I GSK 1223/24

I GSK 1223/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Kr 996/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-12-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 320
art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 6
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 996/23 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2023 r. nr SKO.EA/418/75/2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 28 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 996/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 11 sierpnia 2023 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 26 maja 2022 r. M. B. wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazując na nieistnienie egzekwowanego obowiązku, tj. obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania 13 lipca 2021 r. Zobowiązany wskazał, że miejsce postojowe, w którym zaparkował samochód, nie zostało wydzielone oznakowaniem poziomym. To zaś wyklucza możliwość nałożenia dodatkowej opłaty.
Postanowieniem z 1 lipca 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postanowienie to zostało następnie uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 9 lutego 2023 r.
Ponownie rozpoznając sprawę, Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 18 maja 2023 r., wydanym na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 479 ze zm.) - dalej "u.p.e.a.", oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ I instancji wskazał, że 13 lipca 2021 r. zobowiązany zaparkował swój samochód przy ul. [...] na obszarze sektora B20 w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania na wydzielonym konstrukcyjnie miejscu postojowym. Pracownik Zarządu Dróg Miasta Krakowa przeprowadził dwukrotnie kontrolę (19:42 i 19:50), a w jej wyniku ustalił, że w pojeździe brakowało ważnego dowodu opłaty za postój. Stąd też wystawił zawiadomienie, które umieścił na przedniej szybie pojazdu. W systemie rejestrującym opłaty w parkomatach odnaleziono wpłatę dotyczącą spornego samochodu wniesioną za czas od 18:02 do 19:02. W tym stanie rzeczy z mocy prawa powstał w stosunku do strony obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej
W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany podniósł, że obowiązek, o którym mowa w spornym tytule wykonawczym nigdy nie istniał. Miejsce postojowe nie zostało bowiem wyznaczone prawidłowymi znakami poziomymi, o których jest mowa w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 23 września 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
Postanowieniem z 11 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając w całości jego stanowisko, że po stronie skarżącego powstał obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty w związku z faktem parkowania pojazdu w miejscu ogólnodostępnym przeznaczonym do postoju w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia naleznej opłaty.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie organu, zarzucając naruszenie art. 13 b ust. 1 oraz ust. 6 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r, o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 poz. 470 ze zm.) – dalej "u.d.p." w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2021, poz.450 ze zm.) - dalej "p.r.d." w zw. z § 1 pkt 1-2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (w wersji obowiązującej według stanu na dzień 27 października 2016 r.) w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne przeprowadzenie ich wykładni.
Zaskarżonym obecnie wyrokiem z 28 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 996/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę strony skarżącej. WSA w Krakowie, wskazując na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów z 9 października 2017 r. sygn. akt II GPS 2/17 (publ. ONSAiWSA 1/2018/4) podkreślił, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż 13 lipca 2021 r. samochód skarżącego został zaparkowany w strefie płatnego parkowania przy ul. [...]. Za szybą samochodu znajdował się bilet parkingowy ważny od 18:02 do 19:02. Pracownik Zarządu Dróg Miasta Krakowa przeprowadził dwukrotnie kontrolę, o godzinie 19:42, a następnie 19:50. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że w świetle uchwały Rady Miasta Krakowa z 22 listopada 2017 r opłatę za parkowanie wnosi się z góry, za cały deklarowany czas postoju (§ 3 ust. 3 uchwały), bez uprzedniego wezwania, niezwłocznie z chwilą zaparkowania pojazdu w miejscu postojowym i nie później niż po upływie 5 minut od czasu zajęcia miejsca postojowego (§ 3 ust. 4 uchwały) – pracownik zostawił na przednim oknie samochodu zawiadomienie o obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. Z ustaleń organu I instancji wynikało również, że wspomniany pojazd został zaparkowany w miejscu oznaczonym znakiem pionowym D-18 ustawionym przy wlocie do ulicy. Co istotne, na etapie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego skarżący nie kwestionował tej okoliczności. Ponadto na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy wyraźnie widać, że samochód został zaparkowany w zatoce postojowej, która została wydzielona konstrukcyjnie z jezdni czerwoną kostką brukową. Poszczególne miejsca postojowe zostały wytyczone pasami z szarej kostki brukowej. (k. 9). Sąd I instancji przyznał rację stronie skarżącej, że tego rodzaju wydzielenie stanowiska postojowego – co do zasady – nie spełniało wymogów przewidzianych w pkt 5.2.50. oraz pkt 5.2.4 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Niemniej jednak brak prawidłowych znaków poziomych – wbrew temu co wywodzi skarżący – nie oznacza w rozpoznawanej sprawie, że miejsce postoju w strefie płatnego parkowania, o którym jest mowa w art. 13b ust. 1 u.d.p., nie spełnia wymogów przewidzianych w tym przepisie.
W przywołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie zaznaczył, że jakkolwiek co do zasady miejsca postojowe powinny być wytyczone zarówno znakami pionowymi, jak i poziomymi – znaki poziome dróg służą jedynie zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W przypadku oznaczenia miejsc postojowych pomagają w uporządkowanym i bezpiecznym korzystaniu z tych miejsc. Same w sobie nie posiadają natomiast decydującej roli w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju.
Sąd I instancji przypomniał, że oznakowania poziome mają również zagwarantować, że osoba korzystająca z miejsca postojowego zostanie prawidłowo poinformowana o tym fakcie. Biorąc pod uwagę, że w rozpoznawanej sprawie miejsca parkingowe znajdowały się w wybrukowanej zatoczce, która znajdowała się poza pasem jezdni, można było przyjąć, że skarżący został w wystarczający sposób poinformowany, że korzysta z miejsca postojowego w strefie płatnego parkowania. Istotnym było to, że objęty opłatą dodatkową postój odbywał się w miejscu oznaczonym znakiem pionowym D-18 "parking", który to znak wyznacza w istocie miejsce do parkowania i które to oznaczenie, w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, ma decydujące znaczenie dla oznaczenia miejsca płatnego parkowania. Zatem parkowanie w miejscu tak wyznaczonym przez znak D-18 oznaczało postój w strefie płatnego parkowania z obowiązkiem niezwłocznego uregulowania opłaty. Jednocześnie w rozpoznawanej sprawie brak w pełni widocznych znaków poziomych nie stanowił przeszkody w powstaniu w tym przypadku po stronie skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej zgodnie z art. 13f ust. 1 u.d.p., w zw. z § 4 ust. 2 ww. uchwały z 22 listopada 2017 r. Rady Miasta Krakowa nr LXXXIX/2177/17.
W skardze kasacyjnej M. B. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13b ust 1 w zw. z art. 13b ust. 6 u.d.p. poprzez błędną ich wykładnię poprzez przyjęcie, że wystarczające jest oznakowanie miejsca postojowego wyłącznie znakiem pionowym oraz, że miejsce było wyznaczone oznakowaniem konstrukcyjnym, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna i dlatego podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 p.p.s.a., nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają sformułowane w skardze kasacyjnej skierowane przeciwko rozstrzygnięciu sądu I instancji zarzuty.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja - będąca przepisem szczególnym - modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
W kontrolowanej sprawie zarzut skargi kasacyjnej oparty został na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. – co wprawdzie nie zostało wyraźnie wskazane przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie, jednak wynika ze sformułowanego w niej zarzutu. Skarga kasacyjna została bowiem oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 13b ust 1 w zw. z art. 13b ust. 6 u.d.p. - poprzez ich błędną wykładnię. Podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa skarżący powinien wskazać, na czym polega błędne rozumienie tych przepisów przez sąd I instancji i jaka, jego zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia.
Podkreślić także należy, że nie można skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na jego błędnej wykładni, gdy z uzasadnienia takiego zarzutu (materialnoprawnego) wynika, że skarżący w rzeczywistości kwestionuje ustalenia w zakresie stanu faktycznego. "Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez sąd przepisów prawa procesowego." (por. np. wyroki NSA: z 21 lutego 2024 r., I OSK 74/23 LEX nr 3738711; czy z 7 czerwca 2024 r., I OSK 1313/23 LEX nr 3853814). Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości (por. np. wyroki NSA: z 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09; z 24 kwietnia 2020 r.,
I OSK 1046/19; z 1 czerwca 2021 r., III OSK 3442/21).
Zarzucony sądowi I instancji błąd wykładni polega na wadliwym zrekonstruowaniu normy prawnej z przepisu prawa, wyrażający się w mylnym zrozumieniu przez sąd jego treści, a więc wadliwym ustaleniu wpisanego w ten przepis sensu normatywnego. Zarzut wadliwej wykładni art. 13b ust 1 w zw. z art. 13b ust. 6 u.d.p. jest niezasadny bowiem wbrew zarzutom skargi kasacyjnej sąd I instancji nie uznał, że wystarczające jest oznaczenie miejsca płatnego postoju wyłącznie znakiem pionowym. WSA akceptując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z 9 października 2017 r. sygn. II GPS 2/17 prawidłowo wskazał, że dla powstania obowiązku uiszczenia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego oparkowania konieczne jest nie tylko oznaczenie strefy płatnego postoju, ale także wyznaczenie miejsc płatnego postoju, bo tylko postój w wyznaczonym miejscu powoduje konieczność uiszczenia stosownej opłaty. Powyższe nie oznacza jednak, że miejsce wyznaczone ma być oznaczone namalowanymi liniami zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Zgodnie z pkt. 5.2.4 załącznika nr 2 do tego rozporządzenia znak poziomy P-18 (stosowne linie namalowane na nawierzchni) stosuje się w celu wyznaczenia miejsc postoju na części jezdni i chodnika oraz na wydzielonych parkingach bez ustalonych konstrukcyjnie stanowisk. Tak więc a contrario takie oznakowanie jest zbędne, gdy stanowisko postojowe jest wyznaczone konstrukcyjne. Ze stanu faktycznego kontrolowanej sprawy przyjętego za podstawę orzekania przez sąd I instancji wynika, że skarżący zaparkował swój samochód w miejscu oznaczonym znakiem pionowym D-18 ustawionym przy wlocie do ulicy, w zatoce postojowej, która została wydzielona konstrukcyjnie z jezdni czerwoną kostką brukową, a poszczególne miejsca postojowe zostały wytyczone pasami z szarej kostki brukowej. A zatem skarżący zaparkował swój pojazd na stanowisku wydzielonym konstrukcyjnie.
Analiza zarzutu ocenianej skargi kasacyjnej i jej uzasadnienia wskazuje, że jej autor w istocie kwestionuje prawidłowość powyższych ustaleń faktycznych, na których oparły się organy, odmawiając uwzględnienia zarzutu skarżącego. Tych zaś, jak to zostało wskazane na wstępie, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, nie można kwestionować poprzez zarzuty oparte na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na twierdzeniach odnośnie naruszenia prawa materialnego. W kontrolowanej sprawie skarga kasacyjna nie zawiera żadnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania odwołujących się do stanu faktycznego sprawy. Tym samym stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został zakwestionowany, nie podjęto nawet próby jego podważenia, co oznacza, że okoliczności faktyczne sprawy kształtują się w sposób ustalony przez organy, które następnie został skontrolowany i przyjęty przez sąd I instancji.
W tej sytuacji należało uznać, że prawidłowo organy i sąd I instancji przyjęły, że samochód skarżącego parkował na właściwie oznaczonym miejscu w strefie płatnego postoju. Tym samym nie doszło do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.,
o drogach publicznych przez błędną wykładnię.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.