I GSK 1157/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-16
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacje oświatowekontrolauchwałasamorząd terytorialnyfinansowanie oświatyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą sposobu przeprowadzania kontroli dotacji oświatowych, uznając, że czynności kontrolne mogą być prowadzone poza siedzibą kontrolowanego.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Bydgoszczy, który stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, twierdząc, że kontrole nie mogą być prowadzone poza siedzibą kontrolowanego. NSA oddalił skargę, uznając, że przepisy te nie nakładają takiego obowiązku, a czynności kontrolne mogą być dokonywane również w siedzibie organu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który częściowo uwzględnił skargę na uchwałę Rady Miejskiej G. dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli. WSA stwierdził nieważność § 10 ust. 7 uchwały, a w pozostałej części oddalił skargę. Skarżąca kasacyjnie kwestionowała rozstrzygnięcie WSA w zakresie oddalenia skargi, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Głównym zarzutem było uznanie przez WSA, że prowadzenie czynności kontrolnych poza siedzibą kontrolowanego nie stanowi przekroczenia delegacji ustawowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd wyjaśnił, że art. 36 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych stanowi podstawę do wstępu do miejsc kontrolowanych i wglądu do dokumentacji, ale nie nakłada obowiązku prowadzenia wszystkich czynności kontrolnych wyłącznie w siedzibie kontrolowanego. Analiza dokumentów i sporządzenie protokołu mogą być dokonywane w siedzibie organu. Sąd podkreślił, że kwestionowane postanowienie uchwały nie narusza prawa, a wręcz petryfikuje wynikający z istoty kontroli sposób jej przeprowadzenia. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie nakładają obowiązku prowadzenia kontroli wyłącznie w miejscach kontrolowanego, a czynności kontrolne mogą być dokonywane również w siedzibie organu.

Uzasadnienie

Przepis art. 36 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych uprawnia do wstępu do miejsc kontrolowanych i wglądu do dokumentacji, ale nie ogranicza miejsca prowadzenia wszystkich czynności kontrolnych. Analiza dokumentów i sporządzenie protokołu mogą być dokonywane w siedzibie organu, co wynika z istoty kontroli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.f.z.o. art. 36 § ust. 2 i 3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Przepis stanowi podstawę wstępu do miejsc kontrolowanych i wglądu do dokumentacji, ale nie zobowiązuje do podejmowania wszystkich czynności kontroli u kontrolowanego. Czynności kontrolne mogą być dokonywane w siedzibie organu.

u.f.z.o. art. 38 § ust. 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Pomocnicze

k.p.c. art. 235 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do pominięcia dowodu nieprzydatnego w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności kontrolne w zakresie analizy dokumentów i sporządzenia protokołu mogą być prowadzone w siedzibie organu, a nie tylko w miejscu kontrolowanego.

Odrzucone argumenty

Prowadzenie czynności kontrolnych poza siedzibą kontrolowanego stanowi przekroczenie zakresu delegacji ustawowej.

Godne uwagi sformułowania

z istoty rzeczy dokonuje szeregu innych, takich jak dokonywanie analiz otrzymanych na podstawie art. 36 ust. 3 u.f.z.o. dokumentów i przetworzenia wynikających z nich danych. kwestionowane przez skarżącą postanowienie uchwały nie tylko nie narusza prawa, ale w pewien sposób petryfikuje wynikający z istoty kontroli sposób jej przeprowadzenia.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący

Henryk Wach

członek

Joanna Wegner

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakresu i miejsca prowadzenia kontroli dotacji oświatowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i sposobu prowadzenia kontroli przez organy samorządowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kontroli finansowej w sektorze oświaty, co jest istotne dla samorządów i placówek edukacyjnych.

Kontrola dotacji oświatowych: Czy organ może działać poza siedzibą placówki?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1157/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Henryk Wach
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I SA/Bd 97/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2024-04-03
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1400
art. 36 ust. 2 i 3;
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t. j.)
Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
art. 235 [2] § 1 pkt 3.
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Beata Sobocha-Holc sędzia NSA Henryk Wach sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Bd 97/24 w sprawie ze skargi I. M. na uchwałę Rady Miejskiej G. z dnia 31 stycznia 2018 r. nr X [...] w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, szkół i placówek oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 97/24 w sprawie ze skargi I. M. na uchwałę Rady Miejskiej Grudziądza z dnia 31 stycznia 2018 r. w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, szkół i placówek oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania dotacji, stwierdził nieważność paragrafu 10 ust. 7 zaskarżonej uchwały (pkt. 1), w pozostałej części oddalił skargę (pkt. 2).
Powyżej wskazany wyrok Sądu pierwszej instancji skarżąca zaskarżyła w zakresie punktu 2, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni przepisu art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1400) - dalej: "u.f.z.o." w związku z § 10 ust. 8 zaskarżonej uchwały, dla których gmina - miasto Grudziądz jest organem rejestrującym oraz trybu kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania - prowadzące do uznania, iż zgodne z powołanymi przepisami u.f.z.o. jest prowadzenie czynności kontrolnych poza siedzibą kontrolowanego i nie stanowi ono przekroczenia zakresu delegacji ustawowej, podczas gdy ustawodawca przedmiotową kwestię uregulował odmiennie i zawiera się ona w pojęciu prawa wstępu określonym w ustępie 2 artykułu 36 u.f.z.o.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i wydanie wyroku reformatoryjnego, stwierdzającego nieważność § 10 ust. 8 uchwały, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji a nadto o kosztów postępowania. Wiosła ponadto o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - protokołu z kontroli kompleksowej, która dotyczyła m.in. pobrania i wykorzystania dotacji – na okoliczność stosowania w toku kontroli ogólnej argumentacji dotyczącej trudności lokalowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi w całości oraz obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona, dlatego że Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się błędnej wykładni wskazanych w środku odwoławczym przepisów prawa materialnego.
Wbrew stanowisku strony skarżącej, z przepisu art. 36 ust. 2 u.f.z.o. nie wynika obowiązek prowadzenia kontroli wyłącznie w miejscach kontrolowanej przez organ jednostki. Przepis ten stanowi podstawę wstępu do tych miejsc oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji. Natomiast nie zobowiązuje w żaden sposób do podejmowania wszystkich czynności kontroli u kontrolowanego. Organ prowadzący kontrolę, poza czynnościami, do których uprawnia powyższa regulacja, z istoty rzeczy dokonuje szeregu innych, takich jak dokonywanie analiz otrzymanych na podstawie art. 36 ust. 3 u.f.z.o. dokumentów i przetworzenia wynikających z nich danych. Punktem wieńczącym kontrolę jest sporządzenie protokołu, który wymaga przygotowania obszernego niekiedy tekstu. Omawiana kontrola odbywa się zatem na podstawie danych zebranych u kontrolowanego, w tym wykonania uprawnień przewidzianych w przepisach art. 36 ust. 2 i 3 u.f.z.o., ale czynności te nie wyczerpują kontroli, a jedynie stanowią jeden z jej etapów. W pozostałym zakresie, z natury rzeczy, czynności kontroli są dokonywane w siedzibie organu. Z tego powodu kwestionowane przez skarżącą postanowienie uchwały nie tylko nie narusza prawa, ale w pewien sposób petryfikuje wynikający z istoty kontroli sposób jej przeprowadzenia. Postawiony zatem w skardze kasacyjnej zarzut jest nieuzasadniony. Podniesione w skardze kasacyjnej trudności lokalowe nie mają żadnego znaczenia dla oceny zasadności wywiedzionego środka odwoławczego i dlatego zgłoszony dowód podlegał – jako nieprzydatny w postępowaniu – pominięciu na podstawie art. 2352 § 1 pkt 3 k.p.c.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI