I GSK 120/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ nie zbadał prawidłowo kwestii przedawnienia składek, co jest warunkiem koniecznym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie. ZUS w skardze kasacyjnej zarzucił m.in. przekroczenie przez sądy administracyjne ich właściwości, twierdząc, że badanie przedawnienia składek należy do kompetencji sądów powszechnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sądy administracyjne mają kompetencje do badania przedawnienia należności składkowych w ramach kontroli decyzji administracyjnych, w tym w sprawach dotyczących umorzenia składek. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności może zapaść jedynie wówczas, gdy należności te nie uległy przedawnieniu, a stwierdzenie przedawnienia skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie kompetencji sądów administracyjnych do badania przedawnienia składek w postępowaniu o ich umorzenie oraz konsekwencji stwierdzenia przedawnienia.
Dotyczy specyficznej procedury umarzania należności składkowych przez ZUS i kontroli sądów administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sądy administracyjne mają kompetencje do badania przedawnienia należności składkowych w postępowaniu o ich umorzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy administracyjne mają kompetencje do badania przedawnienia należności składkowych w postępowaniu o ich umorzenie.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne. ZUS wydaje decyzje w sprawach umorzenia należności z tytułu składek, a od tych decyzji przysługuje odwołanie do sądu. Przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego wskazują, że przedawnienie może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności może zapaść jedynie wówczas, gdy należności te nie uległy przedawnieniu, a stwierdzenie przedawnienia skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Czy stwierdzenie przedawnienia należności składkowych skutkuje umorzeniem postępowania o ich umorzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie przedawnienia należności składkowych skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek może być prowadzone wówczas, gdy takie należności są nadal wymagalne. Jeśli należności uległy przedawnieniu, postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Przepisy (43)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 24 § ust.5, ust. 5a, ust 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 1 – 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek art. 3 § ust. 1
p.p.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 11
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1, 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § ust. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 33 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 59 § pkt 2
Ustawa z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą art. 1 § ust. 15
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83a § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy administracyjne mają kompetencje do badania przedawnienia należności składkowych w postępowaniu o ich umorzenie. • Stwierdzenie przedawnienia należności składkowych skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Odrzucone argumenty
Sądy administracyjne przekroczyły swoje kompetencje, badając przedawnienie składek, co należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. • WSA wadliwie uchylił decyzje organów, błędnie uznając, że nie zbadano prawidłowo przesłanek umorzenia.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może zapaść jedynie wówczas, kiedy należności - umorzenia których domaga się strona - nie uległy przedawnieniu. • stwierdzenie przedawnienia skutkowałoby tym samym koniecznością umorzenia takiego postępowania - jako bezprzedmiotowego.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
sprawozdawca
Grzegorz Dudar
członek
Joanna Salachna
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie kompetencji sądów administracyjnych do badania przedawnienia składek w postępowaniu o ich umorzenie oraz konsekwencji stwierdzenia przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury umarzania należności składkowych przez ZUS i kontroli sądów administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej kompetencji sądów i organów w zakresie badania przedawnienia składek, co jest istotne dla wielu płatników składek.
“Czy ZUS może ignorować przedawnienie składek? NSA wyjaśnia kompetencje sądów.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.