Orzeczenie · 2025-04-08

I GSK 124/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-08
NSArolnictwoWysokansa
dopłaty unijnewspólna polityka rolnasztuczne warunkipodział gospodarstwaARiMRNSAprawo administracyjnerolnictwo

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wcześniej oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nie stworzył sztucznych warunków do uzyskania dopłat, a jego gospodarstwo było prowadzone samodzielnie. NSA uznał, że WSA prawidłowo oddalił skargę, ponieważ organy administracji miały podstawy do wznowienia postępowania. Wskazano na nowe okoliczności faktyczne, które wyszły na jaw po wydaniu pierwotnej decyzji, a dotyczące faktycznego posiadania gruntów i prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego. Sąd podkreślił, że dowody z postępowania karnego potwierdziły, iż skarżący wraz z innymi podmiotami stworzył sztuczne warunki poprzez podział gospodarstwa rolnego w celu uzyskania wyższych dopłat unijnych, co jest sprzeczne z celami wsparcia UE. NSA stwierdził, że organy prawidłowo wykazały powiązania osobowe, organizacyjne i ekonomiczne między podmiotami, co świadczyło o braku samodzielności w prowadzeniu działalności i faktycznego posiadania gruntów. W konsekwencji, działania skarżącego zostały uznane za obejście prawa i próbę uzyskania nienależnych korzyści finansowych, co uzasadniało odmowę przyznania płatności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dopłat unijnych, ocena sztucznego tworzenia warunków do ich uzyskania, zasady wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku ujawnienia nowych okoliczności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z podziałem gospodarstwa rolnego i uzyskiwaniem dopłat. Interpretacja przepisów UE może być stosowana w podobnych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy stworzenie sztucznych warunków poprzez podział gospodarstwa rolnego na kilka podmiotów w celu uzyskania wyższych dopłat unijnych stanowi naruszenie przepisów prawa i uzasadnia odmowę przyznania płatności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia UE stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności, nawet jeśli formalnie spełnione są inne przesłanki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że działania skarżącego, polegające na sztucznym podziale gospodarstwa i stworzeniu pozorów prowadzenia odrębnej działalności rolniczej przez kilka podmiotów, miały na celu obejście przepisów dotyczących limitów dopłat. Powiązania osobowe, organizacyjne i ekonomiczne między podmiotami świadczyły o braku samodzielności i faktycznego posiadania gruntów, co było sprzeczne z celami wsparcia UE.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił legalność decyzji organu administracji, który wznowił postępowanie administracyjne w oparciu o nowe okoliczności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organów, które wykazały, że w momencie wznowienia postępowania posiadały już informacje o nowych okolicznościach faktycznych, nieznanych organowi przy wydawaniu pierwotnej decyzji, a dotyczących stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie, ponieważ nowe okoliczności (np. informacje z postępowania prokuratorskiego o sztucznym podziale gospodarstwa) były istotne dla sprawy i nieznane organowi przy wydawaniu pierwotnej decyzji. Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował te ustalenia.

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji spełnia wymogi formalne i merytoryczne?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi ustawowe, wskazując podstawę prawną rozstrzygnięcia, odwołując się do konkretnych elementów stanu faktycznego i umożliwiając kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie WSA odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., wyjaśniając podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia oraz umożliwiając kontrolę instancyjną. Nawet jeśli nie wszystkie zarzuty skargi zostały szczegółowo omówione, nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (46)

Główne

Rozporządzenie nr 1306/2013 art. 60

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013

Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r.

Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r.

Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r.

Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r.

Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 9

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r.

Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 60

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r.

Rozporządzenie nr 2988/95 art. 4 § 3

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r.

Rozporządzenie nr 65/2011 art. 4 § 8

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r.

Ustawa PROW 2007-2013 art. 21 § 2

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Ustawa PROW 2007-2013 art. 21 § 3

Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 27 § 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 27 § 2

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 297 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 233 § 6

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo wznowiły postępowanie administracyjne z uwagi na nowe okoliczności faktyczne. • Sztuczne stworzenie warunków do uzyskania dopłat unijnych jest sprzeczne z celami wsparcia i uzasadnia odmowę przyznania płatności. • Powiązania osobowe, organizacyjne i ekonomiczne między podmiotami świadczą o braku samodzielności i faktycznego posiadania gruntów.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, błędnie oceniając legalność decyzji organów. • Nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, a skarżący nie stworzył sztucznych warunków do uzyskania dopłat. • Uzasadnienie wyroku WSA jest wadliwe i nie spełnia wymogów formalnych.

Godne uwagi sformułowania

stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności • sprzeczne z celami wsparcia UE • powiązania osobowe, organizacyjne i ekonomiczne • brak faktycznego posiadania działek • obejście prawa

Skład orzekający

Anna Apollo

przewodniczący

Marek Krawczak

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopłat unijnych, ocena sztucznego tworzenia warunków do ich uzyskania, zasady wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku ujawnienia nowych okoliczności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z podziałem gospodarstwa rolnego i uzyskiwaniem dopłat. Interpretacja przepisów UE może być stosowana w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadużyć w systemie dopłat unijnych i pokazuje, jak sądy oceniają działania rolników mające na celu obejście przepisów. Jest to istotne dla branży rolniczej i prawników zajmujących się prawem rolnym.

Rolnik próbował oszukać system dopłat unijnych. Sąd NSA pokazał, jak to rozpoznać.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst