I GSK 1165/21

I GSK 1165/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Dudar
Joanna Wegner
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1468/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-02-10
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1468/20 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie P. P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia 18 września 2020 r. nr COF.OUR.6375.29764.2020 ŁD.BK.ZZ 08870260 w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadny oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1468/20 oddalił skargę M. B. na postanowienie P.P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia 18 września 2020 r. nr COF.OUR.6375.29764.2020 ŁD.BK.ZZ 08870260 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Od tego wyroku skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wywiódł skargę kasacyjną, zaskarżając wskazane orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, dalej: u.p.e.a.) przez uznanie za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr: 71740E1-56/PO/2020 z 9 marca 2020 r. wystawionego przez P.P. S.A., w sytuacji gdy ten obowiązek nie istnieje,
- art. 6, 7, 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjecie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz wszechstronnego jego rozważenia i właściwej oceny
W oparciu o powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie w całości wyroku oraz uchylenie skarżonej decyzji w całości. Ponadto wniósł o rozpoznania skargi na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Ze względu na zakres i konstrukcję zarzutów oraz sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że powołane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą w gruncie rzeczy naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej błędnie wskazał, że są to zarzuty naruszenia prawa materialnego, o których mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Również powołany przez skarżącego kasacyjnie zarzut naruszenia "art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.e.a." zawierał błąd redakcyjny. Otóż przepis ten nie zawiera takiej jednostki redakcyjnej jak ustęp 1, zawiera natomiast paragraf 1. Zważywszy na sposób sformułowania zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania trzeba zauważyć również, że nie zostały one powiązane z przepisami p.p.s.a., jako aktu normującego działalność orzeczniczą sądów administracyjnych, w szczególności z art. 151 p.p.s.a., przyjętym przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia sprawy, co niewątpliwie dowodzi o ich niepoprawnym skonstruowaniu. Prawidłowo powołana podstawa kasacyjna powinna, bowiem podnosić naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a nie tylko przepisów procedury administracyjnej, których wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje, oceniając jedynie prawidłowość ich stosowania przez organy administracji. Tym niemniej, w rozpoznawanej sprawie wymienione braki skargi kasacyjnej, same w sobie, nie czynią jeszcze wymienionych zarzutów formalnie nieskutecznymi – zwłaszcza w świetle stanowiska wyrażonego w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 1).
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że analiza zarzutów ujętych w skardze kasacyjnej, w tym w szczególności jej uzasadnienia prowadzi do wniosku o ich niezasadności.
Wskazany przepis art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Zobowiązany zaś, podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa. Zatem w tej sytuacji to na zobowiązanym ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. (por. wyrok NSA z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16).
Jak wynika z orzecznictwa zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (wyrok NSA z 28 września 2024 r., 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18). Należy również wskazać, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z 7 października 2021 r., sygn. akt I GSK 466/21). W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie wykazał nieistnienia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Skarżący kasacyjnie nie przedstawił dowodów na okoliczność zgłoszenia zaprzestania używania przez niego odbiornika i jego wyrejestrowania. W dokumentacji wierzyciela również brak było takiego dokumentu. Natomiast negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można sanować kwestionując prawidłowość doręczenia zawiadomienia o nadaniu zobowiązanemu przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jak to czyni skarżący kasacyjnie. Należy zauważyć, że prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wprost wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzającego jego odbiór przez zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia13 grudnia 2016 r., o sygn. akt II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., o sygn. akt II GSK 2262/15 i wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., o sygn. akt II GSK 913/15). W skardze kasacyjnie natomiast nie podważono, że zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie zostało doręczone zobowiązanemu.
Ponadto należy wskazać, że w przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto przyjmuje się, że przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem. Związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie wykazał istnienia istotnego wpływu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. na wynik tej sprawy. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania postawionych i uzasadnionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia. W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się niezasadne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.