Orzeczenie · 2025-08-13

I GSK 1158/22Zwolnienie że składek covid zasady kpa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-13
NSAUbezpieczenia społecznensa
składkiubezpieczenie społecznezwolnienieCOVID-19termindeklaracjeKPAzasada informowaniaNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą Z.P. prawa do zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za maj 2020 r. Powodem odmowy było niezłożenie deklaracji rozliczeniowej w terminie do 30 czerwca 2020 r., mimo że ustawa COVID-19 przewidywała takie zwolnienie. WSA uznał, że ZUS naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 9, 10, 12, 79a KPA), nie informując skarżącego o skutkach niezłożenia deklaracji w terminie, co mogło być spowodowane niewydolnością systemu lub brakiem pomocy ze strony organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną ZUS, podzielając stanowisko WSA. NSA podkreślił, że ZUS błędnie interpretował wyrok WSA, który nie nakładał obowiązku informowania o powszechnie obowiązujących przepisach, lecz o konieczności zawiadomienia strony o uchybieniu terminu w kontekście art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Ponieważ ZUS nie zarzucił naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej, NSA nie mógł go badać, a wyrok WSA pozostał w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracji publicznej ma obowiązek informowania strony o skutkach niezłożenia deklaracji rozliczeniowej w terminie, w kontekście przepisów ustawy COVID-19 dotyczących zwolnienia z opłacania składek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ powinien był zawiadomić stronę o uchybieniu terminu, stosując zasady KPA, zwłaszcza w kontekście art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.

Uzasadnienie

WSA uznał, że ZUS naruszył zasady KPA (art. 9, 10, 12, 79a) nie informując skarżącego o konieczności złożenia deklaracji do 30 czerwca 2020 r. jako warunku zwolnienia ze składek. NSA potwierdził, że WSA prawidłowo wskazał na potrzebę rozważenia zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19.

Czy naruszenie przez organ zasad KPA (art. 9, 10, 12, 79a) przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie ze składek na podstawie ustawy COVID-19 uzasadnia uchylenie decyzji odmawiającej zwolnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

WSA uchylił decyzje ZUS, uznając naruszenie zasad KPA za istotne dla rozstrzygnięcia. NSA nie znalazł podstaw do uchylenia wyroku WSA, gdyż ZUS nie wykazał, że naruszenia te nie miały wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (12)

Główne

Ustawa Covid-19 art. 31zo § ust. 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Ustawa Covid-19 art. 31zq § ust. 1-4

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 12 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkiego i wnikliwego działania organu.

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

Ustawa Covid-19 art. 15zzzzzn2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Nakazuje zawiadomienie strony o uchybieniu terminu w okresie stanu epidemii.

u.s.u.s. art. 123

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

W sprawach nieuregulowanych stosuje się KPA.

u.s.u.s. art. 8 § ust. 6

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez ZUS zasad KPA (art. 9, 10, 12, 79a) poprzez brak poinformowania strony o skutkach niezłożenia deklaracji rozliczeniowej w terminie.

Odrzucone argumenty

ZUS twierdził, że nie miał obowiązku informowania o powszechnie obowiązujących przepisach i terminach, a strona miała świadomość tych wymogów. • ZUS zarzucał WSA naruszenie art. 145 § 1 ppsa poprzez bezzasadne uchylenie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organ powinien był czuwać nad tym, aby na skutek nieznajomości prawa skarżący nie poniósł szkody • organ powinien był zadbać i zweryfikować, czy wniosek jest kompletny oraz czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne • nie jest to zarzut usprawiedliwiony, ponieważ skarżący kasacyjnie ZUS błędnie odczytał intencje zawarte w zaskarżonym wyroku

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy państwa w czasie pandemii COVID-19 i interpretacji przepisów proceduralnych KPA w kontekście specustawy. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe informowanie stron przez organy.

Czy ZUS mógł odmówić zwolnienia ze składek przez brak deklaracji? NSA wyjaśnia rolę KPA w czasach pandemii.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst