I GSK 1253/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki A od wyroku WSA w Krakowie, uznając, że nadanie decyzji o zwrocie dotacji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione zbliżającym się terminem przedawnienia należności.
Spółka A zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nakazującej zwrot dotacji oświatowej. WSA w Krakowie oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd uznał, że zbliżający się termin przedawnienia należności, w połączeniu z brakiem woli zapłaty ze strony spółki, stanowił uzasadnioną przesłankę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo zarzutów dotyczących wadliwości formalnych decyzji i postanowień.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie. Postanowienie SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nakazującej zwrot dotacji oświatowej w kwocie 172 946,53 zł. Organy administracji uzasadniały nadanie rygoru zbliżającym się terminem przedawnienia należności oraz interesem społecznym w jej uregulowaniu. Spółka podnosiła liczne zarzuty dotyczące wadliwości formalnych decyzji i postanowień, braku podstaw do nadania rygoru, a także przedawnienia zobowiązania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ma charakter incydentalny i nie podlega ocenie wraz z merytoryczną zasadnością decyzji głównej. NSA uznał, że zbliżający się termin przedawnienia, w połączeniu z brakiem inicjatywy zapłaty ze strony spółki i jej kwestionowaniem obowiązku zwrotu, uzasadniały nadanie rygoru. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wadliwości oznaczenia strony w postanowieniu organu pierwszej instancji, wskazując, że niedokładność została skorygowana przez organ odwoławczy, a tożsamość strony nie budziła wątpliwości. Podobnie odrzucono zarzut dotyczący podpisu osoby nieupoważnionej, wskazując na istnienie upoważnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, zbliżający się termin przedawnienia należności, jeśli z okoliczności sprawy wynika niebezpieczeństwo jej nieuregulowania, może stanowić przesłankę do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, zwłaszcza gdy przemawia za tym ważny interes społeczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes społeczny w uregulowaniu należności publicznych, w połączeniu z brakiem woli zapłaty ze strony zobowiązanego i bliskim terminem przedawnienia, uzasadnia nadanie rygoru. Ocena ta wymaga argumentacji, a nie tylko stwierdzenia faktów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (50)
Główne
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanką nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności może być zbliżający się termin przedawnienia należności, jeśli z okoliczności sprawy wynika niebezpieczeństwo nieuregulowania należności, ze względu na ważny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
K.p.a. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej może upoważniać pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej obejmująca naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ograniczonej kognicji NSA, który rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty lub uchyla decyzję/postanowienie.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi.
P.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 144
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 4 i 5
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością.
P.p.s.a. art. 124 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne decyzji.
P.p.s.a. art. 107 § § 1 pkt 3
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Elementy uzasadnienia decyzji.
P.p.s.a. art. 77 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 8
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
P.p.s.a. art. 11
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada przekonywania.
P.p.s.a. art. 15
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada dwuinstancyjności.
P.p.s.a. art. 7
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada praworządności.
P.p.s.a. art. 80
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie decyzji.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dowody w postępowaniu sądowym.
P.p.s.a. art. 105 § § 1
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania.
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
K.p.a. art. 124 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji.
K.p.a. art. 107 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Upoważnienie do załatwiania spraw.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
K.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji.
K.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania skutkujące nieważnością.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty lub uchyla decyzję/postanowienie.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dowody w postępowaniu sądowym.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ograniczonej kognicji NSA.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przedawnienie zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 70 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przerwanie biegu terminu przedawnienia.
ustawa o COVID-19 art. 15 zzzr § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepisy dotyczące zawieszenia lub przerwania biegu terminów w związku z COVID-19.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbliżający się termin przedawnienia należności, w połączeniu z brakiem woli zapłaty ze strony zobowiązanego, uzasadnia nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny. Postępowanie w przedmiocie nadania rygoru jest incydentalne i niezależne od merytorycznej zasadności decyzji głównej. Oczywista niedokładność w oznaczeniu strony w postanowieniu organu pierwszej instancji, skorygowana przez organ odwoławczy, nie stanowi podstawy do uchylenia postanowienia. Podpisanie postanowienia przez osobę działającą z upoważnienia, nawet bez pisemnego upoważnienia w aktach, nie skutkuje nieważnością, jeśli upoważnienie jest faktyczne i jego zakres jasny.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości formalnych decyzji i postanowień (np. brak oznaczenia strony, brak uzasadnienia, podpis osoby nieupoważnionej). Zarzuty dotyczące merytorycznej zasadności decyzji o zwrocie dotacji. Zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania. Zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie nadania rygoru. Zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Godne uwagi sformułowania
przesłanką nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. może być zbliżający się termin przedawnienia należności, jeśli z okoliczności sprawy wynika niebezpieczeństwo nieuregulowania należności. W interesie społecznym leży bowiem to, aby należności publiczne były uregulowane. przesłanka ważnego interesu społecznego czy też ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, a raczej argumentacji, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich oceny dokonanej przez organ. okoliczności związane z wydaniem, prawidłowością i zasadnością wydania decyzji nie wpływają na ocenę prawidłowości postanowienia w przedmiocie nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skład orzekający
Piotr Piszczek
przewodniczący
Joanna Salachna
członek
Krzysztof Sobieralski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej ze względu na zbliżający się termin przedawnienia należności publicznych oraz w kontekście braku woli zapłaty zobowiązanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnej, a nie merytorycznej zasadności samej decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnego - nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma istotne implikacje praktyczne. Wyjaśnia, kiedy zbliżający się termin przedawnienia może być kluczową przesłanką.
“Czy zbliżający się termin przedawnienia usprawiedliwia natychmiastowe wykonanie decyzji? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 172 946,53 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1253/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-01-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Salachna Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/ Piotr Piszczek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Oświata Sygn. powiązane I SA/Kr 251/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-04-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 108 § 1, art. 268a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 251/23 w sprawie ze skargi A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 4 stycznia 2023 r. nr SKO.E/4106/26/2022 w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 251/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A, zwanej dalej "skarżącą", na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 4 stycznia 2023 r., nr SKO.E/4106/26/2022, zwanego dalej "kolegium" lub "organem odwoławczym", w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Opisanym wyżej postanowieniem z dnia 4 stycznia 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Tarnowa, zwanego dalej "organem pierwszej instancji", z dnia 15 listopada 2022 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 7 października 2022 r. o określeniu skarżącej należnej do zwrotu wysokości dotacji oświatowej pobranej w 2017 r. w tym: pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 125.286,15 zł i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 47 660,38 zł. W uzasadnieniu postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ pierwszej instancji wskazał, że celem tego było niedopuszczenie do przedawnienia określonej do zwrotu należności. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Kolegium utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w najnowszym orzecznictwie wskazuje się, iż przesłanką nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", może być zbliżający się termin przedawnienia należności, jeśli z okoliczności sprawy wynika niebezpieczeństwo nieuregulowania należności. W ocenie Kolegium, bez znaczenia jest podnoszona w toku postępowania okoliczność, że fakt wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na łączną kwotę zobowiązania przed prawomocnym zakończeniem postępowania spowoduje istotną czy też trwałą zmianę w procesie organizacji i funkcjonowania procesu kształcenia realizowanego przez skarżącą w tym dalszemu funkcjonowaniu szkoły. Nawet bowiem bardzo dobra sytuacja materialna zobowiązanego i wartość majątku przekraczająca znacznie wysokość zobowiązania, wobec braku jakiejkolwiek woli zapłaty należności przy jednoczesnym nieuchronnie zbliżającym się do końca tak krótkim, jak w tej sprawie, terminem wygaśnięcia zobowiązania, nie usuwa ryzyka przedawnienia zobowiązania, a więc niewykonania zobowiązania bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Konieczne było zatem nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, aby możliwe było podjęcie działań celem przerwania biegu terminu przedawnienia. Nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej nie sprzeciwia się też podnoszona przez Spółkę obawa zamknięcia szkoły. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, iż skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność na terenie całego kraju, a w 2017 r. tylko w samym Tarnowie była organem prowadzącym dla 9 placówek nie wydaje się prawdopodobne, aby obowiązek zwrotu dotacji w łącznej kwocie 172 946,53 zł wpłynął w istotny sposób na działalność tego podmiotu. Kolegium stoi na stanowisku, że działania pełnomocników skarżącej w sprawie zwrotu dotacji posiadały cechy nadużywania uprawnień procesowych i w sposób jednoznaczny zmierzały one do wystąpienia skutku w postaci przedawnienia roszczenia o zwrot dotacji. Oddalając skargę na postanowienie Kolegium Sąd I instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności tych wskazanych w skardze. Sąd I instancji wskazał, że w postanowieniu organu pierwszej instancji stronę oznaczono w sposób niepełny (bez wskazania formy prawnej, czy to w formie pełnej, czy skrótowej), to jednak w sprawie nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania była spółka pod firmą A. Świadczy o tym treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia z dnia 11 lipca 2022 r., w którym nazwa (firma) skarżącej została wskazana prawidłowo (za pomocą skrótu formy prawnej spółki). Również w postanowieniu organu drugiej instancji (nazwa) firma skarżącej została wskazana prawidłowo (za pomocą skrótu formy prawnej spółki). Ponadto zaznaczyć należy, że mimo tej niedokładności w oznaczeniu adresata postanowienia organu pierwszej instancji, pełnomocnik skarżącej złożył skuteczne zażalenie, które podlegało rozpatrzeniu przez Kolegium. Sąd I instancji uznał, że brak powołania całościowego oznaczenia firmy skarżącej (brak oznaczenia jej formy prawnej) stanowi w rozważanym przypadku oczywistą niedokładność, która może zostać skorygowana przez organ odwoławczy, co też w sprawie nastąpiło poprzez wydanie postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie. Sąd I instancji podzielił stanowisko orzekających organów, zgodnie z którym przesłanką nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. może być zbliżający się termin przedawnienia należności, jeśli z okoliczności sprawy wynika niebezpieczeństwo nieuregulowania należności. W interesie społecznym leży bowiem to, aby należności publiczne były uregulowane. Wbrew zarzutowi zawartemu w skardze w treści zaskarżonego postanowienia wskazano zatem na - wynikającą z brzmienia art. 108 § 1 K.p.a. - przesłankę ważnego interesu społecznego, uzasadniającą nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd I instancji uznał, że uzasadnienie postanowienia organu pierwszej instancji jest lakoniczne. Jednakże organ ten wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 108 § 1 K.p.a. oraz podał zasadniczą przesłankę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności tj. "w celu niedopuszczenia do przedawnienia określonej do zwrotu należności - ze względu na interes społeczny - postanowiono o nadaniu decyzji (...) rygoru natychmiastowej wykonalności". Uzasadnienie to zostało w znaczny sposób rozbudowane w uzasadnieniu postanowienia Kolegium, a organ ten ma szerokie kompetencje reformatoryjne do "poprawiania" orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Jako niezasadne uznano zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych związanych z prowadzeniem postępowania dowodowego. Okoliczność, że skarżąca nie podziela stanowiska organu nie powoduje – samo przez się – że zaskarżone przepisy proceduralne zostały naruszone. Dodatkowo wyjaśniono, że kwestia przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem decyzji o zwrocie dotacji oraz fakt uznania za zasadny zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnej (ze względu na uchybienia w doręczeniu tytułu wykonawczego) nie mają wpływu na niniejsze postępowanie. Jest ono bowiem postępowaniem incydentalnym (ubocznym), które dotyczy jedynie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła skarżąca spółka. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "P.p.s.a.", choć wyraźnie tego nie określono. Zaskarżonemu wyrokowi postawiono następujące zarzuty: 1. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a., art. 124 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie przez Sąd I instancji naruszenia wymienionych przepisów pomimo utrzymania przez organ odwoławczy w mocy postanowienia, w którym nie wskazano strony ani adresata będącego stroną postępowania, którego dotyczy osnowa postanowienia oraz pominięcie faktu, iż decyzja, której postanowienie nadało rygor natychmiastowej wykonalności również nie określała strony i adresata decyzji będącego stroną postępowania, którego dotyczy osnowa decyzji, co skutkowało tym, że brak oznaczenia podmiotu, na który nałożono określony obowiązek uniemożliwiało wykonanie decyzji a postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie; co skutkować winno uwzględnieniem skargi; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 144 K.p.a. w związku z art. 124 § 1 K.p.a. oraz art. 268a K.p.a. poprzez jego niezastawanie i niestwierdzenie przez Sąd naruszenia tych przepisów pomimo zaniechania organu pierwszej instancji, polegającego na podpisaniu postanowienia organu pierwszej instancji przez osobę nie mająca upoważnienia do wydania postanowienia w pierwszej instancji, co skutkować winno zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 108 § 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne przyjęcie, iż w stanie faktycznym sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie został prawidłowo nadany rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zbliżający się termin przedawnienia roszczenia, w sytuacji gdy: a) sama okoliczność, że pozostały do zakończenia biegu terminu przedawnienia okres jest krótki nie stanowi przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; b) w sprawie nie przeprowadzono jakiegokolwiek postępowania dowodowego w przedmiocie zaistnienia przesłanek do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w tym w szczególności nie ustalono czy w niemniejszym stanie faktycznym istnieje w ogóle jakakolwiek należność do zwrotu przez stronę na podstawie decyzji organu pierwszej Instancji, w sytuacji gdy decyzja, której postanowieniem nadało rygor natychmiastowej wykonalności również nie określa strony i adresata decyzji będącego stroną postępowania, którego dotyczy osnowa decyzji; c) organy nieprawidłowo przyjęły, iż fakt, że po otrzymaniu protokołu kontroli skarżąca nie zapłaciła określonych w nim należności, stanowi, że nie wykonałaby zobowiązania w ogóle, zwłaszcza, że protokół opiewał na kwotę 1.210.786,85 zł, a decyzja pierwszej instancji na kwotę 172 946,53 zł, co dowodzi iż rację miała skarżąca oczekując na ponowne rozpoznanie sprawy przez organ; d) organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, iż działania strony uzasadniają nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy strona w toku postępowania składała jedynie wyjaśnienia w sprawie, korzystając przy tym z zagwarantowanego jej przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego prawa do czynnego udziału na każdym etapie postępowania; e) nie wskazano ani nie wykazano jaki inny interes społeczny uzasadnia nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji; 4. naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. w związku z art. 124 § 2 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie przez Sąd naruszenia tych przepisów pomimo utrzymania przez organ odwoławczy w mocy postanowienia, chociaż organ odwoławczy sam stwierdził, iż uzasadnienie postanowienia organu pierwszej instancji jest lakoniczne i nie spełnia standardów wymaganych przepisami K.p.a. dla tego typu rozstrzygnięć, w sytuacji gdy brak uzasadnienia uniemożliwia weryfikacji wydanego postanowienia z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 80 K.p.a.; co skutkować winno uwzględnieniem skargi; 5. naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a. w związku z art- 77 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie przez Sąd naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania, pomimo niepodjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy; co skutkowało tym, że Sąd nie uwzględnił skargi; 6. naruszenie art- 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 8 i art. 11 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie przez Sąd I instancji naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania, pomimo prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie przez organy w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i brak wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek przez organ administracji publicznej, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy i jedynie ogólnikowe wskazanie podstawy wydania zaskarżonego postanowienia; 7. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 15 K.p.a. - poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie przez Sąd I instancji naruszenia zasady dwuinstancyjności, pomimo, iż organ drugiej instancji bezkrytycznie przyjął stanowisko organu pierwszej instancji, nie dysponując nawet aktami postępowania przed organem pierwszej instancji, co potwierdza wezwanie skierowane przez organ odwoławczy w dniu 13 lutego 2023 r. do Prezydenta Miasta Tarnowa do przesłania całości akt sprawy, co skutkować winno zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) P.p.s.a. uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia; 8. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. i art. 145 § 3 P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. i art. 105 § 1 K.p.a. poprzez nierozpoznanie wniesionej skargi w granicach danej sprawy, nie wzięcie przez Sąd I instancji pod uwagę wszelkich naruszeń prawa a także przepisów prawa, które powinny znaleźć w rozpoznawanej sprawie zastosowanie, w szczególności poprzez nie wzięcie pod uwagę przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy: a) uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 30 stycznia 2023 r.; b) upływu terminu przedawnienia, który nastąpił przed zakończeniem dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego przy uwzględnieniu wydania postanowienia z dnia 24 lutego 2023 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie; co uzasadnia bezprzedmiotowość postępowania i prowadzić winno do uchylenia zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania administracyjnego; a także brak zbadania przez Sąd I instancji czy postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane przez osobę upoważnioną; 9. naruszenie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), zwanej dalej "O.p.", w związku z art. 70 § 4 O.p. oraz w związku z art. 15 zzzr ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), zwanej dalej "ustawą o COVID-19", poprzez jego błędną wykładnię i brak przyjęcia, że zobowiązanie uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2023 r., co skutkować winno uchyleniem postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności wraz poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania. W oparciu o powołane zarzuty skarżąca kasacyjnie sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości w trybie art. 188 P.p.s.a. i uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Kolegium z dnia 4 stycznia 2023 r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 15 listopada 2023 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 7 października 2022 r., albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona; alternatywnie o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia 4 stycznia 2023 r. wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 15 listopada 2023 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i umorzenie postępowania administracyjnego, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Alternatywnie sformułowano wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku Sadu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W obu przypadkach sformułowano również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum wniesionego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że granice przedmiotowe i formalne rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji wyznaczone były ramami przewidzianej w art. 108 K.p.a. instytucji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Jeżeli ten rygor nadawany jest decyzji administracyjnej – tak jak w rozpoznawanej sprawie – po jej wydaniu, to następuje to w formie odrębnego postanowienia. Przesłanki, tryb i forma nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności posiadają charakter autonomiczny i incydentalny (uboczny) względem sprawy indywidualnej rozstrzygniętej tą decyzją. W konsekwencji okoliczności związane z wydaniem, prawidłowością i zasadnością wydania decyzji nie wpływają na ocenę prawidłowości postanowienia w przedmiocie nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Z tych przyczyn nie mogły być uwzględnione zarzuty skargi kasacyjnej, które w istocie odnoszą się do prawnego bytu decyzji określającej wysokość dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi, ewentualnego upływu terminu przedawnienia tej należności publicznoprawnej oraz sposobu rozstrzygnięcia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym obejmującym przedmiotową należność. Okoliczności te pozostają poza granicami sprawy rygoru wyznaczonymi treścią art. 108 K.p.a. i pozostają poza granicami rozpoznania sprawy przez Sąd w rozumieniu art. 134 P.p.s.a. Pozostałe zarzuty kasacyjne nie podważają prawidłowości zaskarżonego wyroku. Aby można było odpowiedzialnie rozważać możliwość nadania decyzji rygoru natychmiastowej wydolności organy administracji powinny dysponować konkretnymi danymi pozwalającym stwierdzić, że jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Takie dane orzekające w sprawie organy posiadały – są to kwota dotacji przypadająca do zwrotu oraz bliski upływ terminu przedawnienia tego zobowiązania. Za trafne należy uznać stanowisko organów, zaakceptowane następnie przez Sąd I instancji, że przesłanką nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. może być zbliżający się termin przedawnienia należności, jeśli z okoliczności sprawy wynika niebezpieczeństwo nieuregulowania należności. W interesie społecznym leży bowiem to, aby należności publiczne były uregulowane. W tej sprawie skarżąca kasacyjnie spółka mimo wydania decyzji pierwszoinstancyjnej nie podjęła żadnej próby choćby dobrowolnej zapłaty części należności. Natomiast wysoka kwota tej należności - wobec zbliżającego się terminu przedawnienia - a także stanowisko skarżącej kasacyjnie (która konsekwentnie neguje konieczność zwrotu dotacji) uprawdopodobniała, że należność ta nie zostanie uregulowana. Przy czym wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego czy też ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, a raczej argumentacji, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich oceny dokonanej przez organ. Taka pogłębiona ocena znajduje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium. Niezasadny jest zarzut braku wskazania strony jako adresata postanowienia w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Jakkolwiek w postanowieniu organu pierwszej instancji stronę oznaczono w sposób niepełny (bez wskazania formy prawnej, czy to w formie pełnej, czy skrótowej), to jednak ta oczywista niedokładność została skorygowana przez organ odwoławczy w postanowieniu. Ponadto w sprawie nie budzi i nie budziło wątpliwości, że stroną postępowania była spółka pod firmą A. Świadczy o tym treść zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia z dnia 11 lipca 2022 r., w którym nazwa (firma) skarżącej została wskazana prawidłowo (za pomocą skrótu formy prawnej spółki). Również w postanowieniu organu drugiej instancji (nazwa) firma skarżącej została wskazana prawidłowo (za pomocą skrótu formy prawnej spółki). Ponadto należy powtórzyć za uzasadnieniem wyroku Sądu I instancji, że mimo tej niedokładności w oznaczeniu adresata postanowienia organu pierwszej instancji, pełnomocnik skarżącej złożył skuteczne zażalenie, które podlegało rozpatrzeniu przez Kolegium. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 268a K.p.a. z uwagi na podpisanie postanowienia przez osobę nieposiadającą stosownego upoważnienia. W myśl art. 268a K.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Zatem co do zasady dopuszczalne jest scedowanie przez organ uprawnień do wydawania decyzji w jego imieniu na pracowników tego organu. Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pracownik działający z upoważnienia organu powinien powołać się w decyzji na posiadane upoważnienie. W niniejszej sprawie powyższy warunek został spełniony. Postanowienie zostało bowiem podpisane z upoważnienia Prezydenta Miasta Tarnowa przez E. S. zastępcę Dyrektora Wydziału Podatków i Windykacji Urzędu Miejskiego w Tarnowie. Stosowna informacja znajduje się na pieczęci podpisowej tej pracownicy. Odnosząc się natomiast do samej kwestii braku w aktach pisemnego upoważnienia wyjaśnić należy, iż w ocenie Sądu brak w aktach upoważnienia do wydania postanowienia (z jednoczesnym powołaniem, że decyzja została wydana z upoważnienia) nie stanowi naruszenia przepisów postępowania powodujących konieczność wykluczenia tego aktu z obrotu prawnego. Przyjąć zatem trzeba, że brak pisemnego upoważnienia do wydania decyzji w aktach administracyjnych, w sytuacji gdy zakres tego upoważnienia nie budzi wątpliwości, a powszechna praktyka stosowana w urzędach wskazuje na udzielanie takich upoważnień pracownikom urzędu, nie stanowił przesłanki do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. W tych okolicznościach skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI