I GSK 5/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-03-30
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
ubezpieczenia społeczneskładkizwolnienieustawa COVID-19PKDpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną ZUS od wyroku WSA, który uchylił decyzję o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej ZUS od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję organu w przedmiocie zwolnienia D. P. z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. ZUS zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego (ustawy COVID-19) oraz przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną, podkreślając, że nie kwestionuje ona ustaleń faktycznych ani rozważań prawnych sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję ZUS dotyczącą zwolnienia D. P. z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. ZUS zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię, która nakazywała organowi weryfikację rzeczywistego przedmiotu działalności strony, a nie tylko danych z rejestru REGON. Dodatkowo, ZUS podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, twierdząc, że WSA bezzasadnie uchylił decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna nie kwestionuje ustaleń faktycznych ani rozważań prawnych sądu pierwszej instancji, a jedynie zarzuca naruszenia, które nie są przedmiotem analizy NSA w tym zakresie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ powinien ustalić rzeczywisty przeważający przedmiot działalności strony, a nie poprzestać na danych z rejestru REGON.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nieprawidłowo zweryfikował spełnienie warunku dotyczącego PKD, co doprowadziło do uchylenia decyzji. Skarga kasacyjna kwestionowała tę wykładnię.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

ustawa COVID-19 art. 31zo § ust. 11

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 31zo § ust. 10

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa COVID-19 art. 31zq § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 180

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Kwestia sporna wskazana przez sąd pierwszej instancji i rozważania prowadzące do stwierdzenia, że organ uchybił przepisom postępowania w postępowaniu poprzedzającym zaskarżoną decyzję nie są przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Jacek Surmacz

sprawozdawca

Joanna Wegner

przewodniczący

Michał Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zakres kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym, związanie granicami skargi kasacyjnej, interpretacja przepisów dotyczących zwolnień ze składek w kontekście ustawy COVID-19."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą COVID-19 i interpretacją przepisów dotyczących PKD.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych przepisów związanych z tarczami antykryzysowymi i zwolnieniami ze składek, co jest nadal aktualne dla wielu przedsiębiorców i organów.

NSA: Jak prawidłowo weryfikować PKD przy wnioskach o zwolnienie ze składek?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 5/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Surmacz /sprawozdawca/
Joanna Wegner /przewodniczący/
Michał Kowalski
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
III SA/Gl 1376/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-07-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 180
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 266
art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia del. NSA Jacek Surmacz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1376/21 w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 listopada 2020 r. nr 480000/0664847/2020/1/RDZ-ODW w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 1376/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. P., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 listopada 2020 r., nr 480000/0664847/2020/1/RDZ-ODW w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 29 lipca 2020 r., nr 480000/71/286236/2020/ZPWWO.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, dalej: ustawa COVID-19), poprzez jego błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ - weryfikując spełnienie przez stronę warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD 2007 - nie może poprzestać na ustaleniach dokonanych w oparciu o informacje zawarte w rejestrze REGON, lecz powinien ustalić jaki był rzeczywisty przeważający przedmiot działalności skarżącego w okresie, o którym mowa w ust. 10,
2) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo tego że organ nie dopuścił się zarzucanych mu naruszeń przepisów tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej: k.p.a.), co miało istotny wpływ no rozstrzygnięcie (wynik sprawy).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Bez wątpienia skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie NSA z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym wyroku wskazał, że spór w sprawie koncentruje się na niedopełnieniu przez stronę obowiązku terminowego złożenia deklaracji rozliczeniowych za okres, za który ubiegała się o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wskazał, że przeprowadzone przez organ postępowanie nie spełnia wymogów wynikających z art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., a uzasadnienia obu wymienionych decyzji nie spełniają także wymogów z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd szczegółowo wskazał na wadliwości w procedowaniu organu oraz sformułował wskazania, co do dalszego postępowania, w tym co do potrzeby zastosowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy art. 15 zzzzzn2 ustawy Covid-19.
Należy odnotować, że w zaskarżonej decyzji organ wskazał, że skarżący uchybił terminowi, o którym mowa w art. 31 zq ust. 3 ustawy Covid-19, gdyż wymagane dokumenty zostały złożone 16 sierpnia 2020 r., w sytuacji gdy winny być złożone do 30 czerwca 2020 r. Organ w piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2021 r. wskazał, że wymagane dokumenty zostały przez skarżącego złożone 1 lipca 2020 r.
Natomiast organ w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 31 zo ust. 11 ustawy Covid-19 polegające na błędnej wykładni sprowadzającej się do tego że organ, weryfikując spełnienie przez stronę warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według PKD 2007, nie może poprzestać na ustaleniach dokonanych w oparciu o informacje zawarte w rejestrze REGON, lecz powinien ustalić jaki był rzeczywisty przeważający przedmiot działalności skarżącego w okresie, o którym mowa w art. 31 zo ust. 10 ustawy Covid-19 oraz naruszenie przepisów postępowania polegającym na bezzasadnym uchyleniu decyzji, pomimo tego że organ nie dopuścił się zarzucanych mu naruszeń przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ podkreślił, że zarzut naruszenia przepisów postępowania jest konsekwencją naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego.
Z opisu zarzutów i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że kwestia sporna wskazana przez sąd pierwszej instancji i rozważania prowadzące do stwierdzenia, że organ uchybił przepisom postępowania w postępowaniu poprzedzającym zaskarżoną decyzję nie są przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej.
W okolicznościach wyżej przytoczonych skarga kasacyjna musi być uznana za bezzasadną, gdyż nie kwestionuje, poprzez sformułowane zarzuty ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd pierwszej instancji, ani też rozważań prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI