I GSK 1286/22

I GSK 1286/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Janson
Joanna Salachna
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I SA/Rz 999/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-03-10
I FSK 1286/22 - Postanowienie NSA z 2023-10-31
I SA/Op 125/22 - Wyrok WSA w Opolu z 2022-05-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 174 pkt 2, art. 176 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "C." Spółki z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 999/21 w sprawie ze skargi "C." Spółki z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 12 października 2021 r. nr SKO.409.RÓ.1863.77.2021 w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu powiatu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 999/21 oddalił skargę C. Spółki z o.o. w G. (skarżąca spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 12 października 2021 r., nr SKO.409.RÓ.1863.77.2021 w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji oświatowej za 2018 rok przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu S.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła skarżąca spółka, w oparciu o art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skarżąc wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,
a mianowicie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a - polegające na nieuwzględnieniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, gdy te błędnie oceniając materiał dowodowy uznały, że obsługa administracyjno-kadrowo-księgowa nie była wykonywana, co stoi w oczywistej sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, ponadto zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji nie wyjaśnili skarżącej dlaczego przedstawione dowody nie są wystarczające oraz nie wskazano jakie konkretnie dowody winna przedstawić skarżąca, aby kwestionowany wydatek zyskał aprobatę;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a.
- poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, gdy te błędnie oceniły materiał dowodowy sprawy i niesłusznie - bez wskazania podstawy prawnej - uznały, że nota księgowa winna być wystawiona na podstawie dokumentów zewnętrznych, gdy skarżąca przedstawiła dowody wskazujące rodzaj wykonywanej pracy oraz jej zakres, Sąd I instancji również podzielił te twierdzenia i również nie wskazał podstawy prawnej oraz jej nie wyjaśnił;
3) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nierozstrzygnięcie przez Sąd I instancji w zakresie dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, gdy nie jest on związany zarzutami i wnioskami skargi, w konsekwencji niesłusznie oddalił skargę pomimo niewskazania w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji danych osobowych słuchaczy, na których dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości oraz metody wyliczenia frekwencji obecności słuchaczy na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, gdy organy administracji publicznej mają obowiązek wyjaśnienia przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017r., poz. 2203 ze zm., dalej: u.f.z.o.) w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 2016 r. prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 59, dalej: u.p.o.) w zw. z art. 10 ust. 2 u.p.o. w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2017 r., poz. 2342 ze zm.) - poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, że noty księgowe wystawione za obsługę administracyjno-księgowo-kadrową P. L. O. dla D. "T. S. w S. W." nie podlegają sfinansowaniu z dotacji oświatowej, gdy organ prowadzący był wręcz zobowiązany do zapewnienia szkole tej obsługi, nadto mógł w tym celu utworzyć jednostkę obsługi ekonomiczno-administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu nie skorzystało z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku o ich niezasadności. Otóż w skardze kasacyjnej zaskarżono błędną wykładnię następujących przepisów:
art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.f.z.o. w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 4 u.p.o. w zw. z art. 10 ust. 2 u.p.o. w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o rachunkowości. W przypadku zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. wniesionego na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., należy wskazać na czym polegała jego błędna wykładnia oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa. W przypadku błędnej wykładni przyjmuje się, że przejawia się ona w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów), polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści lub znaczenia albo zastosowaniu normy nieobowiązującej.
Zgodnie zaś z postanowieniami art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala dojść do wniosku, że wbrew wymogom ww. regulacji autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił, na czym polegała wadliwa wykładnia zarzucanych przepisów prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy zwrócić uwagę, że zgodnie z postanowieniami art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Artykuł 174 pkt 2 p.p.s.a. stawia zatem wymóg wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Również w tym przypadku analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że jej autor nawet nie dokonał próby wykazania, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie skarżącego kasacyjnie nie może zastąpić Naczelny Sąd Administracyjny. W konsekwencji również zarzuty naruszenia prawa procesowego okazały się niezasadne.
Niezależnie od powyższych spostrzeżeń Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że istota sporu w tej sprawie dotyczyła kwestii dokumentowania wydatków finansowanych z dotacji. Zasadnie organy administracyjne oraz Sąd I instancji doszły do wniosku, że przedstawione przez Spółkę dokumenty nie są dowodami źródłowymi, na podstawie których sporządzono notę księgową, która – jako dokument wtórny i wewnętrzny – powinna być wystawiona na podstawie dokumentów zewnętrznych (s. 16-17 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków, powinny być odpowiednio opisane, opieczętowane i zawierać adnotację w jakiej wysokości są rozliczane z dotacji (s. 5-6 uzasadnienia decyzji organu I instancji). Spółka w toku postępowania otrzymała wyjaśnienie, że przedstawione przez nią noty księgowe i towarzyszące im potwierdzenia otrzymania środków nie odpowiadały wymogom określonym dla dowodu księgowego, w tym nie posiadały daty dokonania operacji oraz stwierdzenia sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych poprzez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja), a także podpisu osoby odpowiedzialnej za te wskazania. Organ podkreślił również, że gdyby wynagrodzenie określone w notach wewnętrznych stanowiło refundację już poniesionych wydatków, jego wielkość w momencie wystawienia not powinna być ustalona na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg, czyli powinna opierać się na konkretnych dowodach źródłowych (rachunkach, fakturach, listach płac itp.) w powiązaniu z dowodami ich zapłaty – wyciągami bankowymi lub dowodami zapłaty gotówkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak powiązania not księgowych z konkretnymi dowodami źródłowymi powodował, że wydatki udokumentowane wspomnianymi notami miały swoisty charakter ryczałtowy, co w konsekwencji stało na przeszkodzie uwzględnienia przedmiotowych not jako dowodów na okoliczność poniesienia wydatku finansowanego z dotacji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.