I GSK 1155/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję odmawiającą zwrotu należności celnych spółce A Sp. z o.o. (obecnie B Sp. z o.o.). Organ zarzucił sądowi niższej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię i zastosowanie art. 121 ust. 1 lit. a i ust. 3 Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) zamiast przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC), argumentując, że nowe przepisy nie powinny mieć zastosowania do zdarzeń sprzed ich wejścia w życie (1 maja 2016 r.). Podniesiono również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP (zakaz działania prawa wstecz). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (zgodnie z przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19), oddalił skargę kasacyjną. Sąd podzielił stanowisko WSA, że w sytuacji braku przepisów przejściowych w UKC, nowe przepisy mogą być stosowane do wniosków o zwrot należności celnych, jeśli termin trzyletni na ich złożenie nie upłynął przed wejściem w życie UKC. Sąd podkreślił, że stosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych (tzw. retrospektywność) nie narusza zakazu retroakcji, o ile nie narusza to praw nabytych. W analizowanej sprawie termin na złożenie wniosku o zwrot należności celnych nie upłynął przed wejściem w życie UKC, co uzasadniało zastosowanie jego przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie celnym UE, zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście stosowania nowych regulacji do zdarzeń przeszłych, dopuszczalność rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych w szczególnych okolicznościach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów przejściowych w akcie prawa UE i stosowania go do trwających stosunków prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nowe przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) mogą być stosowane do wniosków o zwrot należności celnych, jeśli zdarzenie uzasadniające zwrot miało miejsce przed wejściem w życie UKC, a wniosek został złożony po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nowe przepisy UKC mogą być stosowane do wniosków o zwrot należności celnych, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie UKC, pod warunkiem, że termin trzyletni na złożenie wniosku nie upłynął przed datą wejścia w życie UKC.
Uzasadnienie
W braku przepisów przejściowych w UKC, nowe prawo ma zastosowanie do trwających stosunków prawnych. Stosowanie nowego prawa do sytuacji prawnych zastanych w chwili wejścia w życie nowelizacji i nie wywołujących skutków dla stosunków prawnych sprzed wejścia w życie nowej ustawy nie jest retroakcją, lecz retrospektywnością, która jest dopuszczalna.
Czy stosowanie nowych przepisów celnych do wniosku o zwrot należności, który powstał przed wejściem w życie nowych przepisów, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz (zakaz retroakcji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie nowych przepisów do trwających stosunków prawnych, które nie zakończyły się przed wejściem w życie nowych regulacji, nie stanowi naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił retroakcję właściwą od pozornej (retrospektywności). Retrospektywność dotyczy stosunków zaistniałych wcześniej i nadal trwających, do których nowe prawo stosuje się bezpośrednio. Nie jest to objęte zakazem wstecznego działania prawa, gdyż nie narusza praw nabytych i mieści się w swobodzie władzy ustawodawczej.
Czy rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, pomimo wniosku o rozpoznanie na rozprawie, jest dopuszczalne w świetle przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19?
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym było dopuszczalne na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy COVID oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału.
Uzasadnienie
Prawo do publicznej rozprawy nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom, w tym ze względu na ochronę zdrowia, co uzasadniało stosowanie przepisów ustawy COVID w celu zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
UKC art. 121 § ust. 1 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny
UKC art. 121 § ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny
WKC art. 236 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
UKC art. 44
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny
WKC art. 236 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
WKC art. 220 § ust. 2
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
ustawa COVID art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość zastosowania nowego UKC do wniosków o zwrot należności celnych, jeśli termin nie upłynął przed wejściem w życie UKC. • Stosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych (retrospektywność) nie narusza zakazu retroakcji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 121 ust. 1 lit. a i ust. 3 UKC zamiast art. 236 ust. 2 WKC. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP przez błędne rozumienie tego artykułu jako podstawy do stosowania nowych przepisów do zdarzeń sprzed ich wejścia w życie. • Naruszenie art. 121 ust. 3 UKC poprzez pominięcie woli prawodawcy unijnego co do zawieszenia terminu na wystąpienie o zwrot należności celnych.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu. • Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw zastosowaniu go przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. • Należy odróżniać retroakcję właściwą od pozornej (retrospektywności).
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Michał Kowalski
sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie celnym UE, zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście stosowania nowych regulacji do zdarzeń przeszłych, dopuszczalność rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych w szczególnych okolicznościach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów przejściowych w akcie prawa UE i stosowania go do trwających stosunków prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa UE i krajowego w kontekście zmian legislacyjnych oraz zasady niedziałania prawa wstecz, co jest istotne dla praktyków prawa celnego i podatkowego.
“Nowe prawo celne a zdarzenia z przeszłości: NSA wyjaśnia, kiedy można ubiegać się o zwrot należności.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.