I SA/Ol 613/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolniczki domagającej się dopłaty do materiału siewnego, uznając, że stworzyła ona sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia unijnego.
Rolniczka A. B. zaskarżyła decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania dopłaty do materiału siewnego. Organ uznał, że skarżąca nie jest samodzielnym producentem rolnym, a jej gospodarstwo stanowi część większej struktury zarządzanej przez T. B., co stanowiło próbę sztucznego podziału gospodarstwa w celu uzyskania wyższych dopłat. Sąd administracyjny zgodził się z organem, stwierdzając, że zarówno przesłanka obiektywna (uniemożliwienie osiągnięcia celów wsparcia), jak i subiektywna (wola uzyskania korzyści) zostały spełnione.
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Organ uznał, że skarżąca nie jest samodzielnym producentem rolnym i nie prowadzi własnego gospodarstwa, a jej działalność stanowi próbę sztucznego podziału gospodarstwa rolnego w celu uzyskania wyższych dopłat. Wskazano na powiązania osobowe i majątkowe między skarżącą a T. B. oraz innymi rolnikami, zarządzanymi przez T. B. Sąd administracyjny, analizując przepisy prawa krajowego i unijnego (w tym art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013), podzielił stanowisko organu. Stwierdzono, że doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia, co potwierdziły zarówno przesłanka obiektywna (uniemożliwienie osiągnięcia celów wsparcia poprzez obejście zasady degresywności płatności), jak i subiektywna (wola uzyskania korzyści). Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok TSUE w sprawie C-434/12, podkreślając konieczność wykazania obu tych przesłanek. Ostatecznie sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanek producenta rolnego w rozumieniu przepisów, a jej działania miały na celu obejście prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stworzenie formalnie odrębnych gospodarstw rolnych, zarządzanych przez tę samą osobę, stanowi sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia unijnego, jeśli spełnione są przesłanki obiektywna (uniemożliwienie osiągnięcia celów wsparcia) i subiektywna (wola uzyskania korzyści).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powiązania osobowe, majątkowe i organizacyjne między skarżącą a T. B. oraz innymi podmiotami zarządzanymi przez T. B. wskazują na celowe działanie w celu obejścia zasady degresywności płatności i uzyskania wyższych dopłat. Formalne wyodrębnienie gospodarstwa skarżącej nie stanowiło o jego samodzielności, a jedynie o próbie sztucznego podziału w celu zwiększenia otrzymywanych środków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
u.o.n.r.r. art. 40c § 1 i 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych
Określa warunki przyznawania dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, wskazując na wymóg bycia producentem rolnym i posiadania działek rolnych o określonej powierzchni.
Rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. a i c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013
Definiuje pojęcie rolnika i gospodarstwa rolnego na potrzeby płatności bezpośrednich, co ma zastosowanie również do oceny samodzielności producenta rolnego.
Rozporządzenie nr 2988/95 art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95
Stanowi o nieprzyznaniu lub wycofaniu korzyści, jeśli działania zmierzają do pozyskania korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego poprzez sztuczne stworzenie warunków.
Rozporządzenie nr 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Zawiera klauzulę generalną dotyczącą przypadków obchodzenia prawa, która pozwala na nieprzyznanie korzyści, jeśli warunki zostały sztucznie stworzone w sprzeczności z celami prawodawstwa.
Pomocnicze
u.k.s.e.p. art. 3 § pkt 1-3
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Definiuje pojęcie producenta rolnego, odwołując się do definicji z prawa unijnego.
k.p.a. art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania, wyjaśniania stanu faktycznego, oceny dowodów i uzasadniania decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia unijnego. Brak samodzielności i niezależności gospodarstwa skarżącej, stanowiącego część większej struktury zarządzanej przez T. B. Spełnienie przesłanki obiektywnej (uniemożliwienie osiągnięcia celów wsparcia) i subiektywnej (wola uzyskania korzyści) w kontekście art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania, zebrania i oceny dowodów. Zarzut naruszenia przepisów dotyczących wspierania rozwoju obszarów wiejskich poprzez odwrócenie ciężaru dowodu i błędy w ustaleniach faktycznych. Argumentacja skarżącej o odrębności jej gospodarstwa i samodzielnym prowadzeniu działalności rolniczej.
Godne uwagi sformułowania
działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści warunki zostały sztucznie stworzone łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (...) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści) nie mamy do czynienia z odrębnymi rolnikami prowadzącymi samodzielną działalność rolniczą, lecz z jednym gospodarstwem rolnym zarządzanym przez T. B.
Skład orzekający
Jolanta Strumiłło
przewodniczący
Przemysław Krzykowski
sprawozdawca
Katarzyna Górska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sztucznego tworzenia warunków w celu uzyskania dopłat unijnych, ocena samodzielności producenta rolnego i definicji gospodarstwa rolnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale stanowi ważny przykład stosowania klauzuli generalnej o obchodzeniu prawa w rolnictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy i sądy walczą z próbami obejścia przepisów unijnych w celu uzyskania nienależnych dopłat, co jest istotne dla zrozumienia zasad przyznawania środków publicznych w rolnictwie.
“Rolniczka chciała dopłat, ale sąd dopatrzył się sztucznego podziału gospodarstwa. Klauzula anty-obejścia prawa w akcji.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 613/19 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2019-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Jolanta Strumiłło /przewodniczący/ Katarzyna Górska Przemysław Krzykowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 938/20 - Wyrok NSA z 2024-04-24 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 945 art. 40c ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych - tekst jedn. Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 4 ust. 3 Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1) Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust. 1 lit. a i lit. c Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), asesor WSA Katarzyna Górska,, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 28 listopada 2019r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Dyrektor, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania A. B. (dalej jako strona, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako Kierownik, organ I instancji) z "[...]", którą odmówiono przyznania pomocy w formie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie. Jak wynika z przedstawionych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 19 czerwca 2018r. strona zwróciła się o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie do powierzchni 54,59 ha gruntów ornych obsianych żytem ozimym. Kierownik w decyzji z "[...]" uznał, iż strona nie jest w istocie producentem rolnymi i nie prowadzi osobiście gospodarstwa i odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor odwołał się do przepisów art. 40c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o organizacji niektórych rynków rolnych (t.j. Dz. U. z 2018r., poz. 945), art. 3 pkt 1-3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 1853) oraz art. 4 ust. 1 lit. a) i lit. c) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE L z 2013 r. Nr 347 s. 608). Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z 1995 r. Nr 312 s. 1), działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Ponadto stosownie do art. 60 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (Dz. Urz. UE L Nr 347 s. 549 ze zm.) bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Następnie wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku sygn. akt I SA/Ol 62/19 (płatności bezpośrednie na rok 2017), I SA/Ol 63/19 (płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2017) oraz I SA/Ol 64/19 (płatność rolnośrodowiskowa na rok 2017) potwierdził prawidłowość ustaleń ARiMR dotyczących tego, że osoba zarządzająca – T. B. stworzył sztuczne warunki, w celu uzyskania korzyści majątkowych. Materiał dowodowy z ww. spraw sądowych obejmował także odwołującą się, która jako uczestnik w "projekcie" pozyskania nieuprawnionych dopłat także nie zasługuje na otrzymanie jakichkolwiek dopłat do rzekomego gospodarstwa. Nie sposób także dostrzec możliwość otrzymania pomocy z tytułu przyznania pomocy w formie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, przy jednoczesnej odmowie przyznania płatności: OB, ONW, PRŚ. Wobec powyższego, w ocenie organu, niniejsza sprawa ma szerszy kontekst i konieczne jest rozpatrywanie niniejszej sprawy w oparciu o całe spektrum dokumentacji zgromadzonej w sprawach strony dotyczących wniosków o przyznanie płatności w roku 2017 tj. w sprawie: wsparcia bezpośredniego (OB), płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz płatności rolnośrodowiskowej (PRŚ). Z uwagi na fakt, że wobec skarżącej były prowadzone postępowania w zakresie ww. płatności w kontekście stworzenia sztucznych warunków. Dodatkowo dla wykazania istoty sprawy, jej analizy faktycznej i prawnej, konieczne jest przedstawienie strony (producenta rolnego) w powiązaniu z innymi producentami (Ł. B., T. B., H. B.), którzy również w tym samym roku kalendarzowym (2017) wnioskowali o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2014-2020) oraz płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), a którzy również byli reprezentowani przez T. B. W ocenie organu II instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że skarżąca nie była w istocie producentem rolnym oraz nie prowadziła samodzielnie i na własny rachunek gospodarstwa rolnego. Rzekome gospodarstwo rolne nie stanowi jednostki samodzielnej, a deklarowane przez stronę grunty rolne stanowią część składową gospodarstwa należącego do T. B. Odwołując się do poszczególnych ustaleń postępowania, organ odwoławczy wskazał, że strona została zarejestrowana w ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych ora ewidencji wniosków o przyznanie płatności 20 maja 2013r., na podstawie wniosku, który złożył T. B., działający jako jej pełnomocnik. We wniosku został podany rachunek bankowy pełnomocnika, jak i jego adres do korespondencji. Dyrektor w pełni podzielił ustalenia organu I instancji, iż w niniejszym przypadku doszło do stworzenie sztucznych warunków zmierzających do uzyskania płatności sprzecznych z celami wsparcia. Wskazano, że T. B. jest spowinowacony ze stroną (teściowa T. B.) oraz Ł. B. (szwagier T. B.). Ponadto na podstawie wypisów z rejestru gruntów ustalono, iż H. B. (82 lata), która jest reprezentowana przez T. B., jest jego matką. H. B. wnioski o przyznanie płatności składa od roku 2013. Dodatkowo strona nie kieruje gospodarstwem sama, gospodarstwo nie jest wyodrębnione pod względem technicznym ani ekonomicznym, jest natomiast ściśle powiązane z gospodarstwem T. B. Wydzierżawienie działek rolnych skarżącej, Ł. B. czy H. B. miało na celu pobieranie zwiększonych dopłat do gruntów rolnych poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego stwarzający pozory prowadzenia działalności rolniczej przez kilka podmiotów na gruntach, które w rzeczywistości mogłyby tworzyć jedno gospodarstwo rolne prowadzone przez T. B. T. B., jest właścicielem około 480 ha gruntów rolnych w powiecie "[...]", we własnym wniosku wykazuje tylko około 170 ha. Sporządzona umowa dzierżawy ze skarżącą, jak i również z Ł. B., obejmuje powierzchnię powyżej 50 ha. T. B. jest pełnomocnikiem zarówno skarżącej jak i Ł. B. Ponadto załatwia wszystkie sprawy formalne. T. B. podpisywał umowy ubezpieczenia zarówno w sprawie strony jaki i Ł. B., rozliczał się z B. J. za zabiegi agrotechniczne wykonywane w gospodarstwie skarżącej. Analizując kwestię faktur za umowę dzierżawy Dyrektor wskazał, że strona płaciła czynsz w wysokości dużo niższej aniżeli było to wskazane w umowie dzierżawy zawartej pomiędzy stronami. Ponadto nie posiadała maszyn i urządzeń rolniczych. Reprezentowane przez T. B. osoby zajmują się podobną produkcją rolną, zakupują ten sam rodzaj nasion, uprawiają te same uprawy. Ponadto osoby reprezentowane przez T. B. nie mają nowych siedzib gospodarstwa. Wszystkie plony rolne pozyskiwane z gospodarstwa rolnego strony i Ł. B. przechowywane są w siedzibie pełnomocnika. Strona, jak i Ł. B. zameldowani są pod tym samym adresem. Powyższe ustalenia faktyczne doprowadziły Dyrektora do konkluzji, że strona producentem rolnym nigdy nie była. Poza przedstawioną umową dzierżawy nie przedstawiła żadnych innych dowodów na to, iż samodzielnie posiada gospodarstwo rolne i prowadzi na nim, jako producent rolny działalność rolniczą. Organ odwoławczy uznał również, że nie doszło do naruszenia art. 16 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości, zobowiązanie organu do wydania decyzji przyznającej płatność, w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, wypłaty odsetek za okres od wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności do czasu wpływu środków na rachunek bankowy strony oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: 1. art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prowadzenie postępowania zmierzającego do załatwienia sprawy wbrew zasadzie budzenia zaufania strony do władzy publicznej i wydanie decyzji niezgodnie z prawem, 2. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wszystkich dowodów z dokumentów będących w aktach sprawy, brak ich analizy i uwzględnienia w zaskarżonej decyzji, brak wskazania dlaczego jednym dowodom nadano status istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a inne pominięto bez uzasadnionej przyczyny, co również wskazuje na naruszenie przez organ art. 107 § 3 k.p.a., 3. art. 77 §1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, 4. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, co skutkowało dokonaniem jej w sposób dowolny i bez należytego rozważenia stanu sprawy i z pominięciem wszechstronnego materiału dowodowego sprawy, 5. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nie podanie przyczyn i powodów odmowy uznania wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom i dowodom przekazanym przez stronę postepowania, 6. art. 27 ust. 1 pkt.2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez odwrócenie ciężaru dowodu i jednoczesne rażące błędy w ustaleniach faktycznych polegające na: - błędnym przyjęciu, że strona skarżąca nie prowadziła efektywnego gospodarstwa rolnego, odrębnego od gospodarstw rolnych prowadzonych przez innych beneficjentów, pomimo, iż zgromadzony materiał dowodowy oraz nieustalony i tym samym pominięty przez organ I instancji stan faktyczny wskazuje na zupełną odrębność funkcjonalno-organizacyjno-finansową ww. gospodarstw rolnych, - błędnym przyjęciu, że powiązania osobowe skarżącego, T. B. i innych wymienionych w zaskarżonej decyzji osób są tożsame ze stworzeniem tzw. sztucznych warunków gospodarowania celem uzyskania korzyści sprzecznych z systemami danego wsparcia, podczas gdy z tego typu powiązań nie wynika, iż skarżący miałby podejmować jakiekolwiek działania sprzeczne z prawem; 7. art. 4 ust 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/2005 polegające na niewłaściwym zastosowaniu wyrażającym się w przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym - przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia przez stronę skarżącą sztucznych warunków do uzyskania płatności); 8. art. 4 ust 8 Rozporządzenia Komisji nr 65/2011oraz art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 poprzez niewłaściwe zastosowanie wyrażającym się w przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym - przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia przez stronę skarżącą sztucznych warunków do uzyskania płatności i uzyskania korzyści sprzecznie z celami danego systemu wsparcia); 9. art. 64 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 - poprzez niezastosowanie powyższych przepisów, w sytuacji kiedy organ dopuścił się nieprawidłowości podczas ustalania zaistnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, jak również błędnie ocenił materiał dowodowy; 10. art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 - poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne zastosowanie na skutek błędnego uznania, że w sprawie doszło do stworzenia przez stronę sztucznych warunków, poprzez utworzenie w latach 2011-2012 powiązanych ze sobą, w ocenie organu podmiotów tylko i wyłącznie w celu pobierania zwiększonych dopłat do gruntów rolnych i poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych, stwarzając pozory prowadzenia działalności rolniczej na gruntach, w celu zawyżenia przysługującej rolnikowi kwoty płatności do gruntów, podczas gdy w rzeczywistości podmioty te utworzono w latach poprzedzających wprowadzenia degresywnych płatności (tj. przed datą 2014r.) i nie miał miejsca podział gospodarstwa, ale obejmowanie nowych gruntów w wyniku zakupów gruntów przez wydzierżawiającego (w zależności od podmiotu), a ponadto działania skarżącego nie stoją w sprzeczności z celami systemu wsparcia unijnego. W uzasadnieniu powyższych zarzutów dokonano szczegółowej polemiki z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ. Wskazując, że organ błędnie przyjął, że doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego oraz że skarżąca nie prowadzi osobiście gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. W myśl art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej jako - p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Zasady udzielania dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany zostały określone w ustawie z dnia 11 marca 2004r. o organizacji niektórych rynków rolnych oraz w rozporządzeniu Komisji Europejskiej (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. U. UE L z dnia 24 grudnia 2013 r.). Zgodnie z art. 40c. ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. dopłat z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany udziela się producentom rolnym w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W myśl art. 40c ust. 2 ww. ustawy warunkiem uzyskania dopłaty jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, na których uprawia się gatunki roślin uprawnych objęte dopłatami, przy czym działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona uprawa lub grupa upraw, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004,), o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Producentem rolnym natomiast – w świetle definicji zawartej w art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów – jest osoba fizyczna będąca m.in. rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1307/2013. Odwołując się z kolei do treści tego przepisu podnieść należy, że rolnik oznacza osobę fizyczną (...), której gospodarstwo rolne położone jest na obszarze objętym zakresem terytorialnym traktatów (...) oraz która prowadzi działalność rolniczą. Gospodarstwo rolne natomiast oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego (art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013). W świetle powyższych przepisów prawa możliwość przyznania wnioskowanej pomocy determinowana jest w pierwszej kolejności ustaleniem, że wnioskodawca jest producentem rolnym i prowadzi działalność rolniczą. Z uwagi na powyższe odesłanie w przepisach prawa krajowego do ustanowionej w przepisach prawa unijnego definicji legalnych rolnika i gospodarstwa rolnego, prawidłowo organy orzekające w sprawie uznały, że również do wniosku strony skarżącej dotyczącego wsparcia pochodzącego ze środków krajowych znajdował zastosowanie przepis art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, tj. klauzula dotycząca przypadków obchodzenia prawa. Przy czym prawidłowo organy orzekające w sprawie stanęły na stanowisku, że stosownie do art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W konsekwencji trafnie uznały, że dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, czy strona skarżąca jest rolnikiem w rozumieniu powyższych przepisów znaczenie miały ustalenia poczynione w ramach innych postępowaniach dotyczących wsparcia ze środków unijnych, do których zastosowanie znajdował m.in. przepis art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego błędnego zastosowania w niniejszej sprawie klauzuli sztucznych warunków wynikającej z art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady nr 1306/2013. Sąd nie uznaje go za zasadny, w pełni podzielając stanowisko organu, że ww. przepis znajduje zastosowanie w niniejszym przypadku. Wskazać bowiem należy, że płatność, o który toczy się spór pomiędzy stronami postępowania, jest formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej. W art.39 ust.1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską wskazano, iż celem wspólnej polityki rolnej są: a) zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej, jak również optymalne wykorzystanie czynników produkcji, zwłaszcza siły roboczej; b) zapewnienie w ten sposób odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie; c) stabilizację rynków; d) zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw; e) zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów. Zatem system dopłat został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolnych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie. Natomiast środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach wspólnej polityki rolnej pochodzą z budżetu Unii Europejskiej, w związku z czym podlegają ochronie zgodnie z ogólnymi zasadami ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ustanowionymi w rozporządzeniu nr 2988/95. Preambuła ww. rozporządzenia stanowi, iż prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i państwa członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Unia Europejska częściowo finansując Program Rozwoju Obszarów Wiejskich wymusza na Komisji Europejskiej i Krajach Członkowskich racjonalne, słuszne i proporcjonalne wydatkowanie tymi środkami (służy ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich). Z tego też powodu państwo członkowskie sprawdza m.in., czy nie zostały stworzone sztuczne warunki (np. sztuczny podział gospodarstwa) umożliwiające uzyskanie korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Wynika to z art. ust.3 ww. rozporządzenia, a także z art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanowienie określonego systemu wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.2009.30.16, dalej jako "rozporządzenie nr 73/2009) oraz z art. ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8 dalej jako rozporządzenie nr 65/2011). Rozporządzenia nr 73/2009 oraz 65/2011 co do zasady obowiązywały przed dniem 1 stycznia 2015r., jednak analogiczne rozwiązania zostały zawarte w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) regulujących zasady przyznawania płatności bezpośrednich od 2015r. nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) i nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347). Nadto przepisem prawa materialnego, który wyznacza kierunek prowadzenia ustaleń faktycznych w sprawie, jest art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. W myśl tego przepisu, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przepisy te zawierają tzw. klauzulę generalną pozwalającą organom administracyjnym podejmowanie działań mających na celu zapobieżenie obejścia prawa przez podmioty ubiegające się o przyznanie płatności i ich otrzymanie wbrew intencjom prawodawcy unijnego (wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 736/18, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej, o ile nie podano innego publikatora). W konstrukcji norm prawa unijnego zwrotem niedookreślonym jest sformułowanie "warunki zostały sztucznie stworzone". Ustalenie znaczenia tego pojęcia może mieć miejsce wyłącznie w ściśle określonym stanie faktycznym, przy czym ustawodawca określił cel "sztucznego stworzenia warunków", którym jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. W ocenie Sądu, na gruncie analizowanego przepisu warunki można uznać za stworzone sztucznie, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności faktycznych można przyjąć, że nie miałyby one miejsca gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia (wyrok NSA z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19). Omawiana klauzula generalna nie dotyczy konkretnych sytuacji, jakie mogą powstać na gruncie konkretnej płatności. Z założenia obejmuje całość bądź istotną część zjawiska uznawanego za sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale innemu przepisowi - dla podmiotu tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (wyrok NSA z 8 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 1621/18). Nie jest bowiem możliwe stworzenie skutecznej normy ogólnej, która wprost przewidywałaby zakaz wskazanego wyżej działania prowadzącego wprost do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjent otrzymałby w "normalnym" układzie rzeczy (wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 917/18). Aby zastosować przepis sankcyjny o wyłączeniu płatności, organy administracji powinny drobiazgowo ustalić i udowodnić wszystkie okoliczności mogące stanowić potwierdzenie stworzenia w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania płatności. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w argumentacji przedstawianej w uzasadnieniu wyroków składających się na jednolitą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, które w podobnych sprawach wielokrotnie odwoływały się do wykładni prawa przedstawionej w uzasadnieniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencija (opubl. http://eur-lex.europa.eu). W uzasadnieniu tego wyroku TSUE wskazał, że organ, dokonując oceny w konkretnych okolicznościach sprawy, jest obowiązany wykazać, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogół obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i elementu subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań unijnych poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Z orzeczenia TSUE wynika, że zaistnienie tego subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione przez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (pkt 41 wyroku). Dokonując wykładni pojęcia "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności", TSUE wyraził m.in. pogląd, że sąd krajowy może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W związku z powyższym wyrokiem TSUE należy wskazać, że jakkolwiek odnosił się on do treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, to jednak ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pozostaje on w dalszym ciągu aktualny oraz ma pełne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Mając zatem na względzie okoliczności faktyczne sprawy i przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa w wyroku TSUE, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy wykazały w sposób niewątpliwy, że zaistniały łącznie obydwie przesłanki, poprzez które można ocenić zaistnienie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Dla dokonania oceny, czy w przedmiotowej sprawie zostały stworzone we wskazanym rozumieniu sztuczne warunki, o którym mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, konieczne jest ocenienie działań nie tylko skarżącej, ale również reprezentowanych przez T. B. pozostałych podmiotów (Ł. B., H. B.), a ponadto występujących pomiędzy nimi zależności i powiązań. Należy także podkreślić, że tutejszy Sąd weryfikował już kwestię stworzenia sztucznych warunków. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela i podtrzymuje w całości stanowisko tut. Sądu wyrażone np. w wyroku z 10 kwietnia 2019r., sygn. akt I SA/Ol 62/19. Okoliczności faktyczne rozpoznawanej aktualnie sprawy związane z mechanizmem stworzenia całego skoordynowanego przedsięwzięcia i charakterem działalności są tożsame jak w przypadku odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 62/19. W przywoływanym wyroku Sąd zaaprobował ocenę organów, iż w istocie to T. B., z udziałem swojej rodziny sztucznie tworzył rzekome gospodarstwa rolne z zamiarem uzyskania nieuprawnionych korzyści. Zdaniem Sądu organy ARiMR prawidło ustaliły, że faktycznie to T. B. jest samodzielnym producentem rolnym. Świadczy o tym m.in. to, iż osoba ta bezpośrednio uczestniczy w zarządzaniu reprezentowanych gospodarstw rolnych. Przychody z prowadzonej działalności rolniczej oraz pozyskiwane dotacje z tym związane są bezpośrednio kierowane na jego rachunek. Jest właścicielem i posiadaczem wszystkich deklarowanych przez osoby reprezentowane gruntów rolnych. Jest osobą bliską, która ma bezpośredni wpływ na osoby reprezentowane. W złożonych zeznaniach nie wskazał rzeczywistego motywu, dla którego wydzierżawił gospodarstwo, lecz podał przyczynę, którą organ słusznie ocenił jako nierzeczywistą. Z kolei strona skarżąca jak i pozostali producenci rolni ubiegający się o płatność, słusznie zostali uznani przez organ jako osoby, które nie wykazały, aby prowadziły samodzielne, niezależne od T. B. gospodarstwa rolne. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane formalnoprawne wyodrębnienie skarżącej jako podmiotu ubiegającego się o płatności rolne. Przedmiot sporu sądowego został umiejscowiony na innej płaszczyźnie dotyczącej tego, czy materiał dowodowy pozwalał przyjąć, że formalnoprawne wyodrębnienie podmiotowe mogło być uznane za wyodrębnienie sztuczne dokonane wyłącznie w celu uzyskania nienależnych płatności. W ocenie Sądu, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy prawidłowo ustaliły, że doszło do stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia z uwagi na wystąpienie zarówno przesłanki obiektywnej, jak i przesłanki subiektywnej. Wystąpienie elementu obiektywnego polegało na wykreowaniu obiektywnych okoliczności uniemożliwiających osiągnięcie celu wsparcia rolników na skutek multiplikowania podmiotów celem utworzenia wielu pozornie odrębnych gospodarstw rolnych, w ramach których składane były wnioski o przyznanie płatności. Stworzenie kilku podmiotów reprezentowanych przez tę samą osobę (T. B.) i wnioskujących o przyznanie płatności do działek rolnych o obszarach kwalifikujących je w przedziałach o wysokich stawkach płatności umożliwiało obejście zasady degresywności wyrażonej w przepisach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oraz płatności rolnośrodowiskowych. W tych okolicznościach została więc spełniona przesłanka obiektywna, gdyż poprzez obejście ograniczeń kwotowych i powierzchniowych nie mogły zostać osiągnięte cele wsparcia, które realizują przepisy wprowadzające ograniczenia, w tym m.in. wspieranie konkurencyjności rolnictwa, zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, zapobieganie niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, przeciwdziałanie koncentracji środków w największych gospodarstwach, czy zrównoważony rozdział płatności wśród małych i dużych beneficjentów. Cele te można zrekonstruować z treści rozporządzeń unijnych (pkt 8 i 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013, art. 3 i art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, Dz. U. UE. L 2013 r. Nr 347, s. 487 ze zm.), obrazujących wolę prawodawcy, aby wsparciem objęte zostały przede wszystkim mniejsze gospodarstwa, zważywszy, że duże podmioty korzystają już z tzw. efektu skali. Jak wskazano w pkt 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013, cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów, a więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Wskazany powyżej cel, jakim jest wspieranie konkurencyjności, ma zapewnić balans i równomierny rozwój całej grupy przedsiębiorców. Służy temu mechanizm zmniejszający wsparcie dla producentów gospodarujących na większym areale poprzez wprowadzenie ograniczeń kwot wsparcia oraz ograniczeń powierzchni upraw, do których przysługują płatności. Wprowadzenie tego mechanizmu miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w dużych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Z uwagi na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności wskazane cele wsparcia wynikające z obowiązujących przepisów prawa, nie mogły zostać w niniejszej sprawie osiągnięte, co oznacza, że wystąpiła przesłanka obiektywna, o której mowa w powołanym wyżej wyroku TSUE w sprawie C-434/12. Wbrew argumentacji skargi, dla oceny wystąpienia przesłanki obiektywnej nie ma żadnego znaczenia powoływana okoliczność realizacji przez skarżącą działalności rolnej lub jej osobistego zlecania takiej działalności innym osobom. Nie kwestionując tego, że strona spełniła wymogi przyznania wnioskowanej płatności, wskazać należy, że istotne znaczenie ma to, że jej działanie w sztucznie stworzonych warunkach uniemożliwiało osiągnięcie celów wynikających z obowiązujących przepisów. Gospodarstwo rolne stworzone zostało wyłącznie w celu uniknięcia skutków ograniczenia płatności dla dużych beneficjentów i to nie tylko przysługujących w ramach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lecz również płatności z innych tytułów. Zdaniem Sądu, w sposób niebudzący wątpliwości organy obu instancji wykazały również wystąpienie w sprawie przesłanki subiektywnej poprzez zobrazowanie zarówno w sposób opisowy, powiązań osobowych, majątkowych i organizacyjnych pomiędzy skarżącą i pozostałymi podmiotami. Pozwoliło to na ustalenie zamierzonej koordynacji działań mającej na celu pozyskanie wyższego wsparcia niż to, które przysługiwałoby w sytuacji niestworzenia sztucznych warunków. Ustalone okoliczności faktyczne, które nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącą, zdaniem Sądu, jednoznacznie wskazują, że w sprawie nie mamy do czynienia z odrębnymi rolnikami prowadzącymi samodzielną działalność rolniczą, lecz z jednym gospodarstwem rolnym zarządzanym przez T. B. Zaznaczenia przy tym wymaga, że aby ustalić, kto jest rolnikiem i jakie jest jego gospodarstwo rolne, należy ocenić, jak są realizowane funkcje zarządcze, jak jest ukształtowana struktura majątkowa, a także jak jest zbudowane zaplecze techniczne i organizacyjne i jakie są zasady działania podmiotu czy grupy osób, biorąc przy tym pod uwagę wszystkie jednostki produkcyjne wykorzystywane do działalności rolniczej (wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 października 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 992/18). Analiza tych zależności w niniejszej sprawie doprowadziła organy do prawidłowego wniosku, że wykorzystując utworzone podmioty, T. B. prowadził przy pomocy najbliższych de facto jeden organizm gospodarczy, stanowiący jedno gospodarstwo rolne. W ocenie Sądu z zebranych przez organ dowodów ocenionych we wzajemnej łączności jednoznacznie wynika, że wszystkie grunty rolne zadeklarowane do płatności przez krewnych i powinowatych T. B., tj. A. B., Ł. B., H. B. oraz M. K., a będące własnością T. B., nie stanowiły odrębnych gospodarstw rolnych ww. producentów rolnych, wobec czego należało odmówić przyznania wnioskowanych płatności. Grunty zadeklarowane przez powyższe osoby położone są w powiecie "[...]" - gospodarstwie i centrum życiowym pełnomocnika T. B. Przyczyna wydzierżawienia przez T. B. części gospodarstwa została uznana za nierzeczywistą. W istocie gruntami tymi zajmował się ich właściciel, czyli T. B., występujący przed ARiMR w roli pełnomocnika ww. osób. Zdaniem Sądu trudno zrozumieć jak strona skarżąca, zamieszkała "[...]" (województwo "[...]"), miałaby prowadzić gospodarstwo w "[...]" (województwo "[...]"). Co prawda można prowadzić gospodarstwo rolne przy pomocy zatrudnionych osób oraz wynajętego sprzętu, lecz takie okoliczności nie zostały przez stronę skarżącą wykazane w niniejszym przypadku. Dopuszczalne jest wskazywanie ARiMR rachunku pełnomocnika beneficjenta do przekazania płatności, lecz w rozpatrywanej sprawie, na tle innych dowodów słusznie uznał organ, że wskazywanie rachunku bankowego pełnomocnika jest jednym z argumentów wskazujących na sztuczny podział gospodarstwa, w celu zwiększenia płatności. Podnoszone, także w decyzji argumenty dotyczące wydzierżawienia gruntów przez T. B. ze względu na brak możliwości osobistego zajęcia się nimi oraz z uwagi na bardzo korzystny czynsz są nielogiczne i niewiarygodne. Skoro T. B. twierdzi, że nie ma czasu zajmować się swoimi gruntami (jako właściciel i osoba prowadząca gospodarstwo rolne) to także nie ma czasu na to, aby zajmować się kompleksowo tymi gruntami po ich wydzierżawieniu, jako pełnomocnik dzierżawców. W ocenie Sądu na uwagę zasługuje również okoliczność, iż T. B. w przedmiotowej sprawie, po rzekomym wydzierżawieniu gruntów dla swoich krewnych i powinowatych w sprawach tych gruntów występuje jako osoba spełniająca wiele ról - pełnomocnik, zakupujący środki do produkcji rolnej, sprzedający płody rolne, ubezpieczający, zapewniający i opłacający zabiegi agrotechniczne, doglądający upraw. Strona skarżąca nie posiada maszyn i urządzeń rolniczych, potrzebnych do prowadzenia gospodarstwa. Pozostali "dzierżawcy" reprezentowani przez T. B. zajmują się podobną produkcją rolną, zakupują ten sam rodzaj nasion, uprawiają te same uprawy. Osoby reprezentowane przez T. B. nie mają nowych siedzib gospodarstwa. Wszystkie plony rolne pozyskiwane z gospodarstwa rolnego skarżącej przechowywane są w siedzibie pełnomocnika. Ponadto zwrócenia wymagała okoliczność jak słusznie wskazał organ odwoławczy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku I SA/Ol 62/19 (płatności bezpośrednie na rok 2017), I SA/Ol 63/19 (płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2017) oraz I SA/Ol 64/19 (płatność rolno środowiskowa na rok 2017) potwierdził prawidłowość ustaleń ARiMR dotyczących tego, że osoba zarządzająca – T. B. stworzył sztuczne warunki, w celu uzyskania korzyści majątkowych. Materiał dowodowy z ww. spraw sądowych obejmował także odwołującą się, która jako uczestnik w "projekcie" pozyskania nieuprawnionych dopłat także nie zasługuje na otrzymanie jakichkolwiek dopłat do rzekomego gospodarstwa. Dodatkowo wskazać należy, że oprócz odmowy otrzymania pomocy z tytułu przyznania pomocy w formie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie, skarżącej odmówiono także przyznania płatności: OB, ONW,PRŚ. Zdaniem Sądu, wszystkie powyższe ustalenia potwierdzały, że jedynym celem umów dzierżawy gruntów był podział gospodarstwa rolnego na kilka mniejszych, co miało na celu pobieranie zwiększonych płatności do gruntów rolnych. W tych warunkach nie budzi wątpliwości Sądu, że w sprawie spełniona została także przesłanka subiektywna stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. Rozproszenie gruntów mogących stanowić zorganizowaną całość, zarządzanych i należących pośrednio lub bezpośrednio do tej samej osoby i położonych w bliskim sąsiedztwie nie znajduje, zdaniem Sądu, uzasadnienia ekonomicznego, lecz potwierdza cel takiego działania, jakim jest obejście zasady degresywności przy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. W ocenie Sądu, gospodarstwo rolne skarżącej formalnie tworzyło samodzielne gospodarstwo, w rzeczywistości jednak było to wyodrębnienie wyłącznie formalnoprawne, niestanowiące o jego samodzielności czy niezależności. Gospodarstwo to pozostawało w ścisłym związku z gospodarstwem spółki oraz osobą T. B. Wszystkie działania, które miały miejsce, stanowiły w istocie próbę dostosowania wzajemnych relacji między podmiotami, aby uzyskać maksymalne dofinansowanie. Pomimo zatem, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła z oddzielnym wnioskiem o przyznanie płatności, działając formalnie jako samodzielny rolnik, to w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1307/2013 tworzyła ona wraz z pozostałymi gospodarstwami jeden organizm gospodarczy. Mając zatem na względzie wykazane powiązania majątkowe, osobowe, i organizacyjne uzasadniające twierdzenie o istnieniu w sprawie zamierzonej koordynacji działań, które ukierunkowane były wyłącznie na uzyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia, uznać należało, że organy prawidłowo uznały, iż w sprawie wystąpił zarówno element subiektywny, jak i obiektywny stworzenia sztucznych warunków, o którym mowa w wyroku TSUE z 12 września 2013 r., sygn. akt C-434/12. W rzeczywistości skarżąca wraz z pozostałymi wnioskującymi o płatności byli w świetle art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1307/2013 jednym rolnikiem prowadzącym jedno gospodarstwo rolne, na którym poprzez stworzenie sztucznych warunków prowadzili działalność ukierunkowaną na osiągnięcie korzyści sprzecznych z celami wsparcia. W świetle przedstawionej argumentacji mając zatem na względzie okoliczności faktyczne sprawy i przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa prezentowaną w wyrokach TSUE, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy wykazały w sposób niewątpliwy, że strona skarżąca uczestniczyła w procederze pozyskiwania zawyżonych płatności rolnych i tym samym nie spełniła przesłanek uznania jej za producenta rolnego w świetle art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. W ocenie Sądu, mając na względzie całokształt okoliczności faktycznych, organy prawidłowo uznały, iż w rzeczywistości skarżąca wraz z pozostałymi wnioskującymi o płatności byli w świetle art. 4 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1307/2013 jednym rolnikiem prowadzącym jedno gospodarstwo rolne. Poczynione rozważania stanowią w zasadniczej części ustosunkowanie się do zarzutów skargi, w szczególności zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 lit. c) tiret 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Odmawiając zaś uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa procesowego, wskazać należy, że ustalenia stanu faktycznego znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy i zostały obszernie opisane w decyzjach organów obu instancji. W ocenie Sądu, organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w celu zbadania zaistnienia przesłanek wnioskowanej pomocy, zebrały i wnikliwie rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, w tym materiał przedstawiony przez skarżącą, i na podstawie jego całokształtu trafnie oceniły okoliczności faktyczne, czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. W szczególności wyjaśniły dlaczego, pomimo spełnienia formalnych warunków pomocy, skarżąca nie spełnia przesłanek producenta rolnego, gdyż jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa. Tym samym nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 8, art. 75 § 1 a także przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w celu zbadania zaistnienia przesłanek z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, zebrały i wnikliwie rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, w tym materiał przedstawiony przez skarżącą, i na podstawie jego całokształtu trafnie oceniły okoliczności faktyczne, czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. W szczególności wyjaśniły dlaczego, pomimo spełnienia formalnych warunków pomocy, skarżąca nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu wyłącznie obejście przepisów prawa. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że skarżąca nie była w istocie producentem rolnym oraz nie prowadziła samodzielnie i na własny rachunek gospodarstwa rolnego. Rzekome gospodarstwo rolne nie stanowi jednostki samodzielnej, a deklarowane przez stronę grunty rolne stanowią część składową gospodarstwa T. B. Tym samym nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że organy dopuściły się naruszenia art. 27 ust. 1 pkt.2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI