I GSK 1171/24

I GSK 1171/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Henryk Wach
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 136 § 1, art. 138 § 2;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 426
art. 26a ust 1a pkt 3;
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Beata Sobocha-Holc sędzia NSA Henryk Wach sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. [...] Sp. z o.o. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1138/23 w sprawie ze skargi A. [...] Sp. z o.o. w T. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr DRP.WPAV.411.5010.2023.MP w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1138/23 oddalił skargę A. [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z 5 kwietnia 2023 r. w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.
Od tego wyroku spółka wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i wiosła o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." w związku z art. 136 § 1, art. 138 § 2 i art. 15 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) - dalej: "k.p.a" poprzez uznanie, iż przeprowadzenie przez organ odwoławczy dowodu z dokumentów uzyskanych od organu stanowiących (kluczowe dla sprawy) informacje dla rozstrzygnięcia sprawy wykracza poza zakres postępowania dowodowego uzupełniającego narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi spółki w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 136 § 1, art. 138 § 2 i art. 15 k.p.a., uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na: (1) naruszeniu zasady dwuinstancyjności, (2) przekroczeniu granic dopuszczalności przeprowadzenia przez organ drugiej instancji uzupełniającego postępowania dowodowego oraz (3) niezastosowaniu art. 138 § 2 k.p.a.
Zdaniem skarżącego powyższe uchybienia doprowadziły do naruszenia art. 26a ust. 1 a pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426) – dalej: "ustawa o rehabilitacji" poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż po stronie skarżącej istnieje obowiązek zwrotu dofinansowania udzielonego z tytułu zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych za sporne okresy.
Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie spółka zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy wskazać, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Natomiast w przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Zarzut zawarty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej jest w zasadzie powtórzeniem zarzutu skargi wniesionej do Sądu pierwszej instancji. Nie sposób się zgodzić z argumentacją skargi kasacyjnej, że organ korzystając z nadanego mu uprawnienia w postaci przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego wynikającego z art. 136 § 1 k.p.a., naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a.
Przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie będzie znajdował zastosowania wtedy, gdy zasadniczo materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy zostanie zgromadzony, a kwestią sporną będzie tylko jego ocena lub gdy zakres koniecznego postępowania wyjaśniającego będzie możliwy do zrealizowania przy wykorzystaniu regulacji art. 136 k.p.a., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Trafnie w tej kwestii wypowiedział się Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, że postępowanie organu nie polegało na przeprowadzeniu postępowania dowodowego w jego pełnym zakresie, gdyż postępowanie to zostało już przeprowadzone. W tej sprawie było konieczne pozyskanie przez organ dodatkowych informacji dotyczących prawidłowości pokrywania składek na ubezpieczenia dotyczące określonych pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem tego, czy składki na pracowników niepełnosprawnych w danym okresie były opłacane terminowo i w całości, a także czy ewentualne nieprawidłowości w opłacaniu składek przez pracodawcę dotyczą kont pracowników niepełnosprawnych, co wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2360/20. Organ musiał więc dokonać oceny dowodów oraz dokonać wyjaśnienia powodów rozbieżności. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że informacje te zostały zawarte w decyzji organu po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W tej sytuacji nie było więc konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w jego znacznej części, kiedy to byłoby wymagane wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Należy wskazać, że tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2021 r., II OSK 1743/21), co w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie miało miejsca.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisów postepowania wskazany w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. W orzecznictwie przyjęto, iż przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. zawierają normy o charakterze procesowym i mogą być powołane wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto nie mogą one stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są mają charakter wynikowy i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Skuteczne podniesienie naruszeń tych przepisów w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd pierwszej instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu pierwszej instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 6003/21).
Przedstawiony zarzut skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 p.p.s.a. bez powiązania z przepisem administracyjnego prawa materialnego lub procesowego. Tym samym zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
W konsekwencji powyższego nie zasługiwał na uwzględnienie wskazany zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, ponieważ skarżący kasacyjnie nie wykazał naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. W zawiązku z czym nie sposób przyjąć, że naruszono art. 26a ust. 1 a pkt 3 ustawy o rehabilitacji poprzez błędne zastosowanie, bo nie zakwestionowano obowiązku skarżącego zwrotu udzielonego dofinansowania z tytułu zatrudnienia pracowników za sporne okresy.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.