I GSK 1168/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. D. o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, które sięgnęły ponad 416 000 zł. Skarżący argumentował, że jego sytuacja finansowa, zdrowotna i rodzinna uniemożliwia spłatę długu, a część należności uległa przedawnieniu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując, że postępowanie egzekucyjne jest w toku, co wyklucza całkowitą nieściągalność, a także nie stwierdzono szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie w trybie uznaniowym. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że organ prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne w toku uniemożliwia stwierdzenie całkowitej nieściągalności. Ponadto, mimo wskazanych przez skarżącego problemów zdrowotnych i finansowych, organ zasadnie uznał, że nie wykazano, aby sytuacja ta pozbawiała go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub uniemożliwiała uzyskiwanie dochodu. Sąd zwrócił uwagę na obowiązek ponoszenia składek jako konsekwencję prowadzenia działalności gospodarczej oraz na możliwość wsparcia ze strony rodziny. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, uznając decyzję ZUS za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w szczególności w kontekście całkowitej nieściągalności, przedawnienia oraz uznania administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika i jego sytuacji majątkowej, zdrowotnej oraz rodzinnej. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być złożona ze względu na liczne nowelizacje.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku toczącego się postępowania egzekucyjnego można uznać należności z tytułu składek za całkowicie nieściągalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie egzekucyjne w toku wyklucza stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dopóki postępowanie egzekucyjne trwa, nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji, co jest warunkiem uznania należności za całkowicie nieściągalne.
Czy trudna sytuacja finansowa i zdrowotna dłużnika, przy braku całkowitej nieściągalności, uzasadnia umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w trybie uznaniowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie w trybie uznaniowym jest możliwe tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy wykazano ciężkie skutki dla zobowiązanego, a organ nie stwierdził możliwości wyegzekwowania długu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił, iż skarżący, mimo trudności, dysponuje dochodami pozwalającymi na zaspokojenie podstawowych potrzeb i nie wykazał, aby jego sytuacja uniemożliwiała spłatę lub uzyskiwanie dochodu. Podkreślono, że umorzenie jest wyjątkiem, a zasada nakazuje płacenie składek.
Czy należności z tytułu składek uległy przedawnieniu, biorąc pod uwagę liczne zmiany przepisów i okresy zawieszenia/przerwania biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ prawidłowo ustalił, że należności nie uległy przedawnieniu, szczegółowo analizując poszczególne okresy i przepisy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ szczegółowo wyjaśnił, jak zmieniały się przepisy dotyczące przedawnienia składek i dlaczego w konkretnych okresach należności nie uległy przedawnieniu, uwzględniając również trwające postępowanie egzekucyjne.
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2, 3 i 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy dotyczące możliwości umorzenia należności z tytułu składek, w tym warunki całkowitej nieściągalności oraz przesłanki umorzenia w uzasadnionych przypadkach.
rozp. MGPiPS art. 3 § ust. 1
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Określa szczegółowe przesłanki umorzenia należności z tytułu składek, gdy nie zachodzi całkowita nieściągalność, w tym sytuacje związane ze stanem majątkowym, rodzinnym, chorobą czy stratami nadzwyczajnymi.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący związania sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez małżonków.
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wzajemnej pomocy i współdziałania małżonków.
u.s.u.s. art. 24
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepisy dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie egzekucyjne w toku wyklucza stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności. • Brak wykazania przez skarżącego, że jego sytuacja materialna i zdrowotna uniemożliwia zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. • Należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu zgodnie z obowiązującymi przepisami i ich interpretacją. • Umorzenie należności jest wyjątkiem, a zasada nakazuje ich płacenie.
Odrzucone argumenty
Należności uległy przedawnieniu. • Zaszła całkowita nieściągalność należności. • Trudna sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego uzasadnia umorzenie należności w trybie uznaniowym.
Godne uwagi sformułowania
Działalność gospodarcza jest aktywnością profesjonalną, a ryzyko związane z jej realizacją ciąży na płatniku. • Zasadą powinno pozostać płacenie składek, nie zaś ich umarzanie. • Umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. • Obowiązkiem wierzyciela jest przede wszystkim poszukiwanie możliwości odzyskania zaległych należności, możliwość ich umarzania przewidziana jest bowiem dla przypadków szczególnie drastycznych.
Skład orzekający
Teresa Rutkowska
przewodniczący sprawozdawca
Monika Krzyżaniak
sędzia
Anna Dębowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w szczególności w kontekście całkowitej nieściągalności, przedawnienia oraz uznania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika i jego sytuacji majątkowej, zdrowotnej oraz rodzinnej. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być złożona ze względu na liczne nowelizacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów dotyczących umorzenia składek ZUS i długotrwałe postępowanie w takich przypadkach. Jest to interesujące dla przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą.
“Ponad 400 tys. zł długu w ZUS – czy można uniknąć spłaty? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 285 303,48 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.