I GSK 1161/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-05-17
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacja oświatowakwalifikacyjne kursy zawodowePrawo oświatowefinansowanie oświatyinterpretacja przepisówNSAWSA

NSA uchylił wyrok WSA w Rzeszowie dotyczący odmowy przyznania dotacji oświatowej, uznając błędną wykładnię przepisu o prowadzeniu kwalifikacyjnych kursów zawodowych.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dotacji oświatowej przez Starostę Dębickiego dla Szkoły P. na kwalifikacyjne kursy zawodowe. WSA w Rzeszowie uznał czynność Starosty za bezskuteczną, interpretując przepis o prowadzeniu kursów szerzej. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając błędną wykładnię art. 117 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego, który wymaga faktycznego prowadzenia kształcenia w danym zawodzie, aby móc ubiegać się o dotację na kwalifikacyjne kursy zawodowe.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Starosty Dębickiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który stwierdził bezskuteczność czynności Starosty polegającej na odmowie wypłaty dotacji oświatowej dla Szkoły P. na kwalifikacyjne kursy zawodowe. Spór dotyczył interpretacji art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, który określa podmioty uprawnione do prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych. WSA uznał, że szkoła niepubliczna może prowadzić takie kursy, nawet jeśli nie prowadzi faktycznie kształcenia w zawodach, do których kursy się odnoszą, wystarczy spełnienie wymogów formalnych. NSA nie zgodził się z tą wykładnią, podkreślając prymat wykładni językowej i wskazując, że przepis ten wymaga rzeczywistego prowadzenia kształcenia w danym zawodzie. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na konieczność ponownej analizy stanu faktycznego i zastosowania prawidłowo zinterpretowanych przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 117 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego wymaga faktycznego prowadzenia kształcenia w zawodzie, w którym szkoła prowadzi kwalifikacyjne kursy zawodowe.

Uzasadnienie

NSA oparł się na wykładni językowej przepisu, stwierdzając, że zwrot 'w zakresie zawodów, w których kształcą' oznacza wymóg realnego prowadzenia kształcenia, a nie tylko posiadania uprawnień. Błędna wykładnia WSA mogłaby prowadzić do sytuacji, w której szkoły likwidowałyby zajęcia lekcyjne na rzecz kursów, co jest sprzeczne z celem przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (2)

Główne

Prawo oświatowe art. 117 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych prowadzące kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody. Wymagane jest faktyczne prowadzenie kształcenia w danym zawodzie.

Pomocnicze

ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 31

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 117 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego przez WSA, który uznał, że szkoła może prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe bez faktycznego prowadzenia kształcenia w danym zawodzie.

Godne uwagi sformułowania

prymat wykładni językowej clara non sunt interpretanda językowe znaczenie tekstu prawnego stanowi granicę wykładni w zakresie zawodów, w których kształcą

Skład orzekający

Dariusz Dudra

przewodniczący

Henryk Wach

członek

Marek Sachajko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych przez niepubliczne szkoły i prawa do dotacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej szkół niepublicznych i ich uprawnień do prowadzenia kursów zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowania oświaty i interpretacji przepisów, które mogą mieć wpływ na wiele placówek edukacyjnych.

Czy szkoła bez faktycznych lekcji może dostać dotację na kursy zawodowe? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1161/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Henryk Wach
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Rz 894/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2020-02-06
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 900
art. 117 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Starosty Dębickiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Rz 894/19 w sprawie ze skargi M. P. na czynność Starosty Dębickiego z dnia 30 października 2019 r. nr WE.4331.34.2019 w przedmiocie odmowy przyznania dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie; 2. zasądza od M. P. na rzecz Starosty Dębickiego 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 894/19, na skutek skargi M. P. (dalej: strona, skarżący) na czynność Starosty Dębickiego (dalej: organ) z dnia 30 października 2019 r. nr WE.4331.34.2019 stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności polegającej na odmowie wypłaty dotacji na słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych.
Wyrok zapadł w następującym stanie.
M. P. jako osoba prowadząca Szkołę P. w D., w dniu 30 września 2019 r. złożył do Starostwa Powiatowego w Dębicy wniosek o wypłatę dotacji za kwalifikacyjne kursy zawodowe (dalej także jako KKZ), przedkładając jako załącznik do wniosku zaświadczenie Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie o uzyskaniu świadectwa potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Skarżący zawnioskował o wypłatę dotacji na:
1) 53 słuchaczy KKZ w zakresie kwalifikacji R.26. Wykonanie kompozycji florystycznych,
2) 9 słuchaczy KKZ w zakresie kwalifikacji Z.04. Świadczenie usług opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej.
Pismem (czynnością) z dnia 30 października 2019 r. Starosta Dębicki poinformował stronę, że odmawia wypłaty dotacji na słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, które realizowane były przez Szkołę P. w D.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203 ze zm.) prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne szkoły ponadpodstawowe prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe otrzymują na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji, dotację z budżetu powiatu w wysokości stanowiącej sumę kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który uczestniczył w kursie oraz kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu na takiego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał ten egzamin, pod warunkiem że organ prowadzący szkołę:
1) przekaże powiatowi informację o planowanej liczbie słuchaczy kwalifikacyjnego kursu zawodowego nie później niż do dnia 30 września roku bazowego,
2) przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego; przepisy art. 33 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio,
3) udokumentuje uzyskanie świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie przez okręgową komisję egzaminacyjną; na wniosek organu prowadzącego szkołę okręgowa komisja egzaminacyjna wydaje niezwłocznie zaświadczenie o uzyskaniu świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego.
Ponadto stosownie do zapisów art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 949 ze zm.) kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez:
1) publiczne i niepubliczne szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, z wyjątkiem szkół artystycznych - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie innych zawodów przypisanych do branż, do których należą zawody, w których kształci szkoła;
2) publiczne i niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego i centra kształcenia zawodowego;
3) instytucje rynku pracy, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prowadzące działalność edukacyjno-szkoleniową;
4) podmioty prowadzące działalność oświatową, o której mowa w art. 170 ust. 2, posiadające akredytację, o której mowa w art. 118.
Z powyższego przepisu wynika, że Szkoła P. w D., może prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie zawodów, w których kształci oraz w zakresie innych zawodów przypisanych do branż, do których należą zawody, w których kształci szkoła.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 13 marca 2017 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. poz. 622 ze zmianami):
1) kwalifikacja - Wykonanie kompozycji florystycznych realizowana jest w ramach zawodu Florysta;
2) kwalifikacja - Świadczenie usług opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej realizowana jest w ramach zawodu - Opiekun medyczny.
Organ wskazał, że posiada dokumentację z której wynika, że znajdują się w niej potwierdzenia zgłoszenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych prowadzonych przez Szkołę P. w D. (poprzednio Niepubliczne P. w D.), z których wynika, że KKZ były realizowane w okresie od 29 września 2018 r. do 12 maja 2019 r.
Na podstawie danych przekazanych przez Szkołę P. w D. (poprzednio Niepubliczne P. w D.) do systemu informacji oświatowej (skrót: SIO) wg stanu na dzień 30 września 2018 r. ustalono, że ww. szkoła nie prowadziła kształcenia w szkole policealnej w zakresie zawodów przypisanych do ww. kwalifikacji. Powyższe potwierdza złożone przez szkołę sprawozdanie SIO: zestawienie zbiorcze z dnia 3 października 2018 r. oraz spis na dzień 30 września 2018 r.
W skardze na czynność Starosty Dębickiego skarżący zarzucił naruszenie między innymi przepisu art. 31 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe.
W odpowiedzi na skargę Starosta Dębicki podtrzymał w całości swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy szkoła policealna, która nie prowadzi kształcenia w zawodzie (tj. nie prowadzi obowiązkowych zajęć edukacyjnych wskazanych w ramowym planie nauczania) jest uprawniona do organizowania i prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych a co za tym idzie, czy może ubiegać się o przyznanie dotacji z tytułu prowadzenia tych kursów. Sąd ten wskazał, że dla rozstrzygnięcia sporu konieczne jest dokonanie wykładni art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe. Przepis ten stanowi, że kwalifikacyjne kursy zawodowe mogą być prowadzone przez niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych prowadzące kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów, w których kształcą, oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody. W ocenie Sądu dokonując wykładni tego przepisu należy uznać, że jego rozumienie zaprezentowanie przez Starostę Dębickiego jest nieprawidłowe. Starosta stoi bowiem na stanowisku, że szkoła policealna, która nie prowadzi faktycznie kształcenia w zawodzie w formie zajęć szkolnych nie jest uprawniona do organizowania i prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Z treści omawianego przepisu takiego stanowiska nie można jednak wywieść. Zdaniem Sądu przez niepubliczną szkołę o uprawnieniach szkoły publicznej prowadzącej kształcenie zawodowe należy rozumieć szkołę, która ma uprawnienia do prowadzenia tego rodzaju działalności. Zatem aby organizować i prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe szkoła nie musi faktycznie prowadzić także zajęć lekcyjnych w tych zawodach. Wystarczające jest tutaj spełnienie samych wymogów formalnych do prowadzenia tego rodzaju działalności. Już bowiem spełnienie tych wymogów jest równoznaczne z uznaniem, że dany podmiot prowadzi kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów w których kształci. O braku uprawnień do prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych można mówić w sytuacji gdy szkoła zaprzestaje kształcenia w danym zawodzie lub nie dokonuje naboru do danego zawodu. Z nadesłanych Sądowi akt nie wynika żeby któraś z tych sytuacji miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Sąd ten dokonał wykładni art. 31 o finansowaniu zadań oświatowych i wskazał, że wobec spełnienia przez skarżącego warunków brak było podstaw do odmowy wypłaty dotacji na słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, które realizowane były przez Niepubliczne P. w D.
Od powyższego wyroku Starosta Dębicki wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając w całości wyrok. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 949 ze zm.) polegające na jego błędnej wykładni skutkującej uznaniem, iż szkoła niepubliczna może prowadzić podlegające dotacji kwalifikacyjne kursy zawodowe nawet w przypadku, gdy nie prowadzi kształcenia w zakresie zawodów do których odnoszą się kwalifikowane kursy zawodowe.
Mając powyższe na względzie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a. i w tym zakresie oddalenie skargi M. P. na czynność Starosty Powiatu Dębickiego oraz o zasądzenie od M. P. na rzecz Starosty Powiatu Dębickiego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach zastępstwa w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o oddalenie w całości skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. z powodu braku istnienia usprawiedliwionych podstaw; o wyznaczenie i przeprowadzenie na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. przez Naczelny Sąd Administracyjny rozprawy w celu rozpoznania ww. skargi kasacyjnej; o zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości wynikającej z norm prawem przepisanych oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. dowodów z dokumentacji załączonej do skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w realiach sprawy nie występują. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w przedstawionych wyżej granicach, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna oparta została na usprawiedliwionej podstawie i zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 lutego 2020 r. jest wadliwy i wynika z naruszenia przepisu prawa materialnego. Podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela podgląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 stycznia 2020r. (I GSK 2007/19). wydanego w sprawie prowadzonej pomiędzy tymi samymi stronami i tożsamym przedmiocie tj. w sprawie odmowy przyznania dotacji oświatowej.
NSA stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdzając bezskuteczność zaskarżonej czynności dokonał błędnej wykładni przepisu art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, uznając że niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych prowadzące kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów, w których kształcą oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody, mogą prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe bez faktycznego prowadzenia zajęć w tych zawodach. Takie zrozumienie omawianego przepisu jest niewłaściwe i nadmiernie rozszerzające, bowiem art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe w sposób jasny i jednoznaczny wskazuje podmioty uprawnione do prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych.
W doktrynie i w orzecznictwie zarówno Trybunału Konstytucyjnego, Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego co do zasady akcentuje się prymat wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami wykładni, tj. funkcjonalną, systemową i celowościową. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w państwie prawnym interpretator musi zawsze brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas – zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda – nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takim wypadku wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać, wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną. Językowe znaczenie tekstu prawnego stanowi granicę wykładni, w tym sensie, że nie jest dopuszczalne przyjęcie swoistych wyników wykładni funkcjonalnej, jeżeli wykładnia językowa prowadzi do jednoznaczności tekstu prawnego (zob. m.in. wyrok TK z dnia 28 czerwca 2000 r., K 25/99, OTK 2000/5/141). Nie oznacza to jednakże, że granica wykładni, jaką stanowić może językowe znaczenie tekstu, jest granicą bezwzględną. Oznacza to jedynie, że do przekroczenia tej granicy niezbędne jest silne uzasadnienie aksjologiczne, odwołujące się przede wszystkim do wartości konstytucyjnych (K. Płeszka, Językowe znaczenie tekstu prawnego jako granica wykładni (w:) Filozoficzno-teoretyczne problemy sądowego stosowania prawa, red. M. Zirk-Sadowski, Łódź 1997, s. 69-77). Wskazać należy, że wykładnia językowa jest punktem wyjścia dla wszelkiej wykładni prawa i zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2000 r., FPS 14/99, ONSA z 2000 r. Nr 3, poz. 92). Przyjmuje się, że tylko w wyjątkowych sytuacjach wolno odstąpić od literalnego znaczenia przepisu. Może to mieć miejsce, gdy językowe dyrektywy interpretacyjne nie pozwalają z danego tekstu prawnego wyinterpretować jednoznacznej normy postępowania w jakieś sprawie albo gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią innych norm, prowadzi do absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego konsekwencji, rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000 r. K 25/99, OTK Zb. Urz. 2000, nr 5, poz. 141 oraz orzeczenia Sądu Najwyższego: z 8 stycznia 1993 r., III ARN 84/92, OSNC 1993, nr 10, poz. 183; z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 7; z 25 kwietnia 2003 r., III CZP 8/03, OSNC 2004, nr 1, poz. 1). Odstępstwo od reguły prymatu językowego sensu przepisu dopuszczalne jest również wtedy, gdy wykładnia gramatyczna prowadzi do sprzeczności z fundamentalnymi wartościami konstytucyjnymi lub do rażącej niesprawiedliwości, sankcjonuje nieracjonalność ustawodawcy, niweczy cel instytucji prawnej, prowadzi do wniosków niedorzecznych lub wynika z błędu legislacyjnego (wyrok z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 976/08; wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 637/10 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z 5 listopada 2001 r., T 33/01, (OTK-B 2002, Nr 1, poz. 47) wyraził pogląd, że w sytuacji, w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu, należy wybrać taką wykładnię, która w najpełniejszy sposób umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych.
Tymczasem treść przepisu art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie w swej treści jest jasna i spójna. Wbrew stanowisku Sądu I instancji nie istnieją wątpliwości interpretacyjne co do użytych zwrotów. Zwrot "w zakresie zawodów, w których kształcą" ma inny zakres znaczeniowy od zwrotu "w zakresie zawodów, do kształcenia których posiadają uprawnienia". Tymczasem wyrok Sądu I instancji w istocie zrównał oba te sformułowania. "W zakresie zawodów, w których kształcą" oznacza zaś w sposób oczywisty wymóg realnego, rzeczywistego prowadzenia kształcenia.
Niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych mogą zatem prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie zawodów, w których kształcą oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody.
W przypadku uznania stanowiska Sądu I instancji za poprawne, mogłoby dochodzić do sytuacji, w których szkoły motywowane byłyby do likwidowania obligatoryjnych zajęć lekcyjnych na rzecz prowadzenia jedynie kwalifikacyjnych kursów zawodowych, które nie wymagają nadmiernych środków finansowych oraz zatrudnienia większej ilości nauczycieli. Powyższej relacji pomiędzy zajęciami szkolnymi a kursami nie zauważył Sąd I instancji, który stwierdzając, że utrata uprawnień do prowadzenia kwalifikowanych kursów zawodowych może nastąpić w sytuacji, w której szkoła zaprzestaje kształcenia w danym zawodzie lub nie dokonuje naboru do danego zawodu, równocześnie uznał, że brak kształcenia w danych zawodach nie ma znaczenia dla organizowania kwalifikacyjnych kursów zawodowych w tych zawodach.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe.
Powtórnie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, badając legalność czynności Starosty Dębickiego z 30 października 2019 r. polegającej na odmowie przyznania dotacji, ponownie przeanalizuje stan faktyczny i okoliczności sprawy. Następnie, dokona jego subsumpcji do właściwie rozumianych norm prawa mających zastosowanie w sprawie. W szczególności odniesie się do obu istotnych dla rozstrzygania przesłanek, a mianowicie czy występująca o dotację z tytułu prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych szkoła skarżącego: po pierwsze uczyniła to w zakresie zawodów, w których kształci, po wtóre w zakresie obszarów kształcenia, do których są przypisane te zawody.
Konieczność takiego zakresu ponownego rozpoznania sprawy uniemożliwiła Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu orzeczenie reformatoryjne.
Z tych przyczyn na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz.U. 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Koszty postępowania należne organowi obejmują wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI