I GSK 1152/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, uznając, że doręczenie dokumentu elektronicznego organowi publicznemu następuje z chwilą wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego, a nie jego pobrania.
Sprawa dotyczyła momentu skutecznego doręczenia postanowienia organowi publicznemu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. WSA uznał, że doręczenie następuje z chwilą pobrania dokumentu, co skutkowało uchyleniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że doręczenie następuje z chwilą wprowadzenia pisma do systemu (UPP), a nie jego pobrania, co oznaczało uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił postanowienie Dyrektora IAS stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Spór dotyczył momentu skutecznego doręczenia postanowienia o obciążeniu wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - PINB) kosztami postępowania egzekucyjnego, które zostało przesłane na elektroniczną skrzynkę podawczą PINB. WSA uznał, że doręczenie dokumentu elektronicznego stronie będącej jednocześnie podmiotem publicznym wymaga urzędowego potwierdzenia doręczenia (UPD), a nie tylko urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP), co skutkowało uchyleniem postanowienia Dyrektora IAS. NSA uchylił wyrok WSA, przyjmując, że w obiegu między podmiotami publicznymi skuteczne doręczenie następuje z chwilą wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego i uzyskania UPP, a nie z chwilą jego pobrania. W związku z tym, NSA uznał, że PINB uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, a postanowienie Dyrektora IAS było zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Skuteczne doręczenie dokumentu elektronicznego podmiotowi publicznemu następuje z chwilą wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego adresata i uzyskania urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP), a nie z chwilą jego pobrania przez adresata.
Uzasadnienie
NSA oparł się na przepisach ustawy o informatyzacji oraz rozporządzenia PRM, wskazując, że UPP stanowi dowód doręczenia w obiegu między podmiotami publicznymi. Automatyczne wygenerowanie UPP przez system teleinformatyczny z chwilą wprowadzenia dokumentu do skrzynki podawczej jest równoznaczne z doręczeniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
rozporządzenie PRM § § 10, § 11 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 13 ust. 1 i ust. 2
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych
Urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP) stanowi dowód doręczenia dokumentu elektronicznego między podmiotami publicznymi.
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o informatyzacji
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Pomocnicze
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu.
Konstytucja RP art. art. 32 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne doręczenie dokumentu elektronicznego podmiotowi publicznemu następuje z chwilą wprowadzenia pisma do systemu teleinformatycznego i uzyskania UPP. Urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP) jest wystarczającym dowodem doręczenia między podmiotami publicznymi. PINB uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, ponieważ zostało ono wniesione po upływie ustawowego terminu.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że doręczenie dokumentu elektronicznego stronie będącej podmiotem publicznym wymaga UPD, a nie tylko UPP. WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące doręczania dokumentów elektronicznych, co doprowadziło do uchylenia postanowienia Dyrektora IAS.
Godne uwagi sformułowania
urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP) stanowi niezaprzeczalny dowód doręczenia pisma w obiegu korespondencji między podmiotami publicznymi w obiegu korespondencji pomiędzy podmiotami publicznymi za moment doręczenia uważa się zatem wprowadzenie korespondencji do systemu informatycznego adresata
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczania dokumentów elektronicznych między podmiotami publicznymi za pośrednictwem platformy ePUAP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczeń między podmiotami publicznymi, gdzie jeden z nich jest stroną postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z doręczeniami elektronicznymi, które ma praktyczne znaczenie dla wielu organów i instytucji publicznych.
“Kiedy naprawdę doręczono pismo? NSA rozstrzyga spór o elektroniczne doręczenia między urzędami.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1152/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer Joanna Wegner /przewodniczący/ Piotr Kraczowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Gl 1319/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-11-24 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 180 § 10, § 11 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 13 ust. 1 i ust. 2; Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1319/21 w sprawie ze skargi P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 lipca 2021 r. nr 2401-IEE.711.641.2021.5.DJ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA) wyrokiem z 24 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1319/21, w wyniku rozpoznania skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Raciborzu (dalej: wierzyciel, PINB) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS) z 27 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego – uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora IAS na rzecz wierzyciela zwrot kosztów postępowania. WSA orzekał w następującym stanie sprawy. Postanowieniem z 21 czerwca 2021 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Raciborzu (dalej: Naczelnik UC) obciążył wierzyciela (PINB) kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika E.W. w kwocie 2.732,35 zł. Powyższe postanowienie zostało przesłane na elektroniczną skrzynkę podawczą PINB 21 czerwca 2021 r. (pismo wpłynęło na skrzynkę elektroniczną PINB 21 czerwca 2021 r. o godz. 16:28 - urzędowe poświadczenia przedłożenia). PINB wniósł zażalenie na ww. postanowienie 28 czerwca 2021 r. (nadane 29 czerwca 2021 r.), w którym wskazał, że obciążenie go kosztami postępowania egzekucyjnego w niniejszej wysokości było bezzasadne i wniósł o jego uchylenie. Dyrektor IAS postanowieniem z 27 lipca 2021 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika US z 21 czerwca 2021 r., ponieważ termin do wniesienia zażalenia upłynął 28 czerwca 2021 r. Skarga PINB na postanowienie Dyrektora IAS została zaskarżonym wyrokiem uwzględniona przez WSA, który uchylił to postanowienie. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że fakt, iż skarżący (PINB) jest zarazem stroną w sprawie powoduje, że właściwym dokumentem, który stanowi potwierdzenie doręczenia rozstrzygnięcia decyzji może być urzędowe potwierdzenie doręczenia (UPD), a nie jak w tej sprawie przyjęto urzędowe poświadczenia przedłożenia (UPP). W ocenie WSA urzędowe poświadczenia przedłożenia potwierdza wyłącznie wpłynięcie pisma - dokumentu na skrzynkę adresata będącego podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, przy założeniu, że jest to podmiot, który ma rozstrzygnąć w ramach swoich kompetencji określoną sprawę administracyjną zgodnie z żądaniem nadawcy pisma. Fakt, że PINB występuje jako strona w sprawie i potencjalny skarżący w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje, iż musi dojść do doręczenia dokumentu przesłanego drogą elektroniczną, a nie tylko jego przedłożenia w systemie teleinformatycznym. Zdaniem WSA dopiero po potwierdzeniu odebrania dokumentu elektronicznego przez potwierdzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym dokument ten udostępnia się adresatowi. W tej sytuacji za datę doręczenia dokumentu elektronicznego należało uznać datę opatrzenia poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym, a w jego braku zastosować art. 46 § 5 i § 6 kpa, w obowiązującym wówczas brzmieniu. WSA zauważył, że wskazana na dokumencie UPP data doręczenia jest wyłącznie datą doręczenia poświadczenia nadawcy, a więc datą, w której PINB otrzymał dokument UPP wygenerowany automatycznie przez system teleinformatyczny, nie jest natomiast datą doręczenia postanowienia. W związki z powyższym Dyrektor IAS miał ponownie prowadząc postępowanie wskazać, kiedy dokładnie (data i godzina), po opatrzeniu UPD podpisem elektronicznym, system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata, udostępnił adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia. Dopiero to pozwoli ustalić datę doręczenia postanowienia z 21 czerwca 2021 r., od której należy liczyć bieg terminu do złożenia zażalenia. Następnie, w wyniku przeprowadzenia tych czynności należało ocenić, czy zażalenie z 28 czerwca 2021 r. zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu. Dyrektor IAS – reprezentowany przez radcę prawnego – zaskarżył wyrok WSA w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: ppsa), tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z § 10, § 11 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i 2, oraz § 13 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018r., poz. 180; dalej: rozporządzenie PRM) zw. z art. 134 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. w brzmieniu obowiązującym przed 5 października 2021 r.; dalej kpa), poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS wskutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania ww. przepisów rozporządzenia, polegających na przyjęciu, że postanowienie Naczelnika US w Raciborzu z 21 czerwca 2021 r. doręczono 22 czerwca 2021 r., podczas gdy skuteczne doręczenie postanowienia w niniejszej sprawie nastąpiło 21 czerwca 2021 r., zatem strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRM poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS wskutek błędnej wykładni ww. przepisu rozporządzenia, w świetle której potwierdzeniem doręczenia rozstrzygnięcia decyzji może być tylko urzędowe potwierdzenie doręczenia, a nie jak w tej sprawie przyjęto urzędowe poświadczenie przedłożenia; urzędowe poświadczenie przedłożenia – zdaniem WSA – potwierdza wyłącznie wpłynięcie pisma (dokumentu) na skrzynkę podawczą adresata będącego podmiotem publicznym w rozumieniu ustawy o informatyzacji, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu rozporządzenia prowadzi do wniosku, że doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia; - konsekwencją błędnej wykładni ww. przepisu jest jego błędne zastosowanie, tj. niezastosowanie w niniejszej sprawie; gdyby bowiem sąd zastosował ww. przepis musiałby dojść do wniosku, że skuteczne doręczenie postanowienia w niniejszej sprawie nastąpiło 21 czerwca 2021 r., zatem strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia, a w konsekwencji - oddaliłby skargę; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS wskutek przyjęcia, że postępowanie organu odwoławczego naruszyło konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, podczas gdy: - organ - stosując się do konstytucyjnej zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), działał na podstawie wyraźnego przepisu prawa (§ 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRM), - zasada równości nie ma charakteru bezwzględnego i w pewnych sytuacjach możliwe jest ustanowienie od niej wyjątków; ponadto zasada równego traktowania dotyczy równego traktowania podmiotów podobnych; zasada równości zakłada jednocześnie różne traktowanie podmiotów różnych, tj. podmiotów, które nie posiadają wspólnej cechy istotnej; w szczególności nie stanowi naruszenia tejże zasady odmienne, i w pewnym aspekcie "gorsze" (zaostrzone) traktowanie podmiotów publicznych w stosunku do podmiotów prywatnych. Z uwagi na powyższe Dyrektor IAS wniósł o: rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty, tj. oddalenie skargi; lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA; wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym zasądzenie kwoty uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej i kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o przedstawienie – w trybie art. 187 § 1 ppsa – do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, sprowadzającego się do odpowiedzi na pytanie: w którym momencie należy uznać za doręczoną korespondencję elektroniczną podmiotowi publicznemu, który jest zarazem stroną postępowania administracyjnego; czy jest to moment wygenerowania urzędowego poświadczenia przedłożenia, UPP (§ 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRM), dokonanie "zmaterializowania" (czyli pobrania i wydrukowania orzeczenia), bądź też moment sporządzenia tzw. urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD). W odpowiedzi na skargę kasacyjną wierzyciel wniósł o jej oddalenie i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest zasadna. W myśl art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 ppsa (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy skutek prawny doręczenia wierzycielowi (PINB) postanowienia Naczelnika US z 21 czerwca 2021 r. obciążającego PINB kosztami postępowania egzekucyjnego, który pozostaje podmiotem publicznym, wiąże się wyłącznie z wprowadzeniem tego postanowienia do systemu teleinformatycznego i uzyskaniu urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP), czy też doręczenie postanowienia następuje w momencie pobrania dokumentu w formie elektronicznej z systemu teleinformatycznego i potwierdzenia odbioru w sposób przyjęty dla tego rodzaju doręczeń (np. podpisem kwalifikowanym). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że opisana kwestia sporna w sprawie była już przedmiotem kilkukrotnego rozpoznania przez tutejszy sąd, który przyjmował pogląd, że o skuteczności doręczenia decyduje uzyskanie UPP. W związku z tym skład orzekający w niniejszej sprawie, oceniając zarzuty skargi kasacyjnej, odwoła się w tym zakresie do uzasadnienia wyroku NSA z 13 września 2023 r. sygn. akt I GSK 2172/19 (dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP określają przepisy ustawy o informatyzacji oraz rozporządzenia Prezesa PRM. Powyższe regulacje prawne określają m.in. zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów, pomiędzy podmiotami publicznymi (art. 1 pkt 6 ustawa o informatyzacji). Podmiot publiczny, organizując przetwarzanie danych w systemie teleinformatycznym, jest obowiązany zapewnić możliwość przekazywania danych również w postaci elektronicznej przez wymianę dokumentów elektronicznych związanych z załatwianiem spraw należących do jego zakresu działania, wykorzystując informatyczne nośniki danych lub środki komunikacji elektronicznej, a nadto zobowiązany jest udostępnić elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, i zapewnia jej obsługę z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych, spełniających minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych określone w ww. rozporządzeniu (art. 16 ust. 1 i 1a ustawy o informatyzacji). Przy czym, dokument elektroniczny doręczany na informatycznym nośniku danych jest przekazywany odbiorcy wraz z tym nośnikiem (§ 10 rozporządzenia PRM). Należy także wskazać, że stosownie do art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji, urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające m.in. pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 wspomnianej ustawy – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny. W myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia PRM, doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub podmiotowi publicznemu, który utworzył na e-PUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRM – doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia PRM). W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 dokument elektroniczny powinien być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo opatrzony kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną (§ 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia PRM w zw. z art. 20a ust. 1 ustawy o informatyzacji). Z tym jednak, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia PRM). W literaturze wskazuje się, że dochodzi w takiej sytuacji do automatycznego wygenerowania poświadczenia przedłożenia, bez udziału człowieka (por. K.Wojsyk, [w:] G.Szpor, C.Martysz, K.Wojsyk, Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, Komentarz, Warszawa 2015, s. 164). Oznacza to, że poświadczenie przedłożenia tworzone jest z chwilą doręczenia dokumentu adresatowi (a nie zapoznania się z jego treścią), a tym samym ma charakter zbliżony do "tradycyjnego" zwrotnego potwierdzenia odbioru. Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP) stanowi niezaprzeczalny dowód doręczenia pisma w obiegu korespondencji między podmiotami publicznymi (p. np. wyroki NSA: z 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1729/15; z 24 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1601/19; z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 465/20; z 17 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 880/21). W praktyce oznacza to, że wniesienie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych, zgodnie z warunkami korzystania z platformy ePUAP, powoduje automatyczne wygenerowanie urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP), co pozwala przyjąć, że dokument ten wpłynął do podmiotu publicznego, samo zaś urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP), stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia PRM stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu elektronicznego. Urzędowe poświadczenie przedłożenia jest więc w takim przypadku urzędowym poświadczeniem odbioru i nie wymaga potwierdzenia na skutek wygenerowania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD). W obiegu korespondencji pomiędzy podmiotami publicznymi za moment doręczenia uważa się zatem wprowadzenie korespondencji do systemu informatycznego adresata, kiedy to automatycznie następuje podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru w sposób przyjęty w danym systemie (p. wyroki NSA: z 24 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1601/19; z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 465/20; z 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt I GSK 2013/19). Brak jest jednocześnie usprawiedliwionych powodów aby, w przypadku podmiotu publicznego, dopiero podpisanie przez adresata poświadczenia doręczenia dokumentu elektronicznego, w trybie § 14 rozporządzenia PRM, uznać za wywołujące skutek doręczenia, skoro już tylko zaniechanie obsługi elektronicznej skrzynki podawczej i brak podpisania urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD), powodowałoby przesunięcie w czasie terminu doręczenia, a w konsekwencji skutków doręczenia. Niweczyłoby to cel owej regulacji prawnej, jakim ma być usprawnienie obiegu dokumentów między podmiotami publicznymi (art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji) (p. postanowienie NSA z 24 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1601/19, a także wyrok NSA z 21 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 1809/22). Przenosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uważa za błędne stanowisko WSA, zgodnie z którym – jeżeli PINB jest zarazem stroną w sprawie, właściwym dokumentem, który stanowi potwierdzenie doręczenia rozstrzygnięcia może być urzędowe potwierdzenie doręczenia (UPD). Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że skutek prawny doręczenia stronie skarżącej będącej organem postanowienia wiąże się z wprowadzeniem pisma je zawierającego do systemu teleinformatycznego, a nie – jak wskazuje PINB oraz WSA – z pobraniem dokumentu w formie elektronicznej z systemu teleinformatycznego. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwione uznaje zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące dokonania przez WSA błędnej wykładni, a następnie zastosowania przepisów § 10, § 11 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i 2 oraz § 13 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia PRM. Przechodząc do ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie, należy przyjąć, że datą początkową, od której zaczął biec termin do złożenia zażalenia od postanowienia Naczelnik US z 21 czerwca 2021 r., doręczonego w formie dokumentu elektronicznego na elektroniczną skrzynkę podawczą PINB – jest 21 czerwca 2021 r. Tym samym siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął 28 czerwca 2021 r. Zażalenia zostało wysłane za pośrednictwem poczty 29 czerwca 2021 r., czyli nastąpiło po upływie terminu. Dlatego należało uznać, że postanowienie Dyrektora IAS z 27 lipca 2021 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia odpowiada prawu. Ustosunkowując się do wniosku skarżącego kasacyjnie o przedstawienie – w trybie art. 187 § 1 ppsa – do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, opisanego w środku zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że występujące w omawianym zagadnieniu prawnym rozbieżności orzecznicze ustały, a wobec tego brak jest obecnie przesłanek aby występować z pytaniem prawnym. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił wyrok WSA, a także oddalił skargę PINB uznając, że zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS jest zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 ppsa oraz art. 203 pkt 2 oraz art. 207 § w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) – orzekł, jak w sentencji. Na zasądzone koszty postępowania kasacyjnego (460 zł) składał się koszt zastępstwa procesowego (360 zł) i wpis sądowy od skargi kasacyjnej (100 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI