I GSK 1180/21

I GSK 1180/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Boratyn
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Michał Kowalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Lu 10/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-05-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13w ust. 1 i ust. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 10/21 w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 17 listopada 2020 r. nr 9003-2020-000671 w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody spowodowane suszą lub powodzią 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Hrubieszowie z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr BP049.8110.152.2020.MM/DM; 3. zasądza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce na rzecz T. M. 1137 (słownie: tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 10/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę T. M. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 listopada 2020 r. nr 9003-2020-000671 w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 14 lipca 2020 r. skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej podatnikowi podatku rolnego, który w 2019 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gminy, w której wystąpiła w 2019 r. susza lub powódź.
Zawiadomieniem z dnia 10 sierpnia 2020 r. organ I instancji poinformował skarżącego, że wniosek zawiera braki formalne, do wniosku nie dołączono bowiem zaświadczenia Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie o złożeniu formularza sprawozdania RRW-22 zawierającego zestawienie dotyczące powierzchni stawów rybnych oraz ilości ryb wyprodukowanych w stawach rybnych i innych urządzeniach służących do chowu lub hodowli za 2017 rok, o którym mowa w przepisach o statystyce publicznej. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącemu 11 sierpnia 2020 r. Skarżący nie dostarczył zaświadczenia w wyznaczonym terminie odnośnie do stawów "A" oraz "B".
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2020 r. Kierownik ARiMR przyznał skarżącemu pomoc finansową w kwocie 52 227,00 zł oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części objętej wnioskiem. Odmowa dotyczyła stawów "A" oraz "B" położonych w obrębie L., gmina L., powiat z., woj. lubelskie.
Skarżący w odwołaniu wyjaśnił, że część stawów hodowlanych jest w jego posiadaniu od dnia 25 lutego 2019 r. Od tego czasu prowadzi hodowlę w stawach "A" i "B". Z tego powodu nie złożył wymaganego oświadczenia dla tych akwenów i niezrozumiały jest dla niego wymóg złożenia zaświadczenia za lata 2017 i 2018, skoro w tym okresie nie prowadził w tych miejscach hodowli.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący nie dołączył dla stawów "A" i "B" zaświadczenia Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie o złożeniu formularza sprawozdania za 2017 rok. Zdaniem organu odwoławczego złożenie tego zaświadczenia było obligatoryjne i wynikało z § 13w ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm. - powołanego dalej jako rozporządzenie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 10/21 skargę stwierdził, że warunkiem przyznania pomocy jest spełnienie łącznie wszystkich warunków określonych w przepisie § 13w, a zatem także dołączenie zaświadczenia o złożeniu formularza sprawozdania RRW-22 za rok 2017 i rok 2018. W ocenie Sądu I instancji, zgodnie z przepisem § 13w ust. 1 rozporządzenia pomoc adresowana jest wprawdzie do podatników podatku rolnego, którzy w 2019 r. prowadzili chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2019 r. susza lub powódź, nie jest to jednak pomoc przyznawana z urzędu wszystkim tak określonym podmiotom. Z przepisu § 13w wynika, że pomoc udzielana jest wyłącznie na wniosek, złożony w terminie, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Wniosek spełniać powinien wymogi określone w § 13w ust. 4 rozporządzenia, który szczegółowo określa, jakie dane powinny zostać zawarte we wniosku. Samo złożenie wniosku na formularzu i prawidłowe jego wypełnienie nie jest jednak wystarczające do przyznania pomocy. Warunkiem niezbędnym jest także dołączenie wymaganych załączników, wymienionych w § 13w ust. 5 rozporządzenia.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) § 13w ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do odmowy przyznania pomocy finansowej.
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 1, 2, 3 § 1 i 2, 105, 106 § 3, 4 i 5, 133 § 1 i 2, 134 § 1,135, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit a, b, c, 145 § 1 pkt 3, 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3, art. 8, 10 k.p.a. polegające na tym, że Sąd I instancji wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli rozstrzygnięć organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem poprzez zaniechanie rozważenia przez sąd administracyjny uchybień organów administracyjnych, pominięcie, że organy administracji publicznej bezpodstawnie odmówiły przyznania pomocy finansowej skarżącemu oraz polegającej na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania w sposób pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej oraz na zaniechaniu załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie
w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle zarzutu kasacyjnego oraz jego uzasadnienia należy wskazać, że istotę zagadnienia wymagającego rozstrzygnięcia na gruncie rozpatrywanej sprawy stanowi wykładnia § 13w ust. 5 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR. W zaskarżonym wyroku przyjęto, że przepis § 13w ust. 1 określa ogólnie krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania pomocy finansowej, jednak przyznanie pomocy w konkretnym przypadku następuje z uwzględnieniem warunków jej przyznania, określonych w kolejnych ustępach § 13w. Przepis § 13w jest jasny i precyzyjnie określa warunki przyznania pomocy. Wszystkie warunki muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie jednego z nich powoduje odmowę przyznania pomocy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie odpowiada prawu. Wynika to przede wszystkim z treści § 13w ust. 1 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR zgodnie z którym w 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie objętym działem administracji rządowej - rybołówstwo, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, podatnikowi podatku rolnego, który w 2019 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych położonych na obszarze gmin, w których wystąpiła w 2019 r. susza lub powódź, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. W przepisie tym jednoznacznie wskazano, że pomoc przysługuje podatnikom podatku rolnego, którzy w 2019 roku prowadzili chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych na obszarze gmin dotkniętych suszą lub powodzią. Wskazany w tym przepisie cel regulacji sprzeciwia się stanowisku organów i Sądu pierwszej instancji orzekających w tej sprawie, że pomoc przysługuje jedynie tym producentom, którzy prowadzili hodowlę i chów w latach 2017 i 2018. Należy mieć na uwadze, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca był podatnikiem podatku rolnego, w 2019 r. prowadził chów lub hodowlę ryb słodkowodnych w stawach rybnych na obszarze gmin dotkniętych suszą lub powodzią, złożył w terminie wniosek na formularzu opracowanym przez ARiMR oraz dołączył oświadczenie o złożeniu do Instytutu Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława Sakowicza w Olsztynie formularza sprawozdania jednak za rok 2017 nie złożył do dwóch stawów "A" i "B" ponieważ stosowną działalność w zakresie hodowli ryb w tych stawach słodkowodnych podjął dopiero w 2019 r. i za ten rok złożył wymagane oświadczenie.
Dodatkowo można wskazać, że w odniesieniu do spornego przepisu § 13w ust. 5 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR, w uzasadnieniu projektu nowelizacji wprowadzającej ten przepis wyjaśniono, że oświadczenie o złożeniu sprawozdania na formularzu RRW-22 za lata 2017 i 2018 ma być złożone wyłącznie w celu zapewnienia, że pomoc będzie kierowana do podatników podatku rolnego prowadzących chów i hodowlę ryb słodkowodnych. Wyklucza to zatem przypisanie prawodawcy zamiaru wyłączenia ze wsparcia tych producentów, którzy nie prowadzili działalności w 2017 r. Taka wykładnia analizowanych przepisów stałaby bowiem w sprzeczności z celem regulacji wskazanym § 13w ust. 1 rozporządzenia w sprawie zadań ARiMR.
W tym świetle znajduje uzasadnienie stanowisko o nie wyłączeniu ze wsparcia producentów, którzy nie prowadzili działalności w 2017 i 2018 roku, a tym samym nie złożyli za te okresy do Instytutu Rybactwa Śródlądowego formularza sprawozdania zawierającego zestawienie dotyczące powierzchni stawów rybnych oraz ilości ryb wyprodukowanych w stawach rybnych i innych urządzeniach służących do chowu lub hodowli.
Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 lipca 2023 r., sygn. akt I GSK 1612/19 (publ. www.nsa.gov.pl), które to stanowisko skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za swoje.
Stąd na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).