I GSK 1262/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję Zarządu Województwa Śląskiego o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z tytułu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania unijnego. Sąd kasacyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w art. 116 Ordynacji podatkowej. W szczególności nie udowodnił, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość spółki lub że niezgłoszenie go nastąpiło bez jego winy. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na członku zarządu. Ponadto, skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części. NSA odniósł się również do kwestii przedawnienia zobowiązań, uznając zarzut przedawnienia za niezasadny, ponieważ decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej została wydana przed upływem pięcioletniego terminu. Sąd kasacyjny uznał także, że nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego ds. finansów, gdyż ustalenie momentu właściwego do zgłoszenia wniosku o upadłość nie wymaga wiadomości specjalnych, a dostępne dokumenty, w tym postanowienia sądu upadłościowego, pozwalały na dokonanie tych ustaleń. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zobowiązania spółki, w szczególności w kontekście nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania unijnego, a także kwestii przedawnienia i dowodzenia przesłanek egzoneracyjnych.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów, ale jego wykładnia kluczowych pojęć (np. właściwy czas zgłoszenia wniosku o upadłość, bezskuteczność egzekucji) może mieć znaczenie dla stosowania obecnych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek zarządu spółki może być pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki z tytułu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania unijnego, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, członek zarządu może być pociągnięty do odpowiedzialności, jeśli nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy, ani nie wskaże mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. Brak wykazania tych przesłanek, w połączeniu z bezskutecznością egzekucji z majątku spółki, uzasadnia orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej.
Kiedy powstaje zobowiązanie do zwrotu dofinansowania unijnego i od kiedy biegnie termin przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zobowiązanie do zwrotu dofinansowania powstaje z mocy prawa, ale termin jego wykonania, wskazany w decyzji administracyjnej, ma charakter konstytutywny. Termin przedawnienia odpowiedzialności osoby trzeciej (art. 118 § 1 o.p.) biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu określony w decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja o zwrocie dofinansowania, choć deklaratoryjna co do zasady obowiązku, ma charakter konstytutywny w zakresie terminu wykonania. Termin przedawnienia liczy się od końca roku, w którym upłynął termin zwrotu wskazany w decyzji, a nie od daty przelania środków.
Czy ustalenie czasu właściwego do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki wymaga wiadomości specjalnych i powołania biegłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie czasu właściwego do zgłoszenia wniosku o upadłość nie wymaga wiadomości specjalnych i nie zawsze jest konieczne powołanie biegłego. Organy mogą dokonać tych ustaleń samodzielnie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustalenie momentu niewypłacalności spółki opiera się na analizie faktów, a nie na złożonej ocenie ekonomicznej. Dostępne dokumenty, w tym postanowienia sądu upadłościowego, często pozwalają na dokonanie tych ustaleń bez angażowania biegłego.
Przepisy (11)
Główne
o.p. art. 116 § § 1
Ordynacja podatkowa
Za zaległości podatkowe spółki odpowiadają solidarnie członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy, albo nie wskazał mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie zaległości w znacznej części.
o.p. art. 116 § § 2
Ordynacja podatkowa
Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
o.p. art. 118 § § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa.
u.f.p. art. 207 § ust. 9
Ustawa o finansach publicznych
Decyzja o zwrocie dofinansowania przyznanego z budżetu państwa lub środków europejskich.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ.
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
p.u. art. 11 § ust. 1
Prawo upadłościowe
Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
p.u. art. 20 § ust. 2
Prawo upadłościowe
Członek zarządu jest obowiązany niezwłocznie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości po upływie terminu do wykonania zobowiązań.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 11, 78, 133 § 1 k.p.a. i art. 67 ust. 1, 60 pkt 6 u.f.p. (nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie wniosków dowodowych, pominięcie opinii biegłego). • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 80, 107 § 3 k.p.a. i art. 67 ust. 1, 60 pkt 6 u.f.p. (błędna ocena dowodów, niespójne uzasadnienie). • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 116 § 1 o.p. (nieprawidłowa kontrola legalności decyzji, zaniechanie wyjaśnienia wątpliwości co do odpowiedzialności innych osób). • Naruszenie przepisów art. 113 § 1 w zw. z 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 231, 232, 235, 243 kpc (bezzasadne pominięcie dowodu z opinii biegłego ds. finansów, błąd w ustaleniach stanu faktycznego). • Naruszenie przepisów art. 133 w zw. z art. 153 p.p.s.a. (błędne przyjęcie, że ocena prawna WSA z poprzedniego wyroku wiąże sąd na obecnym etapie, mimo ujawnienia nowych dowodów). • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. (nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi, w tym dotyczących przedawnienia, naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 46 ust. 1-3 ustawy o samorządzie województwa przez rozpoznanie odwołania przez podmiot nieuprawniony). • Naruszenie prawa materialnego - art. 116 § 1 ust. […]
Godne uwagi sformułowania
Ciężar dowodu istnienia negatywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności obciąża zainteresowanego członka zarządu. • Ustalenie czasu właściwego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie należy do kategorii wiadomości specjalnych i w związku z tym nie jest konieczne powołanie w tym celu biegłego. • Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dudar
członek
Małgorzata Grzelak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zobowiązania spółki, w szczególności w kontekście nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania unijnego, a także kwestii przedawnienia i dowodzenia przesłanek egzoneracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów, ale jego wykładnia kluczowych pojęć (np. właściwy czas zgłoszenia wniosku o upadłość, bezskuteczność egzekucji) może mieć znaczenie dla stosowania obecnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności osobistej za długi spółki, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie związane z upadłością i przedawnieniem w kontekście funduszy unijnych.
“Czy członek zarządu odpowie za długi spółki z funduszy UE? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.