I GSK 117/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-03-11
NSApodatkoweWysokansa
cłopochodzenie towaruzgłoszenie celnetermin przedawnieniaprawo celnepostępowanie celnedecyzja organu celnegoweryfikacja dokumentówUkład Europejski

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wymiaru cła, uznając, że termin na wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nie jest związany z terminem na wydanie decyzji przez organ odwoławczy.

Sprawa dotyczyła wymiaru cła od towarów objętych zgłoszeniami celnymi. Skarżący kwestionował decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, która uchyliła decyzję organu niższej instancji i orzekła o wysokości długu celnego z zastosowaniem wyższej stawki. Głównym zarzutem w skardze kasacyjnej było naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia długu celnego, w szczególności art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wskazując na upływ 3-letniego terminu na wydanie decyzji. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że termin ten dotyczy organu pierwszej instancji, a decyzja organu odwoławczego została wydana prawidłowo.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie wymiaru cła. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której organ celny, po przeprowadzeniu weryfikacji deklaracji pochodzenia towarów (odzieży używanej) przez niemieckie władze celne, stwierdził, że towar nie pochodzi z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego. W konsekwencji uchylono decyzję organu pierwszej instancji i orzeczono o wysokości długu celnego z zastosowaniem wyższej stawki celnej. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wskazując na upływ 3-letniego terminu na wydanie decyzji przez organ celny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wyjaśniając, że termin przewidziany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, a nie organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem tego terminu, a decyzja organu odwoławczego została wydana w ramach 5-letniego terminu przedawnienia długu celnego. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia terminu wynikającego z Ordynacji podatkowej, wskazując na specyfikę przepisów celnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Termin 3 lat na wydanie decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepis art. 65 § 5 Kodeksu celnego odnosi się do kompetencji organu pierwszej instancji, który weryfikuje wadliwe zgłoszenie celne. Nowelizacja Kodeksu celnego z 2003 r. miała na celu wydłużenie czasu na takie działania, a nie jego skrócenie. Upływ terminu przedawnienia w postępowaniu odwoławczym nie powinien uniemożliwiać korygowania wadliwie ustalonej kwoty długu celnego na korzyść dłużnika, jeśli decyzja organu pierwszej instancji została wydana w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (35)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 65 § § 5

Kodeks celny

Termin 3 lat na wydanie decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe dotyczy organu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2

Kodeks celny

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 262

Kodeks celny

Reguluje stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach celnych.

k.c. art. 65 § § 5

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4 ust. 2a

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

o.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 65 § § 5a

Kodeks celny

o.p. art. 234

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

k.c. art. 242 § § 4

Kodeks celny

k.c. art. 32 § ust. 1

Kodeks celny

k.c. art. 13

Kodeks celny

k.c. art. 21

Kodeks celny

k.c. art. 60 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 64 § § 1 i 2

Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2

Kodeks celny

k.c. art. 70 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 209 § § 3

Kodeks celny

k.c. art. 221

Kodeks celny

o.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 178 § § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalanie preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania art. § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. Postanowienia wstępne do Taryfy celnej, część A ust. 5 pkt 1

Protokołu 4 Układu Europejskiego art. art. 13

Protokołu 4 Układu Europejskiego art. art. 16

Protokołu 4 Układu Europejskiego art. art. 21

Protokołu 4 Układu Europejskiego art. art. 32 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin 3 lat na wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nie jest związany z terminem na wydanie decyzji przez organ odwoławczy. Przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu nie mają zastosowania w sprawach celnych. Brak udziału strony w zagranicznej procedurze weryfikacji nie narusza prawa do obrony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 65 § 5 Kodeksu celnego przez wydanie decyzji przez organ odwoławczy po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego. Naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie prawa do obrony przez brak udziału w zagranicznej procedurze weryfikacji.

Godne uwagi sformułowania

termin przedawnienia długu celnego liczy się od dnia wydania decyzji przez organ celny I instancji, podczas gdy według Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2003 r. (sygn. akt FPS 8/03) zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego decyzja określająca kwotę wynikającą z długu celnego po upływie trzech lat, bowiem decyzja Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 marca 2002 r., doręczona skarżącemu w dniu 2 kwietnia 2002 r. uchyliła decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Szczecinie w części dotyczącej zastosowania stawki celnej i kwoty długu celnego od towaru objętego zgłoszeniami celnymi i orzekła o nowym zastosowaniu stawki celnej i nowej kwocie długu celnego, wskutek czego uprzednia decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Szczecinie straciła moc prawną, a moc wiążącą (do której odnosi się kwestia wydania decyzji po upływie 3-letniego terminu) uzyskała decyzja Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 marca 2002 r. termin przewidziany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego trzyletni termin do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż do kompetencji tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego. upływ terminu przedawnienia dopiero w postępowaniu odwoławczym nie może powodować, aby wadliwie ustalona przez organ pierwszej instancji kwota wynikająca z długu celnego nie mogła być skorygowana przez organ odwoławczy, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, na korzyść dłużnika celnego, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.

Skład orzekający

Anna Robotowska

przewodniczący

Barbara Wasilewska

sprawozdawca

Halina Wojtachnio

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów wydawania decyzji w postępowaniu celnym, stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w sprawach celnych oraz prawa do obrony w kontekście międzynarodowej weryfikacji dokumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu celnego z 2003 r., choć przedstawiona wykładnia może mieć znaczenie dla oceny podobnych sytuacji w świetle przepisów obowiązujących po zmianach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego – terminów przedawnienia i ich interpretacji, co jest kluczowe dla przedsiębiorców. Wyjaśnia złożone kwestie proceduralne i materialnoprawne.

Kiedy cło przedawnia się naprawdę? NSA wyjaśnia kluczowe terminy w prawie celnym.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 117/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska /przewodniczący/
Barbara Wasilewska /sprawozdawca/
Halina Wojtachnio
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
SA/Sz 202/03 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2004-06-30
Skarżony organ
Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Robotowska, Sędziowie NSA - Barbara Wasilewska (spr.), - Halina Wojtachnio, Protokolant - Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...]" w Radomiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Sz 202/03 w sprawie ze skargi [...]" w Radomiu na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt SA/Sz 202/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę [...]" z siedzibą w Radomiu na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 marca 2002 r., nr [...], w przedmiocie wymiaru cła.
Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy. Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Ceł uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Szczecinie Nr [...] z dnia 29 grudnia 2001 r. w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego od towarów objętych zgłoszeniami celnymi dokonanymi przez [...] i w tym zakresie orzekł o wysokości długu celnego obliczonego z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 21,4% w stosunku do siedemnastu zgłoszeń celnych wymienionych w decyzji.
Wobec wątpliwości co do rzetelności informacji dotyczących pochodzenia towarów, zgodnie z art. 32 ust. 1 Protokołu 4 Układu Europejskiego oraz na podstawie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, organ celny przeprowadził dodatkowe sprawdzenie dokumentów potwierdzających pochodzenie, przekazując je do weryfikacji niemieckim władzom celnym. Władze te poinformowały, iż importowany towar nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu 4 Układu Europejskiego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, [...]strona zarzuciła rozstrzygnięciu odwoławczemu naruszenie art. 209 § 3, art. 65 § 5, art. 230 § 4 Kodeksu celnego, a także prawa do obrony przez brak udziału w sprawie Agencji Celnej i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalanie preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz.U. Nr 134, poz. 886 ze zm.). Nadto podniesiono zarzut naruszenia art. 123, art. 178 § 3, art. 192 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w decyzji ostatecznej.
Uzasadniając wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy zawarte w części "A" ust. 5 pkt 1 Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 158, poz. 1036) obowiązującego w dniu złożenia zgłoszeń celnych w rozpatrywanej sprawie oraz postanowienia art. 13, art. 16 i art. 21 Protokołu 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawek celnych obniżonych wobec niektórych towarów w przypadku jednoczesnego spełnienia trzech warunków: pochodzenia towaru z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4, udokumen-towania tego pochodzenia prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR 1 lub deklaracją na fakturze oraz bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Określając w art. 21, jakim warunkom formalnym winna odpowiadać deklaracja pochodzenia sporządzona przez eksportera na fakturze, Protokół 4 Układu Europejskiego zawiera w art. 32 również postanowienia dotyczące weryfikacji dowodów pochodzenia, stanowiąc, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia towaru przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych towarów (produktów) lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Zastosowanie tych regulacji przewiduje art. 13 Kodeksu celnego.
Sąd podkreślił, że stosownie do przepisu art. 60 § 1 Kodeksu celnego każdy towar, który ma być objęty procedurą celną, której podstawę zastosowania stanowią dane zawarte w zgłoszeniu celnym przyjętym przez organ celny, powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Do zgłoszenia celnego, sporządzonego w formie pisemnej na właściwym formularzu, zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną do której jest on zgłaszany (art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego). Po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny na wniosek strony wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, w której albo uznaje zgłoszenie celne za prawidłowe, albo uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego, względnie uznając, że objęcie towaru wnioskowaną procedurą jest niemożliwe, rozstrzyga o objęciu towaru właściwą procedurą celną lub nadaje towarowi właściwe przeznaczenie celne. Decyzja taka może zostać wydana przez organ celny jedynie przed upływem trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Z kolei zgodnie z art. 70 § 1 Kodeksu celnego, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, a więc po stwierdzeniu, że spełnione zostały warunki określone w art. 65 § 1, organ celny może przystąpić do jego weryfikacji polegającej w szczególności na kontroli zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów, mogąc przy tym żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Uznając po przeprowadzeniu weryfikacji zgłoszenie celne za nieprawidłowe, organ celny wydaje decyzję, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 tego Kodeksu. Sąd podkreślił jednak, że w przypadku gdy przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje powstanie długu celnego, zgłoszone towary mogą zostać zwolnione pod warunkiem zapłacenia lub zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego (bez spełnienia wymogów z art. 75 i 76 Kodeksu celnego odnośnie zwolnienia towaru i weryfikacji zgłoszenia). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z powyższych regulacji wynika, że pod pojęciem "weryfikacji zgłoszenia celnego" ustawodawca celny rozumie fakultatywne postępowanie, prowadzone w okresie między przyjęciem zgłoszenia celnego a zwolnieniem towarów lub nadaniem im właściwego przeznaczenia celnego, w ramach którego to postępowania organ celny może podejmować wszelkie czynności, które są niezbędne dla sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Postępowanie to kończy się albo doręczeniem zgłaszającemu dokumentu zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru albo wydaniem decyzji, o jakiej mowa w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego i zwolnieniem towaru lub nadaniem mu dopuszczalnego przeznaczenia celnego.
Niezależnie od postępowania weryfikującego zgłoszenie celne przed zwolnieniem towaru, Kodeks celny przewiduje również możliwość przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego już po zwolnieniu towarów, a więc przeprowadzenia tzw. kontroli postimportowej.
Zdaniem Sądu na gruncie rozpatrywanej sprawy było okolicznością bezsporną, że do wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej oraz poprzedzającej ją decyzji organu celnego pierwszej instancji doszło w wyniku przeprowadzenia przez ten organ postępowania w ramach tzw. kontroli postimportowej, a więc postępowania przewidzianego przepisami art. 83 Kodeksu celnego. Przeprowadzona w trybie art. 32 Protokołu 4 weryfikacja deklaracji pochodzenia towaru, dokonana przez właściwe władze celne kraju eksportu, wykazała, iż będący przedmiotem zgłoszeń celnych towar w postaci odzieży używanej nie korzysta ze statusu produktu pochodzącego z krajów Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu 4 Układu Europejskiego. Przewidziany w art. 32 Protokołu 4 tryb weryfikacji dowodów pochodzenia towarów (produktów) jest jedynym sposobem sprawdzenia prawidłowości dowodów pochodzenia, a jego wyniki są w istocie wiążące dla polskich organów celnych. Brak podstawy prawnej do kwestionowania rezultatów weryfikacji wynika także z hierarchii źródeł prawa – stosownie do art. 87 i art. 91 ust. 2 Konstytucji RP ratyfikowane umowy międzynarodowe, stanowiące ich integralną część załączniki oraz protokoły mają w określonych okolicznościach pierwszeństwo przed ustawami. W świetle tak postrzeganego trybu stosowania wspomnianych postanowień Protokołu 4, za pozbawione jakiegokolwiek merytorycznego znaczenia uznać należy wywody skargi sprowadzające się zarówno do kwestionowania rozumienia pojęcia "towarów pochodzących" przyjętego w odniesieniu do odzieży używanej przez władze celne krajów Unii Europejskiej, jak i do twierdzenia, iż podstawę postimportowej kontroli polskich organów celnych stanowiła zmiana interpretacji tego pojęcia przez te władze, dokonana już po przyjęciu zgłoszenia celnego.
Za chybiony Sąd uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy celne przepisów postępowania celnego, w następstwie braku zapewnienia stronie udziału w tej części postępowania, w której przeprowadzana była kontrola prawidłowości zawartej na fakturze deklaracji eksportera w sprawie pochodzenia towaru. Przewidziana w art. 32 Protokołu 4 Układu Europejskiego weryfikacja dowodu pochodzenia towaru dokonywana jest z udziałem organu celnego kraju eksportera, a więc organu państwa obcego. Jest rzeczą oczywistą, że czynności sprawdzające tego organu wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w istocie bowiem wynik tych czynności, w postaci stwierdzenia przez organ celny kraju eksportera, iż określony towar nie ma statusu produktu pochodzącego w rozumieniu Protokołu 4, stanowi dopiero podstawę do wszczęcia tego postępowania. Nieuprawnioną jest zatem teza, jaka legła u podstaw tego zarzutu, że przy czynnościach kontrolnych zastosowanie znajduje również zasada określona w art. 123 Ordynacji podatkowej, zasada określająca obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego.
Chybionym w zupełności jest też podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy celne norm przepisu art. 209 § 3 Kodeksu celnego. Sąd wskazał, że w przypadku długu celnego w przywozie dłużnikiem jest składający zgłoszenie celne, zaś w sytuacji gdy zgłoszenie celne złożone zostało przez przedstawiciela pośredniego (agencję celną) dłużnikiem jest, obok tego przedstawiciela, również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. Za dłużników zostają też uznane osoby, które dostarczyły nieprawdziwe dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć o nieprawdziwości tych danych, a w wyniku takiego zgłoszenia należności celne nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna. Z przytoczonych norm nie wynika bynajmniej, że uznanie za dłużnika osoby dostarczającej nieprawdziwych danych stanowiących podstawę zgłoszenia celnego zwalnia z obowiązku pokrycia tego długu osobę zgłaszającą lub osobę, na rzecz której zgłoszenie celne zostało złożone przez przedstawiciela pośredniego (agencję celną). Regulacja ta wskazuje natomiast, iż odpowiedzialność za ten sam dług celny w określonych warunkach ciążyć może na kilku osobach równocześnie i że stosownie do art. 221 Kodeksu celnego odpowiedzialność ich jest solidarna. Ryzyko prawidłowości dokonanego przez siebie zgłoszenia celnego, w szczególności prawidłowości i prawdziwości otrzymanych od eksportera dokumentów, z których wynikają dane służące temu zgłoszeniu, ponosi importer.
W skardze kasacyjnej z dnia 4 listopada 2004 r., od powyższego wyroku, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych, zarzucając:
• rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 65 § 5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) polegające na przyjęciu, iż termin przedawnienia długu celnego liczy się od dnia wydania decyzji przez organ celny I instancji, podczas gdy według Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2003 r. (sygn. akt FPS 8/03) zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli termin przewidziany w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego,
• rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 65 § 4 ust. 2a Kodeksu celnego, polegające na wydaniu decyzji określającej kwotę wynikającą z długu celnego po upływie trzech lat, bowiem decyzja Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 marca 2002 r., doręczona skarżącemu w dniu 2 kwietnia 2002 r. uchyliła decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Szczecinie w części dotyczącej zastosowania stawki celnej i kwoty długu celnego od towaru objętego zgłoszeniami celnymi i orzekła o nowym zastosowaniu stawki celnej i nowej kwocie długu celnego, wskutek czego uprzednia decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Szczecinie straciła moc prawną, a moc wiążącą (do której odnosi się kwestia wydania decyzji po upływie 3-letniego terminu) uzyskała decyzja Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 marca 2002 r.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera wykładnię przepisów art. 70 Ordynacji podatkowej i art. 65 § 4 i § 5 Kodeksu celnego, przeprowadzoną przez stronę. I tak zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się, jeżeli przewidziany w nim termin upłynął przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Natomiast art. 65 § 5 Kodeksu celnego stanowi, że decyzja, o której mowa w § 4 tego artykułu, nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego.
Strona podała, że decyzja określająca wysokość stawki celnej i kwoty długu celnego została otrzymana po okresie dłuższym niż trzy lata, licząc od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Główny Urząd Ceł uchylił bowiem decyzję organu I instancji i określił po raz pierwszy stawkę celną i kwotę długu celnego decyzją otrzymaną przez skarżącego w dniu 2 kwietnia 2002 r., podczas gdy zgłoszenia celne były przyjęte w okresie od dnia 22 stycznia 1999 r. do dnia 27 marca 1999 r. Tymczasem Prezes GUC uchylił decyzję pierwszo-instancyjną i orzekł zastosowanie nowych stawek celnych i kwoty długu celnego dopiero w dniu 27 marca 2002 r.
Uchwała NSA z dnia 6 października 2003 r. powinna mieć per analogiam zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ - zdaniem strony - zarówno materie dotyczące zobowiązań podatkowych jak i długu celnego istnieją ze sobą w ścisłym związku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. Oznacza to, że podstawy na jakich strona oparła skargę kasacyjną stosownie do wymogów określonych w art. 174 P.p.s.a. wyznaczają granice badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tej przyczyny oparcie skargi kasacyjnej na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. powoduje stan, w którym poza zakresem kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostają zagadnienia związane z wykładnią i zastosowaniem przepisów postępowania, w szczególności ocena prawidłowości ustaleń faktycznych, a także wykładni i zastosowania tych przepisów prawa materialnego, których strona skarżąca nie wskazała jako jej zdaniem naruszonych przez sąd pierwszej instancji.
W sprawie niniejszej, w której skargę kasacyjną oparto na wymienionej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. podstawie błędnej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego.
Wynikające ze skargi kasacyjnej zagadnienie prawne dotyczy skutków prawnych upływu 3-letniego terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego – w toku postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana przed upływem tego terminu.
W myśl art. 65 § 5 Kodeksu celnego, decyzja o której mowa w § 4 nie może być wydana, jeżeli upłynęły trzy lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Z kolei zgodnie z art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny na wniosek strony wydaje lub może z urzędu wydać decyzję, w której uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części:
a) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub
b) zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit. a) i b).
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przewidziany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego trzyletni termin do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż do kompetencji tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego. Przepis ten nie wymaga, by decyzja wydana na jego podstawie była decyzją ostateczną. Odmiennego stanowiska nie uzasadnia pogląd, że w stanie prawnym poprzedzającym nowelizację Kodeksu celnego, dokonaną ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz zmianie ustawy o Służbie Cywilnej (Dz.U. Nr 120, poz. 1122), w terminie zastrzeżonym w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, oprócz decyzji organu pierwszej instancji konieczne było wydanie decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy. Poglądu takiego nie uzasadnia również założenie, że gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienie zachowania trzyletniego terminu zastrzeżonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego wyłącznie od wydania decyzji weryfikującej zgłoszenie celne tylko przez organ pierwszej instancji, to dokonana nowela Kodeksu celnego z 23 kwietnia 2003 r. byłaby po prostu zbędna.
Celem dokonanej nowelizacji, polegającej na dodaniu odwołania, jako dodatkowej przyczyny uzasadniającej zawieszenie biegu terminu dla wydania decyzji (art. 65 § 5a Kodeksu celnego) było wydłużenie czasu, w którym możliwe będzie uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Mając na uwadze ten zamiar ustawodawcy, nie można wykorzystywać faktu dodania do Kodeksu celnego przepisu art. 65 § 5a, jako argumentu na rzecz wykładni art. 65 § 5 tego kodeksu idącej w kierunku przeciwnym – prowadzącej do skrócenia okresu, dającego organowi celnemu prawo zakwestionowania zgłoszenia celnego.
Przy ocenie kwestii dopuszczalności wydania przez organ odwoławczy w stanie prawnym sprzed noweli z 23 kwietnia 2003 r., decyzji ostatecznej po upływie terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego należy mieć na uwadze, że przedawnienie prawa do wydania decyzji zostało ustalone w interesie dłużnika celnego, a to oznacza, że upływ terminu przedawnienia dopiero w postępowaniu odwoławczym nie może powodować, aby wadliwie ustalona przez organ pierwszej instancji kwota wynikająca z długu celnego nie mogła być skorygowana przez organ odwoławczy, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, na korzyść dłużnika celnego, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji została wydana przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.
Organ odwoławczy z uwagi na treść art. 234 Ordynacji podatkowej nie może orzec na niekorzyść strony i to także w warunkach, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Należy podkreślić, że organ odwoławczy może natomiast, aż do upływu 5-letniego terminu przedawnienia długu celnego przewidzianego w art. 242 § 4 Kodeksu celnego utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji w kształcie, jaki nadał jej ten organ, ale także wydać na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej decyzję reformatoryjną i ustalić kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości niższej niż uczynił to organ pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie zgłoszenia celne zostały przyjęte w okresie od stycznia do lipca 1999 r., a decyzja organu celnego pierwszej instancji została wydana w dniu 29 grudnia 2001 r. i doręczona w dniu2 stycznia 2002 r., a więc przed upływem terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, natomiast decyzja organu odwoławczego została wydana w dniu 27 marca 2002 r., a zatem przed upływem 5-letniego terminu przewidzianego w art. 242 § 4 Kodeksu celnego.
Wbrew zatem zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie słusznie przyjął, że decyzja organu odwoławczego została wydana bez złamania zakazu sformułowanego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, gdyż zakaz ten, jak to już wyżej wskazano dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia terminu wynikającego z art. 70 Ordynacji podatkowej, nie znajdujący zastosowania w sprawach celnych. Przepis art. 262 Kodeksu celnego reguluje zasadę stosowania przepisów ustawy ordynacja podatkowa w sprawach celnych w sposób jednoznaczny.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI