Orzeczenie · 2025-06-04

I GSK 1275/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-04
NSAAdministracyjneWysokansa
środki unijnepłatności ekologicznepostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniakoszty postępowaniaARiMRskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję Dyrektora ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej oraz poprzedzające ją decyzje. Spółka zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa, argumentując, że decyzje były obarczone wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia przepisów o wznowieniu postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa niezbędne jest łączne spełnienie czterech przesłanek, w tym ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi. W niniejszej sprawie WSA prawidłowo ustalił, że organ I instancji powziął wiedzę o istotnych okolicznościach przed wydaniem decyzji ostatecznej, co wykluczało zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Sąd podkreślił również zasadę niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, wskazując, że wady proceduralne uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą być jednocześnie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji, WSA prawidłowo uchylił decyzje organów, stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ppsa, a nie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa, jak domagała się tego spółka. Sąd oddalił również wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, wskazując na brak podstaw prawnych w sytuacji, gdy zaskarżono wyrok uwzględniający skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) oraz zasady niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych postępowania (wznowienie vs. stwierdzenie nieważności).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami ekologicznymi i wznowieniem postępowania administracyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów administracji, uznając, że przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie została spełniona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, WSA prawidłowo uchylił decyzje organów, ponieważ przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie została spełniona, a wady dotyczyły kwestii proceduralnej, a nie nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wymagane jest łączne spełnienie przesłanek: istotności nowych okoliczności, ich nowości, istnienia w dniu wydania decyzji oraz nieznajomości przez organ. W tej sprawie organ I instancji powziął wiedzę o istotnych okolicznościach przed wydaniem decyzji ostatecznej, co wykluczało wznowienie postępowania na tej podstawie. Wady proceduralne nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Czy wady proceduralne postępowania administracyjnego, które mogłyby uzasadniać wznowienie postępowania, mogą jednocześnie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wady proceduralne uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą być jednocześnie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił zasadę niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych postępowania (wznowieniowego i nieważnościowego). Wady wymienione w art. 145 § 1 kpa jako przesłanki wznowienia zostały wyłączone z podstaw nieważności decyzji (art. 156 kpa) i stanowią zamknięty katalog wad postępowania. Tryby te mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił decyzje organów administracji dotyczące płatności ekologicznej.

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania na podstawie tej przesłanki wymaga ujawnienia istotnych, nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi. Niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego czy przeoczenie okoliczności znanych organowi nie mogą być podstawą wznowienia.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA, gdy stwierdzono inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji przez WSA.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wad decyzji skutkujących jej nieważnością. Wady te są inne niż te, które uzasadniają wznowienie postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. Sąd uznał, że ta podstawa nie miała zastosowania w sprawie.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona wnosząca skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania poniesione przez organ, jeżeli zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W tej sprawie nie zasądzono kosztów na rzecz organu, gdyż zaskarżono wyrok uwzględniający skargę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił, że przesłanka wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie została spełniona, ponieważ organ I instancji posiadał wiedzę o istotnych okolicznościach przed wydaniem decyzji ostatecznej. • Wady proceduralne uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą być jednocześnie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji (zasada niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegający na tym, że WSA powinien był stwierdzić nieważność decyzji organów, a nie je uchylić.

Godne uwagi sformułowania

Niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w toku postępowania pierwotnego czy przeoczenie okoliczności znanych organowi w chwili wydawania decyzji ostatecznej nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. • Wady wymienione w art. 145 § 1 kpa jako przesłanki wznowienia, zostały wyłączone przez ustawodawcę z podstaw nieważności decyzji i stanowią zamknięty katalog wad postępowania, które uzasadniają jego wznowienie. • Na gruncie rozpatrywanej sprawy wadliwie uznaną przez organy przesłanką wznowienia postępowania była okoliczność przewidziana na gruncie art. 145 § 1 w tym pkt 5 kpa, a więc wada postępowania administracyjnego, a nie wada samej decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Michał Kowalski

członek

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 5 kpa) oraz zasady niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych postępowania (wznowienie vs. stwierdzenie nieważności)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami ekologicznymi i wznowieniem postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – rozgraniczenia między wznowieniem postępowania a stwierdzeniem nieważności decyzji, co ma kluczowe znaczenie dla praktyki prawniczej.

Kiedy wznowienie postępowania administracyjnego jest wadliwe? NSA wyjaśnia kluczowe różnice między wznowieniem a nieważnością decyzji.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst