I GSK 1271/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-11-30
NSApodatkoweWysokansa
prawo celneodprawa czasowadług celnyzgłoszenie celneVATobowiązki celneprzeniesienie prawNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie naruszenia procedury odprawy czasowej, uznając, że obowiązki celne nie wygasły pomimo sprzedaży towaru i zapłaty VAT.

Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej stwierdzającą niewykonanie obowiązków w procedurze odprawy czasowej. Spółka argumentowała, że towary zostały dopuszczone do obrotu, zapłacono VAT, a prawa i obowiązki przeniesiono na nabywcę. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że sprzedaż towaru i zapłata VAT nie zwalniały z obowiązków celnych wynikających z procedury odprawy czasowej, a przeniesienie praw wymagało zgody organu celnego, czego nie było.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę "[...]" Technika Transportu Górniczego Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Spółka kwestionowała stwierdzenie o niewykonaniu obowiązków wynikających z pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła. Organy celne uznały, że spółka nie dopełniła obowiązku powrotnego wywozu towaru lub nadania mu nowego przeznaczenia celnego w wyznaczonym terminie. Spółka podnosiła, że towary zostały dopuszczone do obrotu, zapłacono podatek VAT, a prawa i obowiązki przeniesiono na nabywcę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepisy Kodeksu celnego dotyczące przeniesienia praw i obowiązków wymagały zgody organu celnego, a sama sprzedaż towaru i zapłata podatku VAT nie skutkowały wygaśnięciem długu celnego ani zakończeniem procedury. Sąd podkreślił, że obowiązki celne mają charakter publicznoprawny i nie mogą być uchylane umowami cywilnoprawnymi. Ponadto, sąd stwierdził, że zaniechanie wywozu powrotnego w terminie miało istotne znaczenie dla procedury odprawy czasowej, a spółka ponosiła odpowiedzialność jako dłużnik celny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sprzedaż towaru i zapłata VAT przez nabywcę nie skutkują wygaśnięciem długu celnego ani zakończeniem procedury odprawy czasowej, jeśli nie zostały spełnione wymogi formalne określone w przepisach prawa celnego, w szczególności zgoda organu celnego na przeniesienie praw i obowiązków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązki celne mają charakter publicznoprawny i nie mogą być uchylane umowami cywilnoprawnymi. Przeniesienie praw i obowiązków w ramach procedury celnej wymagało władczego działania organu administracji publicznej, a nie dorozumianej zgody. Zapłata VAT przez nabywcę nie była równoznaczna z uregulowaniem długu celnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (29)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 145 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 91

Kodeks celny

k.c. art. 95

Kodeks celny

k.c. art. 96

Kodeks celny

k.c. art. 212 § § 3

Kodeks celny

k.c. art. 212 § § 4

Kodeks celny

k.c. art. 244 § pkt 1

Kodeks celny

k.c. art. 3 § § 2 pkt 1

Kodeks celny

k.c. art. 90 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 92 § § 1 i 2

Kodeks celny

k.c. art. 147 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 209 § § 3

Kodeks celny

k.c. art. 2 § § 4

Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 1999 r. w sprawie określenia wypadków, w których nie powstaje dług celny art. 1 § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 1999 r. w sprawie określenia wypadków, w których nie powstaje dług celny art. 1 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 175 § § 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1 zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązki celne mają charakter publicznoprawny i nie mogą być uchylane umowami cywilnoprawnymi. Przeniesienie praw i obowiązków w ramach procedury celnej wymagało władczego działania organu administracji publicznej. Zapłata VAT przez nabywcę nie była równoznaczna z uregulowaniem długu celnego. Naruszenie terminu wywozu powrotnego lub zmiany przeznaczenia celnego miało istotne znaczenie dla procedury odprawy czasowej. Spółka ponosiła odpowiedzialność jako dłużnik celny.

Odrzucone argumenty

Towary zostały dopuszczone do obrotu, co oznaczało zakończenie procedury odprawy czasowej. Prawa i obowiązki wynikające z procedury odprawy czasowej zostały przeniesione na nabywcę towaru. Dług celny wygasł poprzez uiszczenie należności wynikającej z długu celnego oraz podatku od towarów i usług przez nabywcę. Pisma organów celnych potwierdzały zakończenie procedury odprawy czasowej. Niewykonanie obowiązków nie miało istotnego znaczenia dla procedury celnej.

Godne uwagi sformułowania

obowiązki celne o charakterze publicznoprawnym nie mogą być uchylane przez zawarcie umowy cywilnoprawnej do przeniesienia praw i obowiązków poza czynnościami pomiędzy zbywcą i nabywcą konieczne jest określenie warunków przez organ celny oraz wyrażenie zgody przez ten organ nie sposób przyjąć, by zaniechanie wywozu powrotnego w zakreślonym terminie oraz podjęcia czynności zmierzających do zmiany przeznaczenia celnego nie miały istotnego znaczenia dla procedury odprawy czasowej

Skład orzekający

Halina Wojtachnio

przewodniczący

Kazimierz Jarząbek

sprawozdawca

Małgorzata Korycińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury odprawy czasowej, przenoszenia praw i obowiązków celnych, odpowiedzialności dłużnika celnego oraz znaczenia terminów w postępowaniu celnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów Kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów celnych i konsekwencje niedopełnienia formalnych wymogów, nawet w sytuacji, gdy towar został sprzedany i opodatkowany VAT. Jest to przykład, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie procedur administracyjnych.

Czy sprzedaż towaru i zapłata VAT wystarczą, by uniknąć długu celnego? NSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1271/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Halina Wojtachnio /przewodniczący/
Kazimierz Jarząbek /sprawozdawca/
Małgorzata Korycińska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
V SA 4831/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-02-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Wojtachnio, Sędziowie NSA Kazimierz Jarząbek (spr.), Małgorzata Korycińska, Protokolant Joanna Kubacka, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2005 r. sygn. akt V SA 4831/03 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 15 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 listopada 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Katowicach stwierdził, że "[...]" Technika Transportu Górniczego spółka z o.o. w Siemianowicach Śląskich nie wykonała obowiązków określonych w decyzji nr [...] z dnia 27 sierpnia 1999 r. – pozwoleniu na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła nr [...]. Jednocześnie określił kwotę długu celnego na 0,00 PLN i ustalił opłatę manipulacyjną na kwotę 0,00 PLN.
Po rozpatrzeniu odwołania spółki "[...]" Dyrektor Izby Celnej w Katowicach decyzją z dnia 13 lutego 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Katowicach.
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, w dniu 20 sierpnia 1999 r. "[...]" Technika Transportu Górniczego spółka z o.o. w Siemianowicach Śląskich wniosła o udzielenie pozwolenia na korzystanie z procedury odprawy czasowej, wskazując jako towar przeznaczony do wykorzystania system transportu podziemnego składający się z lokomotywy podwieszanej, dodatkowego wózka napędowego, belek i ław transportowych oraz urządzenia kontrolno-pomiarowego. Miejscem wykorzystania towaru miała być "[...]" S.A. z siedzibą w Rudzie Śląskiej. Na podstawie tego wniosku wydano decyzję z dnia 27 sierpnia 1999 r. o pozwoleniu na korzystanie z procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła. W decyzji tej określono termin powrotnego wywozu towaru lub nadania mu nowego przeznaczenia celnego do dnia 28 lutego 2000 r. W oparciu o to pozwolenie w dniu 17 września 1999 r. "[...]" zgłosiła towar do procedury odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od cła według zgłoszenia celnego nr [...], w którym termin powrotnego wywozu określono na dzień 28 lutego 2000 r. W wyniku prolongaty decyzją z dnia 25 lutego 2000 r. termin przedłużono do 12 miesięcy, licząc od dnia objęcia towaru procedurą odprawy czasowej.
Dnia 31 lipca 2000 r. w Posterunku Celnym w Mysłowicach "[...]" S.A. po zakupieniu towaru stanowiącego przedmiot odprawy czasowej zgłosiła go do procedury dopuszczenia do obrotu.
Wobec niedokonania przez [...]" wywozu towaru i braku zmiany przeznaczenia celnego, wszczęto postępowanie celne w sprawie naruszenia terminu określonego pozwoleniem.
Organ odwoławczy przytoczył art. 145 § 1 i art. 91 Kodeksu celnego, by wykazać, że to na "[...]" ciążył obowiązek powrotnego wywozu towarów lub nadania im nowego przeznaczenia celnego.
Wywiódł też, że z art. 95 Kodeksu celnego wynikał obowiązek organów celnych w zakresie podjęcia działań sprawdzających i wyjaśniających w celu uregulowania sytuacji towarów, wobec których procedura nie została zakończona.
Wyjaśnił, że nie doszło do przeniesienia praw i obowiązków w trybie określonym w art. 96 Kodeksu celnego następującego skutkiem wniosku osoby trzeciej.
Wniosek "[...]" S.A. w tym przedmiocie wpłynął po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i upływie terminu objęcia towarów procedurą odprawy czasowej.
Odnosząc się do jednego z zarzutów strony stwierdził, że choć w polu 31 jednolitego dokumentu administracyjnego SAD [...] z dnia 31 lipca 2000 r. obejmującego zgłoszenie celne "[...]" S.A. znalazło się stwierdzenie o całkowitej likwidacji [...], nie doszło do zakończenia procedury odprawy celnej czasowej. Wskazany zapis w ocenie organu odwoławczego był jedynie wyrazem woli zgłaszającego i nie miał aspektu urzędowego.
Organ odwoławczy przyjął, że nie miała istotnego znaczenia w sprawie okoliczność, że w piśmie z dnia 23 października 2000 r., pochodzącym z Posterunku Celnego w Mysłowicach, wyjaśniono, że procedura odprawy czasowej została zakończona. Stanowisko organu odwoławczego łączyło się z faktem, że wyjaśnień udzielono już po upływie terminu wywozu powrotnego towaru lub nadania nowego przeznaczenia celnego. Z kolei wyjaśnienia kierowane do Referatu do Spraw Procedur Gospodarczych i Uproszczeń Urzędu Celnego w Katowicach potraktowano jako stanowisko Kierownika Posterunku Celnego w Mysłowicach złożone jeszcze przed wszczęciem postępowania, skierowane do organu celnego i nie mogące stanowić podstawy wydania decyzji.
Organ odwoławczy uznał, że sprzedaż i zmiana po stronie właściciela towaru nie przeniosła na nabywcę obowiązków wynikających z procedury odprawy czasowej.
Bez wpływu na rozstrzygnięcie zdaniem organu odwoławczego pozostawała okoliczność, że "[...]" S.A. uiściła należny podatek od towarów i usług oraz fakt odroczenia płatności tego podatku przez organ skarbowy. Podkreślono, że kompetencje w zakresie wymiaru i poboru zobowiązań podatkowych przysługiwały organom skarbowym.
"[...]" spółka z o.o. w Siemianowicach Śląskich wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Skarżąca spółka zarzucała, że obowiązki określone w pozwoleniu na korzystanie z procedury odprawy czasowej zostały wykonane, a w konsekwencji nie było uzasadnione naliczenie i obciążanie skarżącej podatkiem od towarów i usług.
Podnosiła, że towary wykorzystywane przez "[...]" S.A. otrzymały inne przeznaczenie celne w postaci zgłoszenia do obrotu i dokonania odprawy ostatecznej w dniu 31 lipca 2000 r.
Powoływała się na treść pisma Posterunku Celnego w Mysłowicach obejmującego stwierdzenie co do zakończenia procedury odprawy czasowej oraz na okoliczności mające świadczyć o następstwie jakie miało mieć miejsce między skarżącą a "[...]" S.A. Podkreślała, że dokonano odprawy ostatecznej, a [...] S.A. uiściła podatek VAT. Wywodziła, że ten sam towar nie mógł być przedmiotem podwójnego opodatkowania i powoływała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. I SA/Ka 914/01.
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.
Z treści uzasadnienia wyroku wynikało, że Sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenia przedstawione przez organ odwoławczy. Na podstawie tych ustaleń i powołując się na treść art. 145 i 147 Kodeksu celnego przyjął, że to spółka "[...]" przyjęła pełną odpowiedzialność za przebieg procedury odprawy czasowej, w tym jej zakończenie w miejscu i terminie wskazanym decyzją organu celnego. Uznał, że okoliczność nabycia towaru przez "[...]" S.A. nie spowodowała przeniesienia praw wynikających z odprawy czasowej na nabywcę ani też zakończenia procedury odprawy czasowej. Przytoczył art. 96 Kodeksu celnego i wywiódł, że obowiązki celne o charakterze publicznoprawnym nie mogą być uchylane przez zawarcie umowy cywilnoprawnej. Stwierdził, że nie wydano pozwolenia o jakim mowa w art. 96 Kodeksu celnego i rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 listopada 1999 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U. z 1999 r. Nr 104, poz. 1195). Na poparcie tezy, iż to skarżąca spółka pozostawała dłużnikiem celnym przytoczył art. 212 § 3 i § 4 Kodeksu celnego.
Sąd orzekający przyjmując jako podstawę rozważań art. 3 § 1 pkt 24 i art. 64 Kodeksu celnego wywiódł, że przyjęcie zgłoszenia celnego nie przesądzało o jego prawidłowości. Wobec tego odpowiednie oświadczenie "[...]" S.A. nie mogło być traktowane jako podstawa przyjęcia, że rzeczywiście zlikwidowano skutki wcześniejszego zgłoszenia w ramach odprawy celnej czasowej.
W kwestii znaczenia pism Posterunku Celnego w Mysłowicach z 23 października 2000 r. i z 23 marca 2001 r. Sąd całkowicie podzielił ocenę organu odwoławczego.
Sąd orzekający wyjaśnił też, że zgodnie z art. 2 § 4 Kodeksu celnego kwestie związane z powstawaniem, wykonywaniem i wygasaniem zobowiązań podatkowych należały do kompetencji organów skarbowych. Wobec tego nie mogły odnieść skutku zarzuty dotyczące tej materii.
Technika Transportu Górniczego "[...]" spółka z o.o. w Siemianowicach Śląskich wniosła skargę kasacyjną. Domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do rozpoznania sądowi pierwszej instancji albo, w przypadku odmowy uznania zarzutu naruszenia przepisów postępowania, uchylenia decyzji organów celnych obu instancji. Nadto wnosiła o przysądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazała:
- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 227 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 106 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), polegające na uznaniu przez Sąd, iż stanowisko kierownika Posterunku Celnego w Mysłowicach z dnia 23 marca 2001 r. skierowane do Referatu Spraw Procedur Gospodarczych jest niewiążącym stanowiskiem i nie ma znaczenia i wpływu na sprawę;
- naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a., polegające na uznaniu, że potwierdzenie skarżącemu przez Posterunek Celny w Mysłowicach Urzędu Celnego w Katowicach pismem z dnia 23 października 2000 r. faktu zakończenia procedury odprawy czasowej poprzez dopuszczenie towaru do obrotu, nie ma znaczenia dla oceny skuteczności przeniesienia uprawnień z procedury czasowej na "[...]" S.A. w Rudzie Śląskiej;
- naruszenie prawa materialnego, to jest art. 96 oraz art. 244 pkt 1 Kodeksu celnego poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, iż prawa do korzystania z odprawy czasowej nie zostały przeniesione ze skarżącego na "[...]" S.A. w Rudzie Śląskiej oraz iż dług celny nie wygasł poprzez uiszczenie kwoty należności wynikającej z długu celnego oraz podatku od towarów i usług przez "[...]" S.A. w Rudzie Śląskiej;
- naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 212 § 4 Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 1999 r. w sprawie określenia wypadków, w których nie powstaje dług celny, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że nie znajdują one zastosowania w sprawie.
Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył;, co następuje:
I.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec czego szczególnego znaczenia nabiera należyte sformułowanie podstaw skargi kasacyjnej.
Według art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie stanowi właściwy skardze kasacyjnej wymóg formalny, którego nie można uzupełniać w trybie odpowiednim dla innych pism procesowych (por. postanowienie NSA z 9 lutego 2004 r. sygn. GSK 20/04, Przegląd Podatkowy 2004/5/53).
Po wniesieniu skargi kasacyjnej możliwe jest jedynie przytoczenie nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych, o czym mowa w art. 183 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., wyłączone jest natomiast korygowanie samych podstaw kasacyjnych.
Z dotychczasowych stwierdzeń wynika, że ustawodawca ustanowił wysoki próg wymogów dotyczących sformułowania skargi kasacyjnej, a zwłaszcza jej podstaw. Potwierdzeniem woli ustawodawcy w tym przedmiocie jest treść art. 175 § 1-3 P.p.s.a., zgodnie z którą skarga kasacyjna sporządzona być może jedynie przez profesjonalistę, od którego oczekiwać należy wiedzy specjalistycznej z zakresu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.
Wskazane przesłanki wykluczają możliwość samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny względnie ich uściślenie bądź korygowanie (por. wyrok NSA z 30 marca 2004 r. sygn. GSK 10/04, Monitor Prawniczy 2004/9/392; postanowienie NSA z 9 lutego 2004 sygn. GSK 20/04, Przegląd Podatkowy 2004/5/53).
W sprawie niniejszej autor skargi kasacyjnej formułując podstawy kasacyjne, jak i ich uzasadnienie wymienił jako naruszone jedynie te przepisy prawa, które wskazał w ramach podstaw skargi kasacyjnej. Z wymienionych już przyczyn nie było dopuszczalne takie działanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które sprowadzałoby się do badania czy Sąd pierwszej instancji naruszył inne niż wymienione unormowania. Dlatego też ocena zasadności skargi kasacyjnej ogranicza się do ustosunkowania się do sformułowanych przez stronę skarżącą zarzutów.
Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza wskazanie tych przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uległy naruszeniu (por. postanowienie SN z 26 marca 1997 r. sygn. II CKN 63/97). W tych też kategoriach postrzegać należy wskazane jako podstawy skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
II.
W pierwszej kolejności ocenie podlegały zarzuty naruszenia przepisów postępowania składające się na podstawę skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Jedynie wtedy, gdyby nie powołano się na drugą z podstaw kasacyjnych lub gdyby mimo wskazania takiej podstawy okazałaby się ona nieusprawiedliwiona, uzasadnione byłoby rozpatrywanie zarzutów naruszenia prawa materialnego składających się na pierwszą z podstaw kasacyjnych.
W sprawie niniejszej strona skarżąca sformułowała dwa zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W obu przypadkach twierdzono, że Sąd pierwszej instancji w toku postępowania sądowoadministracyjnego naruszył przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a mianowicie art. 233 § 1 i art. 227, oba w związku z art. 106 § 5 P.p.s.a.
Skarżąca spółka zarzucała więc, że sąd orzekający naruszył przepisy Kodeksu postępowania cywilnego regulujące obowiązki sądu w ramach postępowania dowodowego. Wywodziła w istocie, że Sąd błędnie ocenił dowody i dokonał wadliwych ustaleń faktycznych.
Oba podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania były chybione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Już treść tego unormowania uzupełniona brzmieniem przepisów działu III P.p.s.a. wskazuje na kasacyjny charakter postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem nie jest co do zasady dokonywanie ustaleń faktycznych, lecz kontrola zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej.
Wyrazem tej zasady jest między innymi treść art. 133 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Zwraca też uwagę brak uregulowań P.p.s.a. dotyczących postępowania dowodowego.
Wyjątek od tych zasad, i to o bardzo wąskim zakresie zastosowania, przewiduje art. 106 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd może przeprowadzić dowody ale tylko o charakterze uzupełniającym, wyłącznie z dokumentów i to jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwosci i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Do tego ograniczonego postępowania za pośrednictwem art. 106 § 5 P.p.s.a. stosuje się przepisy postępowania cywilnego i to odpowiednio.
Zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. miałyby zatem rację bytu wyłącznie wtedy, gdyby wojewódzki sąd administracyjny prowadził postępowanie dowodowe o jakim mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. Tymczasem nie istniały okoliczności wskazujące, by Sąd pierwszej instancji prowadził uzupełniający dowód z dokumentów. Przeciwnie, wskazywane w skardze kasacyjnej dokumenty były znane organom celnym i podlegały ich ocenie, którą to ocenę rozpatrywał sąd orzekający, dokonując kontroli działań organów administracji publicznej w tym zakresie pod względem zgodności z prawem.
III.
Nie były także trafne zarzuty naruszenia prawa materialnego.
1. Art. 96 Kodeksu celnego przewidywał możliwość przeniesienia praw i obowiązków osoby uprawnionej do korzystania z gospodarczej procedury celnej na inne osoby. Brak jednak podstaw by, jak to sugeruje strona skarżąca, do przeniesienia wskazanych praw i obowiązków stosować reguły zbliżone do unormowań Kodeksu cywilnego, w szczególności dotyczące skuteczności czynności prawnych dokonywanych per facta concludentia. Z treści omawianego przepisu wynika, że do przeniesienia praw i obowiązków poza czynnościami pomiędzy zbywcą i nabywcą konieczne jest określenie warunków przez organ celny oraz wyrażenie zgody przez ten organ. Oznacza to, że dla powstania skutku przeniesienia praw i obowiązków o jakim mowa w art. 96 kodeksu celnego konieczne jest działanie władcze organu administracji publicznej, które to działanie nie może być z natury swej dokonywane w sposób dorozumiany.
Dodać należy, że zdarzenia, na które powołuje się strona skarżąca, to jest: sporządzenie wskazywanych pism przez organy celne i wystąpienie przez "[...]" S.A. o wyrażenie zgody na przeniesienie praw i obowiązków, zaszły już po upływie terminu zakończenia określonej w pozwoleniu procedury celnej.
2. Art. 244 pkt 1 Kodeksu celnego przewidywał wygasanie długu celnego skutkiem uiszczenia należności. Skutku takiego nie mogło wywołać uiszczenie należności podatkowych już z tego powodu, że ani w pozwoleniu na korzystanie z procedury odprawy czasowej, ani w decyzjach organów obu instancji w niniejszej sprawie nie określono jakichkolwiek powinności skarżącej spółki w zakresie zobowiązań podatkowych.
W chwili zakończenia odprawy celnej czasowej obowiązywało przy tym brzmienie art. 2 § 4 Kodeksu celnego wyłączające działanie przepisów tej ustawy w zakresie zasad powstawania i wykonywania oraz wygasania zobowiązań podatkowych.
3. Art. 212 § 4 Kodeksu celnego przewidywał, że dług celny powstawał, jeżeli uchybienia, między innymi polegające na niewykonaniu obowiązku wynikającego ze stosowania procedury celnej czasowej, nie miały istotnego znaczenia dla odpowiedniej procedury celnej.
Zgodnie z art. 90 § 1 oraz art. 92 § 1 i 2 Kodeksu celnego korzystanie z gospodarczej procedury celnej uzależnione było od uzyskania pozwolenia organu celnego, który określał warunki oraz terminy stosowania procedury celnej, przy czym osoba posiadająca pozwolenie miała obowiązek poinformować organ celny o każdej zmianie, która nastąpiła po wydaniu pozwolenia i mogła mieć wpływ na korzystanie z tego pozwolenia.
W przypadku odprawy czasowej organ celny wyznaczał termin, w którym towary powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne (art. 147 § 1 Kodeksu celnego).
Nie sposób przyjąć, by zaniechanie wywozu powrotnego w zakreślonym terminie oraz podjęcia czynności zmierzających do zmiany przeznaczenia celnego w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miały istotnego znaczenia dla procedury odprawy czasowej, jeśli zważyć, że okoliczności te dotyczyły podstawowych obowiązków wynikających z powołanych przepisów.
Nie budziła też wątpliwości pozycja skarżącej spółki jako dłużnika, jeśli wziąć pod uwagę treść art. 209 § 3 Kodeksu celnego określającą zgłaszającego, w tym do odprawy celnej czasowej, jako dłużnika. Bez wpływu na taką ocenę pozostawał fakt zmiany po stronie właściciela towaru zgłoszonego do odprawy celnej czasowej.
4. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 1999 r. w sprawie wypadków, w których nie powstaje dług celny (Dz.U. Nr 60, poz. 645 ze zm.) dług celny, z zastrzeżeniem ust. 2, nie powstawał w wypadku wykorzystania towaru objętego procedurą odprawy czasowej w celu innym niż wskazany w pozwoleniu organu celnego na dokonanie odprawy czasowej, pod warunkiem, że organ celny mógłby udzielić pozwolenia na takie wykorzystanie towaru, gdyby osoba uprawniona do korzystania z tej procedury wystąpiła z odpowiednim wnioskiem.
Sformułowanie § 1 ust. 1 wymienionego rozporządzenia było tego rodzaju, że wskazywane przypadki niepowstawania długu celnego nie zachodziły wtedy, gdy nie występowała któraś z okoliczności wymienionych w ust. 2.
§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia przewidywał, że skutek niepowstania długu celnego powstawał tylko wtedy, gdy niewykonanie obowiązków lub niedopełnienie warunków nie nastąpiło z winy lub niedbalstwa osoby obowiązanej.
W pkt 3 wymieniono przepisy określające powinności zgłaszającego towar do odprawy celnej czasowej, do których to powinności odwołano się również w § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia (wykorzystywanie towaru w innym celu niż wskazany w pozwoleniu). Nie sposób przyjąć, by skarżącej spółce nie można było przypisać co najmniej niedbalstwa w powstaniu stanu rzeczy, w którym organ celny nie dokonał czynności umożliwiających zmianę przeznaczenia celnego towaru, to jest objęcia towaru inną procedura celną (art. 3 § 2 pkt 1 Kodeksu celnego). Bez wpływu na ocenę w tym zakresie pozostawał fakt sporządzenia wskazywanych przez skarżącą pism, gdyż okoliczność ta powstała po zakończeniu procedury odprawy czasowej.
IV.
Z wymienionych powodów uznano, że skarga kasacyjna pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw. Nie zachodziły też podstawy nieważności wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. Dlatego też oddalono skargę na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI