I GSK 1165/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną beneficjenta, który nieprawidłowo wyłonił wykonawcę projektu współfinansowanego ze środków UE, naruszając tym samym procedury udzielania zamówień.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej beneficjenta środków unijnych, który został zobowiązany do zwrotu części dofinansowania z powodu nieprawidłowości przy wyborze wykonawcy projektu. Beneficjent przeprowadził procedurę zapytania ofertowego, ale nie wykazał należytej staranności ani nie udokumentował porównania co najmniej trzech ofert, co było wymogiem Wytycznych. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. L. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę beneficjenta na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję zobowiązującą do zwrotu części dofinansowania z UE (RPO WSL 2007-2013) z powodu stwierdzonych nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków. Istotą sporu była ocena, czy beneficjent naruszył zasady wyboru wykonawcy, co skutkowało nałożeniem korekty finansowej. Beneficjent przeprowadził zapytanie ofertowe na wykonanie obudowy warsztatu, wybierając firmę P. Jednakże, mimo zobowiązania umownego i Wytycznych, nie udokumentował porównania co najmniej trzech ofert ani nie uzasadnił wyboru. Sąd administracyjny uznał, że beneficjent nie dołożył należytej staranności, nie przedstawił dowodów na przeprowadzenie rozeznania wśród co najmniej 3 oferentów i nie upublicznił oferty. W konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości, organ zasadnie uznał konieczność zwrotu części dofinansowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego za niezasadne. Sąd podkreślił, że beneficjent był związany Wytycznymi, a wybór wykonawcy na podstawie dwóch ofert stanowił naruszenie procedur.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, beneficjent był zobowiązany do przestrzegania Wytycznych, ponieważ umowa o dofinansowanie została zawarta w okresie, w którym Wytyczne obowiązywały, a beneficjent zobowiązał się do stosowania przepisów krajowych i unijnych, w tym Wytycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o dofinansowanie została zawarta w okresie obowiązywania Wytycznych, a beneficjent zobowiązał się do ich stosowania. Wybór wykonawcy na podstawie dwóch ofert, zamiast wymaganych co najmniej trzech, stanowił naruszenie procedur.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
W przypadku wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami.
u.f.p. art. 184 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków europejskich są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innych procedurach obowiązujących przy ich wykorzystaniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli sąd uzna ją za bezzasadną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.c. art. 3531
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Beneficjent naruszył zasady wyboru wykonawcy, nie przeprowadzając rozeznania cenowego wśród co najmniej trzech oferentów i nie dokumentując należycie wyboru. Naruszenie procedur udzielania zamówień stanowi podstawę do zwrotu środków unijnych.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji arbitralnie powtórzył argumentację organu, nie dokonując samodzielnej oceny faktycznej i prawnej. Sąd naruszył przepisy postępowania, w tym art. 151, 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 141 § 4 p.p.s.a. Błędna wykładnia art. 3531 KC i art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Cele dotacji zostały osiągnięte, projekt wykonany, a utrzymanie decyzji w mocy jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
istota sporu w rozpatrywanej sprawie polega na ocenie, czy przy realizacji przedmiotowego projektu doszło do naruszenia przez skarżącego zasad wyboru wykonawcy skarżący zobowiązał się do wyboru wykonawcy po uprzednim porównaniu i ocenie wszystkich ofert w oparciu o ustalone kryteria oraz udokumentowanie, że dokonał porównania co najmniej 3 ofert na rynku nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o przeprowadzeniu rozeznania wśród co najmniej 3 oferentów nie dołożył należytej staranności przy udzieleniu tego zamówienia nie sposób czynić organom obu instancji zarzutu, iż w sposób mało obiektywny odniosły się do zaistniałych w sprawie okoliczności nie jest zasadne stanowisko strony co do braku związania Wytycznymi przy realizacji projektu finansowanego ze środków unijnych sąd administracyjny nie dokonuje (we własnym zakresie) ustaleń faktycznych, jak podnosi autor skargi kasacyjnej, a jedynie ocenia legalność poddanego kontroli sądowej aktu administracyjnego.
Skład orzekający
Ludmiła Jajkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Lidia Ciechomska-Florek
sędzia
Izabella Janson
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyboru wykonawców w projektach współfinansowanych ze środków UE oraz konsekwencji naruszenia procedur."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych Wytycznych RPO WSL na lata 2007-2013, ale zasady ogólne dotyczące procedur i zwrotu środków są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem beneficjentów środków unijnych związany z prawidłowym przeprowadzeniem procedur wyboru wykonawców i konsekwencjami błędów. Jest to praktyczny przykład dla firm i instytucji ubiegających się o fundusze UE.
“Błąd w wyborze wykonawcy kosztował beneficjenta miliony. Jak uniknąć pułapek przy funduszach UE?”
Dane finansowe
WPS: 23 770,35 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1165/18 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2019-03-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-03-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabella Janson Lidia Ciechomska-Florek Ludmiła Jajkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane IV SA/Gl 26/16 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2016-06-16 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240 art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 184 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 26/16 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. L. na rzecz Zarządu Województwa Śląskiego 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 26/16, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, obecnie: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę A. L. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z [...] października 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 - Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z [...] maja 2015 r., zobowiązującą do zwrotu części dofinansowania na realizację projektu pn. "[...]" w łącznej kwocie 23 770,35 zł. (20 204,79 wkład unijny + 3 565,56 zł. wkład krajowy) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków finansowych otrzymanych ze środków europejskich w ramach RPO WSL 2007-2013, w oparciu o umowę o dofinansowanie projektu inwestycyjnego z 27 maja 2009 r., zmienioną dwoma aneksami: z 8 marca 2010 r. i z 25 sierpnia 2011 r. W motywach rozstrzygnięcia Sąd podał, że istota sporu w rozpatrywanej sprawie polega na ocenie, czy przy realizacji przedmiotowego projektu doszło do naruszenia przez skarżącego zasad wyboru wykonawcy i czy w związku z tym zaistniała nieprawidłowość zdefiniowana w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 210, str. 25 ze zm.), która skutkowała nałożeniem korekty finansowej i ostatecznie zobowiązaniem do zwrotu części dofinansowania przyznanego na podstawie umowy, współfinansowanej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W niniejszej sprawie realizując projekt skarżący przeprowadził między innymi zakwestionowane w toku kontroli zadanie wykonane przez wybranego w drodze zapytania ofertowego wykonawcę P. pod nazwą "wykonanie obudowy ścian rozbudowanego warsztatu i budynku socjalnego z płyty warstwowej". W umowie o dofinansowanie z 27 maja 2009 r. (zmienionej dwoma aneksami) wskazano w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący będzie realizował projekt zgodnie ze wszystkimi wymogami określonymi przez właściwe instytucje, w tym również zgodnie z Wytycznymi Instytucji Zarządzającej RPO WSL w sprawie udzielania zamówień dla projektów współfinansowanych ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013 (stanowiącymi załącznik nr 12 i przyjętymi przez Zarząd Województwa Śląskiego, w skrócie: "Wytyczne"), aby dokonać refundacji wydatków kwalifikowanych (§ 2 ust. 2, ust. 5 i ust. 9 umowy). Skarżący zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie (§ 4 ust. 2 umowy), co jest zgodne również z § 1 Wytycznych. W ocenie Sądu z treści umowy wynika jednoznaczne zobowiązanie skarżącego do wyboru wykonawcy po uprzednim porównaniu i ocenie wszystkich ofert w oparciu o ustalone kryteria oraz udokumentowanie, że dokonał porównania co najmniej 3 ofert na rynku oraz obowiązek dysponowania dokumentem potwierdzającym to porównanie i uzasadniającym wybór (§ 2 ust. 4 Wytycznych). Natomiast w § 10 ust. 8 w związku z § 1 pkt 21 umowy zastrzeżono możliwość wymierzenia korekt finansowych zgodnie z Taryfikatorem, który stanowi załącznik do opracowania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków UE". Sąd podał, że analiza akt administracyjnych wskazuje, że w opisie udzielonego zamówienia skierowano 3 zapytania ofertowe z uwzględnieniem kosztorysu inwestorskiego na dzień 15 marca 2009 r. i uzyskano odpowiedź od 3 oferentów (T., R., P.). Jednakże mimo zobowiązania do uzasadnienia skierowania zapytania o cenę nie podano przyczyn tego stanu rzeczy arbitralnie oceniając i dokonując wyboru jednego z oferentów (P.). W dokumencie podpisanym przez skarżącego 18 czerwca 2010 r. nie wskazano żadnego miarodajnego i obiektywnego uzasadnienia, ani też streszczenia oceny, czy też porównania ofert, które pozwoliłoby na uzasadnienie wyboru, przez co naruszono § 2 ust. 1, 3 - 7 Wytycznych. Rubryka uzasadnienia skierowania zapytania o cenę nie jest wypełniona (poz. 8), a dokonane ołówkiem wpisy w żaden sposób nie są potwierdzone zebranymi cennikami, folderami, katalogami, ofertami ze stron internetowych i innymi materiałami, do czego zobowiązywała umowa. Złożone przez skarżącego dla potrzeb niniejszej sprawy oświadczenie z 18 sierpnia 2010 r. również nie wyjaśnia dokonanego wyboru, brak jest bowiem porównania kosztu całkowitego oraz kosztu jednostkowego zlecenia. Uwzględnienie przez skarżącego wyceny robót na dzień 15 marca 2009 r. i wyodrębnienie na ten dzień oferty R. oraz wpis tej firmy w tabelę jako oferty wykonawcy skutkować musiało – w ocenie Sądu - ustaleniem, że w tym dniu oferta tej firmy była znana skarżącemu, skoro sam zapisał ją w zestawieniu 3 nazw i danych identyfikacyjnych wykonawców, co skutkuje nie uwzględnieniem zarzutu zawartego w skardze dotyczącego w tym zakresie błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd podkreślił, że skarżący udzielił zamówienia na rzecz firmy P., ale nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o przeprowadzeniu rozeznania wśród co najmniej 3 oferentów. Jak również nie dołożył należytej staranności przy udzieleniu tego zamówienia, do czego był zobowiązany w treści § 10 ust. 2 pkt 1 umowy, bowiem dokonał wyboru spośród 2 ofert złożonych w terminie i nie respektował konieczności upublicznienia oferty i szerokiego dostępu do informacji o ofercie - udzielonym zamówieniu, oraz nie dysponował odpowiednim pisemnym uzasadnieniem braku zebrania trzech konkurencyjnych ofert W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo i obiektywnie zinterpretowano wyjaśnienia skarżący oraz oświadczenia, jak również treść wniosku i formularza udzielonego zamówienia, a także wykazano rozbieżność czasową złożonej oferty A. i dokonania wyboru P. Beneficjent nie przedstawił innych dowodów świadczących zarówno o dokonaniu przez niego rozeznania, czy istnieją inne firmy mogące wykonać usługę, do czego był zobowiązany. Sąd podzielił pogląd organu, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziła do uznania, że skarżący nie dokonał wstępnego rozeznania wśród firm, nie upublicznił oferty, jak też brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających konieczność wyboru jako wykonawcy P., a zatem nie sposób czynić organom obu instancji zarzutu, iż w sposób mało obiektywny odniosły się do zaistniałych w sprawie okoliczności, co powoduje, że przyjęta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkluzja jest prawidłowa W konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości zasadnie, w ocenie Sądu, organ uznał, że wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację przedmiotowego projektu nastąpiło z naruszeniem procedur określonych w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240, dalej: u.f.p.), co skutkuje po myśli jej art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9, koniecznością zwrotu przez Beneficjenta ustalonej części dofinansowania wraz z odsetkami za zwłokę. Sąd podzielił przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocenę charakteru i skutków tego naruszenia. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz procesowego. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 w związku z art. 107 § 3 K.p.a., tj. braku jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcia jego wyjaśnień. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe, a następnie dokonał kompleksowej oceny posiadanego materiału dowodowego i wyników kontroli, jak każdego dowodu, zgodnie z art. 80 k.p.a. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji, w obu przypadkach: rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów prawa materialnego tj. 1. art. 3531 KC poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że w trakcie procedury wyłaniania wykonawcy przedmiotowych robót budowlanych skarżący był stroną umowy, a tym samym mógł być zobowiązany do wypełnienia rygorów wynikających z zapisów wytycznych; 2. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że: skarżący wykorzystał środki dotacji rozwojowej przeznaczonej na realizację projektu inwestycyjnego w ramach RPO WSL na lata 2007 - 2013, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ww. ustawy, pomimo iż organ dysponował dowodem (trzema ofertami potencjalnych wykonawców zamówienia na roboty budowlane) na spełnienie przez skarżącego procedury obowiązującej przy wykorzystaniu dofinansowania, otrzymanego na realizacje projektu skarżącego. W ocenie skarzącego Sąd arbitralnie powtórzył argumentację organu nie dokonując samodzielnej oceny faktycznej i prawnej w powyższym zakresie. II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj: 1. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że istniały podstawy do jej uwzględnienia; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, chociaż istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji; 3. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na zawarciu w uzasadnieniu wyroku szeregu twierdzeń bez wskazania podstawy prawnej a co za tym idzie niedostatecznym wyjaśnieniu rozstrzygnięcia. a w konsekwencji: a) niedokonanie wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego w zakresie ustaleń mających istotne znaczenie w świetle ww. wytycznych oraz procedur; b) rażące przekroczenie swobody oceny dowodów i arbitralne przyjęcie za ustalone istotnych okoliczności, niemających oparcia w materiale dowodowym sprawy; c) nieprzeprowadzenie dowodów zgłoszonych przez skarżącego na okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie, w szczególności poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z oferty cenowej A., podczas gdy oferta ta powinna zostać uwzględniona a co najmniej zarówno organ jak i Sąd powinien ustalić okoliczności jej złożenia; d) wyciągnięcie wniosków rażąco sprzecznych poprzez z jednej strony uznanie, że oferta R. wpłynęła po terminie a więc powinna zostać poza rozważaniami natury faktycznej i prawnej, podczas gdy z drugiej strony Sąd w swoim uzasadnieniu powołuje ww. ofertę jak podstawę oddalenia skargi; e) działanie w sposób arbitralny odbierający zaufania do władzy publicznej; f) naruszenie przepisów postępowania związane z wadami stosowania regulacji proceduralnych: niedopełnieniem zarówno przez organ jak i Sąd prowadzący postępowanie obowiązków wynikających z wyżej przytoczonych przepisów oraz regulacji; g) niedokonanie wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego w zakresie nie wzięcia pod uwagę przez Sąd okoliczności, że cele dotacji zostały osiągnięte, projekt został wykonany w całości, funkcjonuje a skarżący zapewnia kilkanaście miejsc pracy a w konsekwencji utrzymanie przedmiotowej decyzji w mocy jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności, a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, czy względami słuszności. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, określoną w § 2 powołanego przepisu. Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co w pierwszej kolejności nakazywało odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, ponieważ rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego może nastąpić wówczas, gdy ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi uzasadnionych wątpliwości. W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 141 § 4 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną zarzucił Sądowi I instancji oddalenie skargi mimo istnienia podstawy do jej uwzględnienia. Podniósł brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, przekroczenie swobody oceny dowodów, odmowę przeprowadzenia dowodu z oferty cenowej A., wyciągnięcie sprzecznych wniosków co do oferty R., a także nieuwzględnienie faktu, że cele dotacji zostały osiągnięte. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl § 2 ust. 4 Wytycznych wnoszący skargę kasacyjną był zobowiązany wyłonić wykonawcę robót budowlanych na podstawie przynajmniej trzech ofert, uzyskanych w ramach rozeznania cenowego. Tymczasem jak ustalił organ tylko dwie z wskazanych przez stronę ofert spełniały wymogi, tj. firmy T. i P. Oferta firmy R. została złożona po terminie, a nadto postępowanie prokuratorskie wykazało, że pracownik firmy R. nie wysłał wiadomości emaliowej wnoszącemu skargę kasacyjną, a tym samym nie został potwierdzony udział tej firmy w postępowaniu w sprawie rozeznania cenowego. Organ odmówił również włączenia w to miejsce oferty firmy A. Wskazał, że fakt posiadania przez stronę oferty firmy A. został zgłoszony dopiero 30 lipca 2014 r. i nie został przedstawiony dowód potwierdzający skierowanie zapytania do tej firmy, co zdaniem organu należało ocenić jako chęć wpłynięcia na wynik sprawy, a nie wykazania spełnienia wymogów określonych w Wytycznych. Zajęte przez organ stanowisko należy uznać za prawidłowe, zgodne z obowiązującą procedurą przyznawania dofinansowania. Zaskarżony wyrok nie narusza też przepisów p.p.s.a. Wskazane w petitum skargi kasacyjnej art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. należą do tzw. przepisów wynikowych, a więc ich odpowiednie zastosowanie zależy od wyniku przeprowadzonej przez sąd I instancji kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny bada, czy organ ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy, kierując się regułami obowiązującymi w szeroko rozumianym postępowaniu administracyjnym oraz – czy dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania prawa materialnego. W istocie więc sąd administracyjny nie dokonuje (we własnym zakresie) ustaleń faktycznych, jak podnosi autor skargi kasacyjnej, a jedynie ocenia legalność poddanego kontroli sądowej aktu administracyjnego. Przeprowadzona przez Sąd I instancji kontrola odpowiada prawu, a jej wynik pozwalał na oddalenie skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Nie doszło też do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (przez zawarcie w zaskarżonym wyroku szeregu twierdzeń bez wskazania podstawy prawnej oraz braku wyjaśnienia rozstrzygnięcia). Zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony. Biorąc jednak pod uwagę przedstawioną w skardze kasacyjnej argumentację można przyjąć, że zmierza on do podważenia ustaleń faktycznych, przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę orzekania. Należy jednak zauważyć, że przepis ten, jako samodzielna podstawa kasacyjna, nie służy do podważania ustaleń faktycznych sprawy. Wskazuje on na konieczne elementy uzasadnienia, co sprawia, że jest on uznawany za normatywny wzorzec kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Tym samym zarzut oparty na art. 141 § 4 p.p.s.a. może przynieść zamierzony rezultat tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zaskarżone orzeczenie nie spełnia tych wymogów, co w sprawie nie miało miejsca. Zawiera ono bowiem wszystkie konieczne elementy, jest wewnętrznie spójne a wynikające z niego wnioski znajdują oparcie w stanie prawnym i faktycznym sprawy. Podsumowują, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 3531 Kodeksu cywilnego oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.) należy wskazać, że zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji błędnie uznał, że w trakcie wyłaniania wykonawcy był on zobowiązany do stosowania Wytycznych. Podniósł, że umowę o dofinansowanie podpisał 27 maja 2009 r. a umowę z wykonawcą 12 maja 2009 r., co wyklucza przyjęcie, że przyznane środki dotacji zostały wykorzystane z naruszeniem procedury, o której mowa w art. 184 u.f.p. Wyrażony przez wnoszącego skargę kasacyjną pogląd nie znajduje oparcia w stanie prawnym i faktycznym sprawy. Błędne jest stanowisko strony co do braku związania Wytycznymi przy realizacji projektu finansowanego ze środków unijnych. Jak ustalił organ wnoszący skargę kasacyjną realizował (w latach 2008 – 2012) dwa projekty o nr 275 i 277. Termin realizacji projektu nr 275 został ustalony w umowie o dofinansowanie z 27 maja 2009 r. na okres od 15 października 2008 r. do 25 maja 2012 r. Dofinansowanie zostało wypłacone na podstawie siedmiu wniosków o płatność pośrednią i na podstawie wniosku o płatność końcową (25 marca 2013 r.). Strona zobowiązała się do realizacji projektu 275, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie z 2008 r. oraz harmonogramem rzeczowo-finansowym, a nadto do stosowania przepisów krajowych i unijnych, a więc również obowiązujących w okresie realizacji projektu – przedmiotowych Wytycznych (por. § 2 ust. 3 § 3 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3, § 7 i § 10 ust. 2 umowy). Zatem, zważywszy na czas, w jakim został złożony wniosek o dofinansowanie oraz treść umowy o dofinansowanie, należało przyjąć, że w sprawie miały zastosowanie Wytyczne z lutego 2009 r. Tym samym wyłonienie wykonawcy usługi powinno zostać poprzedzone przeprowadzeniem rozeznania cenowego z udziałem co najmniej 3 oferentów. Natomiast, jak zostało wcześniej wskazane, wnoszący skargę kasacyjną dokonał wyboru wykonawcy na podstawie dwóch ofert, co nie odpowiada wymogom oraz stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 powołanej ustawy, podlegają one zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W myśl zaś art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Prawidłowe zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wymaga więc wyjaśnienia znaczenia zwrotu "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, ze względu na potoczne znaczenie słowa "procedura" oraz sposób, w jaki zostało uregulowane w prawie krajowym wdrażanie programów operacyjnych, że pod pojęciem "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu" mieszczą się procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, np. prawa zamówień publicznych, procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowach o dofinansowanie realizacji projektów. Tym samym regulacje zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007 – 2013, stanowią "inne procedury", o których mowa w art. 184 u.f.p. Oznacza to, że w przypadku naruszenia Wytycznych lub umowy o dofinansowanie, organ ma nie tylko podstawę do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu, ale również obowiązek. Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego. Skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI