszkód, aby dowody zgromadzone w postępowaniu karnym (przygotowawczym), które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, stanowiły dowód w postępowaniu administracyjnym, bez konieczności ich powtarzania. Nie oznacza to zakazu ponawiania takich dowodów, jednakże musi być to uzasadnione okolicznościami sprawy, w szczególności brakami dowodów zebranych w postępowaniu karnym w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Wynika z tego, że strona chcąc, aby dowód z przesłuchania świadków (przesłuchanych w postępowaniu karnym) został ponowiony w postępowaniu administracyjnym, winna wskazać szczegółowo, czym uzasadniona jest konieczność bezpośredniego przeprowadzenia takich dowodów.
Przede wszystkim zauważyć należy, że w postępowaniu administracyjnym, na podstawie innych dokumentów oraz dowodów ustalono, że w trakcie realizacji projektów nie wykonywano w ogóle usług transportu dzieci z domu do przedszkola, jak i w drodze powrotnej z przedszkola do domu. Zeznania rodziców złożone podczas postępowania karnego ustalenia te potwierdziły. Okoliczności te potwierdziła również sama skarżąca, co odnotowano w protokole przesłuchania z 21 października 2019 r., zeznając, że rodzice dzieci, od samego początku realizacji projektów, nie byli zainteresowani przewozem dzieci do placówki.
Ponadto z zeznań rodziców wynikało, że ani dyrektor przedszkola, ani żaden inny pracownik placówki, nie informował ich o możliwości korzystania z transportu dzieci do przedszkola i w drodze powrotnej. Wbrew argumentom skarżącej, że nie sposób było przewidzieć i stwierdzić, czy rodzice w późniejszym czasie zdecydowaliby się na korzystanie z przedmiotowej usługi, stwierdzić należy, że na żadnym etapie postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych pisemnych deklaracji składanych przez rodziców, z których wynikałoby, że byli oni kiedykolwiek zainteresowani omawianą usługą transportu dzieci.
Wreszcie stwierdzić należy, że wszyscy rodzice zeznający w charakterze świadków w postępowaniu przygotowawczym złożyli spójne co do istoty zeznania i nie mieli żadnego interesu aby świadczyć nieprawdę.
Podsumowując NSA zauważa, że wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej i wyrażona w art. 77 k.p.a. zasada oficjalności, które obligują organ do zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceny zgromadzonych dowodów bez skrępowania żadnymi przepisami co do ich wartości, nie mogą prowadzić do nakładania na organ nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, które podnosi strona. Zauważyć także należy, że skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że organy uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie bowiem to może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy.
Wobec powyższego postawiony zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W drugim i trzecim zarzucie skarżąca podniosła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a.: w zakresie oceny wprowadzenia przez skarżącą i przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe miesięcznej stawki ryczałtowej, przez przyjęcie przez organy i Sąd I instancji, że strony nie wprowadziły takiego modelu rozliczeń oraz ustalenie przez organy i zaakceptowanie przez Sąd I instancji, iż skarżąca nie udokumentowała, że przedsiębiorca świadczący usługę przewozu posiadał wystarczającą liczbę busów i kierowców, tak aby zgodnie z zapisami umowy stawić się na wezwanie skarżącej.
Odnosząc się do tych zarzutów wskazać należy, że z okoliczności stanu faktycznego sprawy ponad wszelką wątpliwość wynika, że strony (skarżąca oraz przewoźnik) nie ustaliły ryczałtowej stawki za przewóz dzieci. W aneksach do umów z przewoźnikiem strony ustaliły, że wypłata wynagrodzenia przewoźnikowi nastąpi wyłącznie na podstawie faktycznie przejechanych kilometrów. Wynagrodzenie to obliczane miało być według następującego wzoru: liczba przejechanych kilometrów x 4.27 zł (stawka za 1 przejechany kilometr).
Należy przyznać rację WSA, który zaakceptował stanowisko organów, że stawka ryczałtowa za usługę przewozu dzieci nie wynikała w szczególności z wskazanego przez skarżącą pkt 6 aneksu z 29 września 2014 r. do umowy z 28 sierpnia 2014 r. zawartej z przewoźnikiem. Na podstawie zawartego aneksu wykonawcy przysługiwało wynagrodzenie za gotowość do przewozu dzieci - zgodnie z rozkładem jazdy określonym w załączniku nr 1 do pierwotnej umowy. Rozliczenie usługi miało z kolei następować na podstawie wystawianych faktur z uwzględnieniem stawki za 1 km dowożenia według załącznika nr 1. Dalej, w załączniku nr 1 do umowy z 28 sierpnia 2014 r. strony określiły, że dzienna trasa wynosi ok. 56 km, zaś w § 3 pkt 1 i 2 ustalono stawkę brutto za przejechany 1 km w wysokości 4,27 zł, z zastrzeżeniem, że podana cena będzie obowiązywać w całym okresie umowy i nie będzie podlegać waloryzacji. Analogiczne postanowienia zawarto w przypadku wcześniejszej umowy, tj. z 30 sierpnia 2013 r. W przypadku jednak tej umowy przewoźnik winien był wystawiać faktury z uwzględnieniem liczby faktycznie przejechanych kilometrów, stawki za 1 km dowożenia oraz dni roboczych. Z kolei na podstawie załącznika nr 1 do tej umowy dzienna trasa wynosiła 57 km.
W odniesieniu do powyższego stwierdzić należy, że z umów na dofinansowanie projektów wynikało, że dofinansowanie dotyczy wyłącznie transportu dzieci do przedszkola i z przedszkola, a nie ewentualnej gotowości przewoźnika do wykonywania tego transportu oraz tego, czy posiada odpowiednie zaplecze pojazdów oraz kierowców utrzymywanych w gotowości do świadczenia usługi.
Dlatego też zarzuty te należało uznać za nieusprawiedliwione.
W czwartym zarzucie skarżąca wskazała na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 11 k.p.a. przez nieodniesienie się, a w następstwie także nierozpoznanie przez organ zarzutu sformułowanego w odwołaniu naruszenia art. 8 § 1 k.p.a. związanego z wielokrotnymi zapewnieniami ze strony Jednostki Wdrażania o prawidłowości spożytkowania przez skarżącą środków unijnych.
Nie ulega wątpliwości, że powyższy zarzut dotyczy etapu przed wydaniem przez Jednostkę Wdrażania decyzji zobowiązującej skarżącą do zwrotu części dofinansowania przyznanego na realizację projektów. Wynika to z uzasadnienia skargi kasacyjnej gdzie stwierdzono, że: "skarżąca zwracała się o weryfikację wydatków związanych z transportem dzieci i uzyskiwała zapewnienia o ich prawidłowości". Wskazać należy, że Jednostka Wdrażania, w toku realizacji projektów nie posiadała informacji na temat braku realizacji transportu dzieci, bowiem nie wynika to ze zgromadzonego materiału dowodowego. Wykazała to dopiero kontrola realizacji projektów, co następnie zostało potwierdzone zeznaniami rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola. Oznacza to, że gdyby organ wcześniej powziął informację o braku realizacji transportu dzieci, to z pewnością nie zaaprobowałby takiego wydatkowania środków unijnych, co też nastąpiło po powzięciu przez organ tych informacji.
Dlatego zarzut ten jest nieusprawiedliwiony.
W ostatnim zarzucie kasacyjnym, zarzucono brak przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodu z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że uzupełniające przeprowadzenie dowodu z dokumentów możliwe jest o ile łącznie spełnione są dwa warunki - jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Przy czym ewentualne dowody, które sąd administracyjny może przeprowadzić na ww. podstawie (dowody z dokumentów), nie mogą zmierzać do prawidłowego ustalania przez sąd stanu faktycznego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i wydania decyzji, lecz jedynie do dokonania przez sąd kontroli działalności administracji publicznej, tj. oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zatem przeprowadzenie takiego dowodu jest możliwe gdy występują wątpliwości w ocenie, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy takie wątpliwości nie wystąpiły, czemu dał wyraz Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając to na względzie zarzut ten uznać należało za niezasadny.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).