Orzeczenie · 2024-10-11

I GSK 1198/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-10-11
NSAAdministracyjneWysokansa
FLEGTkara pieniężnaimport drewnazezwoleńprawo celneustawa o lasachproporcjonalnośćprzedawnienieNSA

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę B. M. in P. Sp. z o.o. za przywóz towarów (elementów kokpitu, platformy i stolików z drewna teakowego) bez wymaganego zezwolenia FLEGT. Spółka importowała drewno z Indonezji, nie deklarując zezwolenia FLEGT, a jedynie kod Y057 wskazujący na brak takiego wymogu, mimo posiadania zezwolenia, które nie zostało potwierdzone przez właściwy organ w Polsce. Organy administracji nałożyły karę w wysokości dwukrotności wartości celnej towarów. Spółka odwoływała się, podnosząc m.in. kwestie przedawnienia, braku winy, niewiedzy oraz nieproporcjonalności kary. Sąd pierwszej instancji (WSA w Warszawie) oddalił skargę, uznając, że przedawnienie nie nastąpiło, a kara była zasadna. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 66f ust. 4 ustawy o lasach, zasady proporcjonalności wynikające z Konstytucji RP i prawa UE) oraz przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wyrok WSA był trafny, choć jego uzasadnienie w kwestii przedawnienia było błędne. NSA wyjaśnił, że termin przedawnienia wynika z art. 66f ust. 4 ustawy o lasach (3 lata od dnia popełnienia naruszenia), a nie z przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zobowiązań podatkowych. Niemniej jednak, decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem tego terminu, co czyniło ją skuteczną. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady proporcjonalności, podkreślając, że kara ma charakter odstraszający i jest niezbędna do zapewnienia legalności importu drewna do UE. Przepis art. 66f ust. 3 ustawy o lasach, pozwalający na odstąpienie od wymierzenia kary w przypadku siły wyższej, nie znalazł zastosowania, gdyż spółka mogła zapobiec naruszeniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie systemu FLEGT, zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym, kwestii przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej regulacji importu drewna z krajów partnerskich w ramach systemu FLEGT. Interpretacja przedawnienia może mieć szersze zastosowanie do innych administracyjnych kar pieniężnych, ale z uwzględnieniem specyfiki danej ustawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy termin przedawnienia na nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za przywóz towarów bez zezwolenia FLEGT wynika z ustawy o lasach, czy z Ordynacji podatkowej, i czy decyzja organu odwoławczego może być wydana po upływie terminu na wydanie decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin przedawnienia wynika z art. 66f ust. 4 ustawy o lasach (3 lata od dnia popełnienia naruszenia). Decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem tego terminu, co czyni ją skuteczną. Decyzja organu odwoławczego może być wydana po upływie terminu na wydanie decyzji organu pierwszej instancji, gdyż nie jest to nowe nałożenie kary, lecz kontrola jej zasadności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że ustawa o lasach zawiera własne unormowania dotyczące przedawnienia kar pieniężnych (art. 66f ust. 4), które mają pierwszeństwo przed przepisami Ordynacji podatkowej. Decyzja organu I instancji została wydana w terminie, a decyzja organu odwoławczego jest jedynie kontrolą tej decyzji.

Czy administracyjna kara pieniężna w wysokości dwukrotności wartości celnej towarów, nałożona na podstawie art. 66a ustawy o lasach, jest proporcjonalna i zgodna z Konstytucją RP oraz prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara jest proporcjonalna i zgodna z prawem. Ma ona charakter odstraszający i jest niezbędna do zapewnienia legalności importu drewna do UE.

Uzasadnienie

NSA uznał, że kara ma na celu przeciwdziałanie nielegalnemu wyrębowi drewna i handlowi nim. Jest ona ustalona przez ustawodawcę na poziomie zapewniającym skuteczne pozbawienie podmiotów korzyści ekonomicznych z naruszenia prawa. Przepis art. 66f ust. 3 ustawy o lasach (możliwość odstąpienia od kary) nie znalazł zastosowania.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił swój wyrok, odnosząc się do wszystkich zarzutów skargi, w tym dotyczących zasady proporcjonalności?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do przeprowadzenia kontroli instancyjnej, mimo że strona nie zgadzała się z argumentacją sądu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną. Nie jest obowiązkiem sądu szczegółowe odnoszenie się do każdego argumentu strony, jeśli z wywodów wynika przyczyna oddalenia zarzutu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej.

Przepisy (15)

Główne

u.l. art. 66f § ust. 4

Ustawa o lasach

Nie można nałożyć kary administracyjnej, jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynęły 3 lata.

u.l. art. 66a

Ustawa o lasach

Kara pieniężna w wysokości dwukrotnej wartości celnej towarów za przywóz produktów z drewna bez zezwolenia FLEGT.

Pomocnicze

u.l. art. 66h

Ustawa o lasach

W sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa.

o.p. art. 68 § § 1

Ordynacja podatkowa

Termin 3 lat na wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe.

o.p. art. 68 § § 2

Ordynacja podatkowa

Termin 5 lat na wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w przypadku nieujawnienia danych.

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego, w tym zasada proporcjonalności.

Konst. RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenie wolności i praw może nastąpić tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albo dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, lub wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą być sprzeczne z istotą wolności i praw.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej, gdy orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a)

Podstawa prawna ustalenia wysokości opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara pieniężna za przywóz towarów bez zezwolenia FLEGT jest zgodna z prawem UE i polskim. • Kara jest proporcjonalna i ma charakter odstraszający. • Nie doszło do przedawnienia prawa do nałożenia kary, gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 66f ust. 4 ustawy o lasach poprzez błędną wykładnię przepisu dotyczącego przedawnienia. • Zarzut naruszenia art. 66a ustawy o lasach w zw. z Konstytucją RP i prawem UE poprzez błędną wykładnię zasady proporcjonalności. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez niepełne uzasadnienie wyroku WSA. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.) dotyczący przedawnienia i braku podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie odpowiada zaś prawu, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja orzeczenia nie uległaby zmianie. • Kara pieniężna musi być odpowiednio wysoka, aby nie opłacało się ponosić ryzyka nieprzestrzegania prawa. • Nie można uzasadniać braku wiedzy, kredytem zaufania do innego podmiotu działającego na rynku krajowym, który wykonuje czynności, jako przedstawiciel.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Dudra

sędzia

Grzegorz Dudar

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie systemu FLEGT, zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym, kwestii przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji importu drewna z krajów partnerskich w ramach systemu FLEGT. Interpretacja przedawnienia może mieć szersze zastosowanie do innych administracyjnych kar pieniężnych, ale z uwzględnieniem specyfiki danej ustawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa UE (FLEGT) i jego implementacji w polskim prawie, a także kwestii proporcjonalności kar administracyjnych i przedawnienia. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i celnym.

Kara za import drewna bez zezwolenia: NSA wyjaśnia zasady przedawnienia i proporcjonalności

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst