I GSK 1292/21

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-05
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjneopłata dodatkowaparkowaniedrogi publiczneustawa o drogach publicznychprawo administracyjnesądy administracyjneskarga kasacyjna

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie, potwierdzając, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa.

Skarga kasacyjna dotyczyła obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym braku konieczności wydania decyzji administracyjnej ustalającej ten obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że obowiązek zapłaty opłaty za postój oraz opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, a nie wymaga indywidualnego aktu administracyjnego. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące nieważności postępowania i naruszenia przepisów proceduralnych również nie znalazły uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. S. K. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując m.in. powstanie obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie z mocy prawa bez wydania decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, zważył, że zgodnie z art. 193 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w niej zarzutów. Sąd podkreślił, że związany jest granicami skargi kasacyjnej. Stwierdził, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a Sąd I instancji nie naruszył wskazanych przepisów. Zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony praw nie został uwzględniony, gdyż strona sama wnioskowała o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Sąd rozpoznał w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia prawa materialnego, wskazując na ugruntowany pogląd orzecznictwa, że obowiązek uiszczenia opłaty za postój i opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa na podstawie art. 13 ust. 1 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej, a spory można rozstrzygać w drodze zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 189b k.p.a., wyjaśniając, że opłata dodatkowa za parkowanie nie jest administracyjną karą pieniężną. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również nie został uwzględniony, gdyż uzasadnienie wyroku WSA zawierało wymagane elementy i odnosiło się do istotnych kwestii. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie powstaje z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych i nie wymaga wydania indywidualnej decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Ustawa o drogach publicznych w art. 13 ust. 1 i art. 13f ust. 1 jednoznacznie wskazuje, że obowiązek zapłaty opłaty za postój i opłaty dodatkowej powstaje z chwilą zajścia zdarzeń wskazanych w przepisach, co oznacza powstanie obowiązku z mocy samego prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 1 a i b

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 13f § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 3 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 3a § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ord. pod. art. 2 § § 2

Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 21 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

u.f.p. art. 60 § pkt 7

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67 § ust. 2

Ustawa o finansach publicznych

KPA art. 189b

Kodeks postępowania administracyjnego

KPA art. 104 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 13b § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie powstaje z mocy prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Opłata dodatkowa za parkowanie nie jest administracyjną karą pieniężną. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym było uzasadnione i nie pozbawiło strony praw. Uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne i merytoryczne.

Odrzucone argumenty

Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Opłata dodatkowa za parkowanie jest administracyjną karą pieniężną. Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony praw. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek uiszczenia opłaty - zarówno za postój w strefie płatnego parkowania, jak i opłaty dodatkowej - jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa dla powstania tego obowiązku nie jest wymagane rozstrzygnięcie w drodze indywidualnego aktu administracyjnego Zastosowanie przez ustawodawcę w przytoczonych powyżej przepisach formuły "pobiera się" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty [...] powstaje z chwilą zajścia zdarzeń wskazanych w przepisach cyt. ustawy o drogach publicznych, wynika on wprost z tych przepisów, a więc powstaje z mocy samego prawa. opłaty za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania (analogicznie opłaty dodatkowe) nie mają związku z naruszeniem zakazu lub niedostosowaniem się do nakazu określonego w przepisach prawa, z którymi ustawodawca wiąże nałożenie pieniężnych kar administracyjnych.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Izabella Janson

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanego stanowiska NSA w sprawie powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie z mocy prawa, bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku opłaty dodatkowej za parkowanie na drogach publicznych w strefach płatnego parkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za parkowanie i potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym.

Opłata za parkowanie z mocy prawa – czy potrzebujesz decyzji?

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I GSK 1292/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący/
Izabella Janson /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 230/20 - Postanowienie NSA z 2020-09-24
I GZ 10/21 - Postanowienie NSA z 2021-02-16
I SA/Gl 89/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-04-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 2 § 2 w związku z art. 21 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 3 § 1 i art. 3a § 1 , art. 33 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 67 i art. 61, art. 67 ust. 1 w związku z art. 60 pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 104 § 1 i 2 , art. 189b
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 2 , art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
art. 6 ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
Dz.U. 2020 poz 470
art. 13 ust. 1 pkt 1 a i b
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 89/20 w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 13 kwietnia 2021r., sygn. akt I SA/Gl 89/20 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm. obecnie Dz.U. z 2024r., poz. 935 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę S. K. (dalej też: "strona", "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej też: DIAS’, "Dyrektor") z [...] listopada 2019r., nr 2401-[...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi I instancji oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Opierając skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 § 1 i art. 3a § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że egzekwowany obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie powstaje z mocy prawa bez konieczności wydawania decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości i obowiązku zapłaty;
2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 33 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej poprzez uznanie, że zgłoszony zarzut egzekucyjny jest niesłuszny bo egzekucja opłaty dodatkowej za parkowanie jest dopuszczalna w oparciu o tytuł wykonawczy, który nie musi być oparty na decyzji administracyjnej;
3) naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 § 2 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie powstaje z mocy prawa bez konieczności wydawania decyzji w przedmiocie jej ustalenia;
4) naruszenie prawa materialnego tj. art. 67 ust. 1 w związku z art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, że obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie nie musi być skonkretyzowany w drodze decyzji administracyjnej;
5) naruszenie art. art. 189b KPA w związku z art. 67 ust. 2 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, że opłata dodatkowa nie jest administracyjną karą pieniężną w rozumieniu art. 189b Kodeksu postępowania administracyjnego i nie stosuje do nie przepisów k.p.a.;
6) obrazę przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawowego zarzutu skargi oraz zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu do zarzutów skargi dotyczących art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej oaz art. 67 i art. 61 ustawy o finansach publicznych,
7) naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Karty Praw Człowieka poprzez oddalenie skargi bez zbadania zarzutów skargi i bez odniesienia do zarzutów skargi dotyczących art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 67 I art. 61 ustawy o finansach publicznych.
Nadto zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. zarzucił nieważność postępowania w postaci pozbawienia strony możliwości obrony swych praw poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę przy pominięciu zarzutów zaprezentowanych w skardze.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W piśmie z 4 lutego 2025r. przedstawił dodatkowe uzasadnienie jej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd I instancji oddalając skargę nie naruszył wskazanych w jej zarzutach przepisów postępowania oraz prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim nie był uzasadniony zarzut nieważności postępowania przeprowadzonego przez Sąd I instancji.
Zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Przez "pozbawienie strony możności obrony swych praw" należy rozumieć pozbawienie jej możności działania na skutek naruszenia przepisów prawa, wskutek czego strona była pozbawiona możliwości działania w postępowaniu. Skarżący nie musi wykazywać związku przyczynowego między uchybieniem procesowym powodującym nieważność postępowania a wynikiem sprawy, ponieważ o nieważności postępowania decyduje przede wszystkim waga zaistniałych uchybień procesowych, a poza tym Sąd tę przesłankę zobowiązany jest wziąć z urzędu (J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, art. 183, Lex/el.).
Uzasadniając zarzut nieważności postępowania skarżący wskazał, że sprawa na jego wniosek była rozpoznawana bez rozprawy w postępowaniu uproszczonym. Jednakże jak wyjaśnił złożył wniosek rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w bezspornym stanie faktycznym i będąc świadomy, że Sąd odniesie się do wszystkich podniesionych zarzutów. Natomiast jeżeli Sąd pomija zarzuty strony i uzasadnia wyrok w oparciu o inne regulacje to materializuje się zarzut arbitralności i dowolności, bowiem Sąd nie odpowiada skarżącemu czy jego zarzuty są niesłuszne i wreszcie dlaczego nie są słuszne. W ten sposób przewidywalność rozstrzygnięcia staje się iluzoryczna bowiem skarżący nie ma żadnych gwarancji, że otrzyma odpowiedź czy jego zarzuty są słuszne czy nie. Przy takim podejściu materializuje się zarzut nieważności, bo skarżący pomimo stosownych gwarancji, że zostanie wysłuchany, a jego zarzuty merytorycznie rozpoznane - uzyskuje wyrok którego treść jest wymijająca w stosunku do zarzutów skargi. Przy takim podejściu skarżący jest pozbawiony możliwości obrony swych praw bo nie jest w stanie wyegzekwować od Sądu odpowiedzi na pytania postawione w skardze.
Ustosunkowując się do zarzutu nieważności postępowania, z uwagi na przyczynę, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że strona została pozbawiona możliwości obrony swych praw. w związku z tym, że sprawa została skierowana do rozpoznania jej w trybie uproszczonym. Przede wszystkim procedowanie w tym trybie było uzasadnione, gdyż sama strona wystąpiła, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., o załatwienia sprawy w tym trybie a organ nie wyraził wobec tego sprzeciwu, w zakreślonym na to terminie 14 dni, w związku z czym procedowanie w tym trybie było w pełni uprawnione w świetle art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, a jej przeciwne stwierdzenia nie znajdują uzasadnionych podstaw i w istocie dotyczą kwestii merytorycznego rozstrzygnięcia.
Podkreślić należy, że w świetle art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) istotne jest, aby strona postępowania miała zapewnione proceduralne gwarancje do skutecznego środka kontroli sądowej i w tych ramach konwencyjnych za prawidłowe należy uznać takie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które odwołuje się do argumentów mających znaczenie w sprawie, wskazując z jakiego powodu inne argumenty nie wymagają pogłębionej oceny, gdyż dla rozstrzygnięcia sprawy nie są istotne, co miało miejsce w rozstrzyganej sprawie.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór w sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] listopada 2019r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, stwierdził, że postanowienie to nie jest niezgodne z prawem.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady, w razie powołania w skardze kasacyjnej zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego jak i prawa procesowego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają ostatnie z wymienionych, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Do kontroli subsumcji stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można co do zasady przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyroki NSA z 27 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 819/11 oraz z 26 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1842/08, tamże). Jednakże niekiedy ze względu na sposób sformułowania zarzutów albo, jeżeli ocena prawidłowości wykładni lub zastosowania prawa materialnego determinują zakres koniecznych ustaleń faktycznych, celowe jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie sformułowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w kontekście zakresu ustaleń faktycznych potrzebnych do rozpatrzenia sprawy wymaga, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w pierwszej kolejności odniesienia się do podniesionego przez skarżącego kasacyjnie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, z uwagi na to, że zakres ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego oraz z uwagi na to, że podniesiony w sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania pozostaje w ścisłym związku z zarzucanym naruszeniem przepisów materialnoprawnych.
Na wstępie zaznaczyć należy, że sprawa dotycząca analogicznego problemu prawnego tego samego skarżącego i tożsamych zarzutów i argumentacji była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2021r., sygn. akt I GSK 558/20 - dostępne w internecie. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd prawny w nim wyrażony, co uzasadnia posługiwanie się w niezbędnym zakresie przedstawioną tam argumentacją.
Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Dodatkowo też wskazać należy, że występujące w niniejszej sprawie zagadnienie powstania obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, w związku z postojem pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania lub w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania (art. 13 ust. 1 pkt 1 a i b ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych; t.j.: Dz.U. z 2020r., poz. 470; dalej: "u.d.p."), było już wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądów administracyjnych, czego nie zmienia przywołane w piśmie z 4 lutego 2025r. postanowienie NSA z 18 listopada 2021r., sygn. akt II GSK 2128/21 w sprawie na bezczynność w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty za postój w strefie płatnego parkowania. Za ugruntowany zatem należy uznać pogląd, że obowiązek uiszczenia opłaty - zarówno za postój w strefie płatnego parkowania, jak i opłaty dodatkowej - jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa, co powoduje, że dla powstania tego obowiązku nie jest wymagane rozstrzygnięcie w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (zob. wyroki NSA z: 18 listopada 2020r., sygn. akt I GSK 495/18; 29 czerwca 2020r., sygn. akt I GSK 2116/19; 14 grudnia 2017r., sygn. akt II GSK 4350/16; 9 marca 2017r., sygn. akt II GSK 1683/15, 12 marca 2013r., sygn. akt II GSK 2152/11).
Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p korzystający z drogi jest zobowiązany do uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania, którą pobiera się z tytułu zajęcia miejsca parkingowego w celu postoju pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania, w określone dni oraz godziny lub całodobowo (art. 13b ust. 1 u.d.p.). Z kolei art. 13f ust. 1 u.d.p. stanowi, że za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową, a rada gminy (rada miasta) określa wysokość tej opłaty oraz sposób jej pobierania. Zastosowanie przez ustawodawcę w przytoczonych powyżej przepisach formuły "pobiera się" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania i opłaty dodatkowej, powstaje z chwilą zajścia zdarzeń wskazanych w przepisach cyt. ustawy o drogach publicznych, wynika on wprost z tych przepisów, a więc powstaje z mocy samego prawa.
Skoro więc wskazany obowiązek powstaje z mocy prawa, to w tym zakresie nie prowadzi się postępowania administracyjnego, jak i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji, gdy przysługuje mu w tym zakresie norma kompetencyjna do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W analizowanym stanie prawnym ustawodawca normy takiej nie przewidział, co jest konsekwencją braku przedmiotu rozstrzygania w sprawie, skoro obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z mocy samego prawa.
Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej wskazane w punktach 1)-4) petitum, w zakresie, w jakim autor skargi kasacyjnej zarzuca bezpodstawne niewydanie decyzji administracyjnej, na podstawie której wyłącznie, jego zdaniem postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego mogło być prowadzone, uznać należy za niezasadne.
Powyższa zasada nie oznacza jednak, że w przypadkach spornych, korzystający ze strefy płatnego parkowania pozbawiony jest środka ochrony jego interesu prawnego. Podmiot zobowiązany z mocy prawa do uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania i opłaty dodatkowej może bowiem uzyskać właściwą ochronę prawną poprzez zgłoszenie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, w tym zarzutu nieistnienia obowiązku, jak i błędu co do zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie; obecnie art. 33 § 2 pkt 1 i 3 u.p.e.a.).
Nie mógł także zostać uwzględniony zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 189b k.p.a. w związku z art. 67 ust. 2 u.f.p., co miało być skutkiem błędnego uznania przez WSA, że opłata dodatkowa nie jest administracyjną karą pieniężną w rozumieniu art. 189b k.p.a. i nie stosuje się do niej przepisów tego kodeksu.
Podkreślić trzeba, że opłaty za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania (analogicznie opłaty dodatkowe) nie mają związku z naruszeniem zakazu lub niedostosowaniem się do nakazu określonego w przepisach prawa, z którymi ustawodawca wiąże nałożenie pieniężnych kar administracyjnych. Charakter tych opłat wynika z przesłanek ich powstania, które zostają zrealizowane w konkretnym, obiektywnie występującym stanie faktycznym, w którym realizuje się obowiązek świadczenia pieniężnego na rzecz uprawnionego podmiotu (gminy) z tytułu samego faktu postoju samochodu na miejscu wyznaczonym dla postoju pojazdów, znajdującym się w strefie płatnego parkowania. Strefą taką jest obszar, dla którego właściwa rada gminy wprowadziła odpłatność za zajęcie wyznaczonego w nim miejsca postoju.
Ma to istotne znaczenie dla oceny charakteru prawnego powstającego z tego tytułu obowiązku, gdyż zachowanie się użytkownika drogi publicznej, polegające na postoju pojazdu, którym ten użytkownik dysponuje, jest w sposób zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym i z tej racji nie jest zagrożone sankcją o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji. Sankcja taka, o ile prawidłowo zostaje określona w ustawie, nakładana jest bowiem jedynie w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu (art. 189b k.p.a.).
Sąd I instancji nie dopuścił się także naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Dokonując zatem kontroli uzasadnienia zaskarżonego wyroku w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, iż zawiera ono przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji wskazał, jaki stan faktyczny i prawny przyjął jako podstawę orzekania.
Ponadto, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie miał obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, koncentrując się na kwestiach mających znaczenie w sprawie, właściwie przedstawiając podstawę prawną i jej wyjaśnienie. Powszechnie akceptowany jest pogląd, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie - może je oceniać całościowo (zob. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2015r., sygn. II GSK 470/14; 18 listopada 2016r., sygn. II GSK 702/15; 19 czerwca 2018r., sygn. II GSK 2336/16; 18 kwietnia 2018r., sygn. II GSK 2671/16; 4 października 2018r., sygn. akt II GSK 2983/160).
Natomiast za pomocą tego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia i w ramach jego rozpatrywania Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, o których mowa w powołanym przepisie. Pozwala ono na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023r., poz. 1935).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę