I GSK 1193/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. D. od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości składkowych z lat 2005-2010, podnosząc, że zaprzestała działalności gospodarczej z końcem 2004 r. i otrzymała zawiadomienia o zaległościach po wielu latach, co spowodowało szok i depresję. Kwestionowała również prawidłowość doręczeń decyzji i tytułów wykonawczych. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że decyzja z 27 marca 2015 r. określająca należności została prawidłowo doręczona, a korespondencja organów była skutecznie doręczana przez dorosłego domownika. Sąd skupił się na kwestii istnienia obowiązku i prawidłowości doręczeń, nie badając innych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanych w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). NSA uznał, że WSA naruszył przepisy procesowe, w szczególności art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie sprawy w pełnym zakresie. Sąd I instancji nie zbadał, czy organy administracji prawidłowo oceniły ziszczenie się w sprawie innych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, na które wskazywała skarżąca, w tym kwestii przedawnienia należności. NSA podkreślił, że WSA powinien był zbadać wszystkie przesłanki umorzenia, w tym zasadność rozważenia przedawnienia, co było przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, który ma dokonać pełnej oceny legalności zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego, uwzględniając wszystkie podniesione przez skarżącą argumenty i przesłanki umorzenia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNależy cytować w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, gdzie skarżący kwestionują zasadność egzekucji z powodu przedawnienia lub wadliwości doręczeń, a sąd pierwszej instancji nie bada wszystkich przesłanek umorzenia.
Dotyczy specyfiki kontroli sądów administracyjnych nad postępowaniem egzekucyjnym i obowiązku badania wszystkich przesłanek umorzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji rozpoznał sprawę w pełnym zakresie, badając wszystkie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, czy ograniczył się jedynie do kwestii prawidłowości doręczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy w pełnym zakresie, ograniczając się do kwestii prawidłowości doręczeń i nie badając innych przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym przedawnienia należności.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie zbadał wszystkich przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 59 u.p.e.a., na które wskazywała skarżąca, w tym kwestii przedawnienia. Uzasadnienie wyroku WSA nie pozwalało na pełną kontrolę instancyjną.
Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od 2005 do 2010 r. uległy przedawnieniu w świetle obowiązujących przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia przedawnienia należności nie została rozstrzygnięta przez WSA, a NSA przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aby WSA mógł się tym zająć.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że WSA nie odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących przedawnienia należności, co stanowiło podstawę do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Czy doręczenie decyzji i tytułów wykonawczych przez dorosłego domownika na adres skarżącej było skuteczne w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Odpowiedź sądu
Tak, WSA uznał doręczenia za skuteczne, powołując się na art. 43 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., co potwierdzało, że skarżąca miała wiedzę o korespondencji.
Uzasadnienie
WSA stwierdził, że korespondencja kierowana na adres skarżącej była odbierana przez dorosłego domownika, co na mocy przepisów k.p.a. i u.p.e.a. skutkowało uznaniem pism za skutecznie doręczone.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazane przez skarżącą przesłanki umorzenia, m.in. pkt 2 (obowiązek nie istniał lub wygasł), pkt 3 (obowiązek określony niezgodnie z decyzją), pkt 5 (niewykonalność obowiązku niepieniężnego), pkt 7 (niedopuszczalność egzekucji lub brak upomnienia), pkt 8 (zawieszenie postępowania i brak podjęcia), pkt 10 (inne przypadki przewidziane w ustawach).
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
Skuteczność doręczenia pisma dorosłemu domownikowi.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie przepisów k.p.a. do doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym.
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy przedawnienia składek.
u.s.u.s. art. 24 § 5b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy przedawnienia składek.
u.s.u.s. art. 24 § 5f
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy przedawnienia składek.
u.s.u.s. art. 31
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy przedawnienia składek.
Ord.pod. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych (choć sprawa dotyczy składek ZUS, analogiczne przepisy lub zasady mogą być stosowane).
ustawa nowelizująca art. 27 § 1
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców
Przepisy przejściowe dotyczące przedawnienia składek.
ustawa nowelizująca art. 27 § 2
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców
Przepisy przejściowe dotyczące przedawnienia składek.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 2 - dotyczy przedawnienia lub wygaśnięcia obowiązku.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 3 - dotyczy obowiązku określonego niezgodnie z decyzją.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 5 - dotyczy niewykonalności obowiązku niepieniężnego.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 7 - dotyczy niedopuszczalności egzekucji lub braku doręczenia upomnienia.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 8 - dotyczy zawieszenia postępowania i braku jego podjęcia.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
pkt 10 - dotyczy innych przypadków przewidzianych w ustawach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w pełnym zakresie i niebadanie wszystkich przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym przedawnienia należności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (...), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia • Sąd administracyjny nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. • Sąd I instancji ograniczył się do rozpoznania sprawy w przedmiocie istnienia obowiązku w kontekście jedynie prawidłowości doręczeń decyzji określającej wysokość należności na rzecz ZUS oraz doręczenia tytułów wykonawczych.
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Joanna Salachna
sprawozdawca
Grzegorz Dudar
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego, gdzie skarżący kwestionują zasadność egzekucji z powodu przedawnienia lub wadliwości doręczeń, a sąd pierwszej instancji nie bada wszystkich przesłanek umorzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki kontroli sądów administracyjnych nad postępowaniem egzekucyjnym i obowiązku badania wszystkich przesłanek umorzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia należności ZUS i wadliwości procedury egzekucyjnej, co jest częstym problemem dla wielu osób. Pokazuje, jak istotne jest pełne rozpoznanie sprawy przez sąd.
“Czy ZUS może ścigać dług sprzed 15 lat? NSA przypomina o obowiązku badania przedawnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.