I GSK 1156/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję o odmowie zwrotu należności celnych dla spółki A Sp. z o.o. Organ zarzucił WSA błędną wykładnię i zastosowanie prawa materialnego, w szczególności art. 121 ust. 1 lit. a i ust. 3 Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) zamiast art. 236 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Skarżący argumentował, że UKC nie powinien być stosowany do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie (1 maja 2016 r.) oraz że narusza to zasadę zakazu działania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji RP). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że w przypadku braku przepisów przejściowych, nowe prawo ma zastosowanie do zdarzeń trwających po jego wejściu w życie. Wyjaśniono, że zastosowanie UKC do wniosku o zwrot należności celnych, który został złożony przed wejściem w życie UKC, ale którego termin nie upłynął, nie stanowi naruszenia zasady zakazu działania prawa wstecz (lex retro non agit). Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i NSA, wskazując na rozróżnienie między retroakcją właściwą a retrospektywnością (stosowaniem nowego prawa do trwających stosunków prawnych). W ocenie NSA, WSA prawidłowo zastosował przepisy UKC, uznając, że art. 121 ust. 3 UKC może być stosowany, o ile termin trzyletni nie upłynął w dacie wejścia w życie UKC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie celnym UE, stosowanie nowych przepisów do trwających stosunków prawnych, zasada zakazu działania prawa wstecz.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów przejściowych w akcie prawnym UE i wniosków o zwrot należności celnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) mogą być stosowane do wniosków o zwrot należności celnych, jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie UKC, a przepisy przejściowe nie zostały wprowadzone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nowe przepisy UKC mogą być stosowane do trwających stosunków prawnych, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed ich wejściem w życie, o ile nie narusza to zasady zakazu działania prawa wstecz.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak przepisów przejściowych w UKC nie wyklucza jego zastosowania do wniosków o zwrot należności celnych, jeśli termin do złożenia wniosku nie upłynął przed wejściem w życie UKC. Zastosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych (retrospektywność) nie jest równoznaczne z retroakcją właściwą i jest dopuszczalne.
Czy zastosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych narusza zasadę zakazu działania prawa wstecz (lex retro non agit)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie nowego prawa do stosunków prawnych, które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale nie zostały jeszcze w pełni zrealizowane, nie jest objęte zakazem wstecznego działania prawa.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa TK i NSA, rozróżniając retroakcję właściwą (niedopuszczalną) od retrospektywności (dopuszczalnej), która polega na stosowaniu nowego prawa do trwających stosunków prawnych.
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
UKC art. 121 § ust. 1 lit. a), ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny
Przepis może być stosowany do wniosków o zwrot należności celnych, jeśli termin nie upłynął przed wejściem w życie UKC. Zawieszenie terminu na czas postępowania odwoławczego.
Pomocnicze
WKC art. 236 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
Dotyczy zwrotu należności celnych w terminie trzech lat od dnia powiadomienia o długu celnym.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada zakazu działania prawa wstecz.
ustawa COVID art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość zastosowania nowego Unijnego Kodeksu Celnego do trwających stosunków prawnych, nawet bez przepisów przejściowych. • Zastosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych (retrospektywność) nie narusza zasady zakazu działania prawa wstecz.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie UKC zamiast WKC do zdarzeń sprzed wejścia w życie UKC narusza prawo materialne. • Zastosowanie UKC narusza zasadę zakazu działania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji RP). • Błędne rozumienie art. 2 Konstytucji RP jako podstawy do stosowania nowych przepisów do zdarzeń z przeszłości.
Godne uwagi sformułowania
Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa • Należy odróżniać retroakcję właściwą od pozornej (retrospektywności) • Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Michał Kowalski
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie celnym UE, stosowanie nowych przepisów do trwających stosunków prawnych, zasada zakazu działania prawa wstecz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów przejściowych w akcie prawnym UE i wniosków o zwrot należności celnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa unijnego i ich stosowania w czasie, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów gospodarczych.
“Nowe prawo celne UE stosowane wstecz? NSA wyjaśnia kluczowe zasady intertemporalności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.