I GSK 1150/22

I GSK 1150/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Surmacz
Małgorzata Grzelak
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Gl 890/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-10-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit.a,c,  art. 151, art. 176, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 10, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2020 poz 1689
art. 7
Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Juszyńska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 890/21 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 10 maja 2021 r. nr COF.OUR.6375.2024.2021 ŁD.PM.ZZ 10713927 w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 890/21, oddalił skargę A. M. (skarżąca kasacyjnie) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (organ) z dnia 10 maja 2021 r., nr COF.OUR.6375.2024.2021 ŁD.PM.ZZ 10713927 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca kasacyjnie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i niestosowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 15 zzs⁴ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.; dalej: ustawa COVID-19). Wniesiono także o rozpoznanie sprawy przez Sąd I instancji, przed jej przekazaniem NSA, albowiem wskazane podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione i w związku z powyższym zaskarżony wyrok powinien zostać uchylony przez WSA.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. :
a) art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 poprzez wadliwą kontrolę działalności organu - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. i nie uchylenie przez Sąd I instancji postanowienia tego organu wydanego dnia 10 maja 2021 r. [znak: COF.OUR.6375.2024.2021, ŁD.PM.ZZ 10713927] - utrzymującego w mocy postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. [COF.OUR.6375.2024, ŁD.MM.P 10713927] z dnia 21 marca 2021 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym numer: [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., co przejawiło się m.in. w tym, że Sąd I instancji praktycznie w ogóle nie odniósł się do zarzutu skarżącej odnoszącego się do braku skutecznego doręczenia pod jej właściwym adresem zamieszkania [co organ mógł ustalić] - zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w terminie zawitym wynikającym z przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (t.j. Dz. U. 2007.187.1342) i przekroczenia przez tego Ministra granic upoważnienia ustawowego zdefiniowanego w treści art. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1689) poprzez wskazanie w treści ówcześnie obowiązującego § 5 ust. 2 zd. 2 ww. rozporządzenia, że o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego operator publiczny ma jedynie "powiadomić" , a nie doręczyć takie zawiadomienia pod właściwy [tj. aktualny] adres zamieszkania osoby fizycznej, mimo, że z treści takiego "powiadomienia" wynikał publicznoprawny obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej, co stanowiło i potwierdziło naruszenie obowiązków organu administracji publicznej jakim jest niewątpliwie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. [lub jego poprzednicy prawni]. Stanowi to zresztą oczywiste naruszenie wszelkich gwarancji procesowych strony [skarżącej] wyartykułowanych w treści art. 6, art. 7, art. 7a, art. 9 i wreszcie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.). oraz art. 120, 121, 122, 123, 126 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2382; dalej: O.p.) w zakresie w jakim opłaty abonamentowe traktuje się jako należności publicznoprawne;
b) art. 6, art. 7, art. 7a, art. 9 i wreszcie art. 10 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) które to naruszenie należy interpretować w kontekście przepisów art. 2, art. 84, art. 92 ust. 1 i art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja) w związku z § 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 283 ze zm.) oraz w świetle wyroku Trybunału konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. [sygn. K 24/08] - polegające na zignorowaniu zarzutów skarżącej odnoszących się do faktu nieposiadania przez skarżącą jakiegokolwiek odbiornika telewizyjnego oraz braku skutecznego doręczenia skarżącej pod jej właściwym adresem zamieszkania "Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" w terminie zawitym wynikającym z przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tj. Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342); przekroczenia przez ówczesnego Ministra Transportu granic upoważnienia ustawowego zdefiniowanego w przepisie art. 6 ust. 4 z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1689 ze zm.) poprzez wskazanie w treści ówcześnie obowiązującego § 5 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), że o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego operator publiczny ma jedynie "powiadomić", a nie doręczyć takie zawiadomienie opisane w treści Załącznika nr 2 do tego rozporządzenia pod właściwy adres zamieszkania osoby fizycznej, mimo, że z treści takiego "powiadomienia" wynikał publicznoprawny obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej, co stanowiło i potwierdziło naruszanie obowiązków organu administracji publicznej [jakim był wtedy operator publiczny któremu zlecono wykonywanie obowiązków administracyjnych - funkcji zleconych w administracji], tj. przepisów art. 39, art. 40, art. 42, art. 43, art. 44, art. 46 i art. 48 k.p.a. stanowiących gwarancje ustawowego i praworządnego działania organów administracji publicznej;
c) art. 7 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego [stosowanie środka egzekucyjnego] w sytuacji, gdy nie istniał i nie istnieje obowiązek o charakterze pieniężnym w niniejszej sprawie;
2. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 6 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz § 5 ust. 2 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) poprzez ustalenie, że skarżąca miała obowiązek uiszczać opłaty abonamentowe mimo, że taki obowiązek nie istniał [wygasł].
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Jak stanowi zaś art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, formułując tego rodzaju zarzut, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez Sąd konkretnego przepisu jest zaś podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z 14 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 2735/15 - dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił Sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie sformułowała przeciwko wyrokowi WSA cztery zarzuty, spośród których jeden dotyczy naruszenia prawa materialnego, poprzez ustalenie, ze skarżąca miała obowiązek uiszczać opłaty abonamentowe mimo, że taki obowiązek nie istniał, trzy zaś kolejne naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do zarzutów procesowych podniesionych w punkcie 1. petitum skargi kasacyjnej.
I tak w pierwszym z procesowych zarzutów, oznaczonym w petitum skargi kasacyjnej pkt 1. lit. a) skarżąca kasacyjnie podniosła uchybienie przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 poprzez wadliwą kontrolę działalności organu.
Rozważając tak sformułowany zarzut o charakterze procesowym należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Wskazane przepisy ustrojowe sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca.
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. zostały błędnie sformułowane. Powołane normy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. są normami o charakterze procesowym i mogą być powołane wyłącznie w związku z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które w ocenie strony zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Ponadto, normy te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ są normami o charakterze wynikowym i określają wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd I instancji. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju normy w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga zatem powiązania z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, których nie dostrzegł lub też nieprawidłowo dostrzegł Sąd I instancji wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu I instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. W szczególności zarzut naruszenia tego przepisu, nie może służyć podważeniu oceny Sądu I instancji wyrażonej w zaskarżonym wyroku. W tym kontekście znaczenie ma wyłącznie zarzut podnoszący naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Na aprobatę nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". Określa on zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącą, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. WSA rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.
Dodać należy, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por.m.in. wyroki NSA: z dnia 25 marca 2011 r. I FSK 1862/09; z dnia 11 kwietnia 2007 r. II OSK 610/06; z dnia 15 października 2015 r. I GSK 241/14). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r. I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r. I GSK 264/09). Zob. także np. wyroki NSA z 3 listopada 2021 r., sygn. II OSK 3805/18 oraz sygn. II OSK 2094/19. To bowiem, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z oceną materiału dowodowego i oceną okoliczności sprawy dokonaną przez Sąd nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przywołany już wcześniej przepis art. 183 p.p.s.a. określa zakres związania sądu kasacyjnego granicami wniesionego środka zaskarżenia. Nie formułuje natomiast podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż te zostały wskazane w przepisie art. 174 p.p.s.a.
W związku z powyższym oraz z uwagi na ściśle określone wymogi formalne i materialne, jakie musi spełniać skarga kasacyjna (art. 176 p.p.s.a.), nie ulega wątpliwości, że skuteczność takiego środka zaskarżenia w znacznej mierze zależy od sposobu sformułowania przez stronę podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. W podstawach kasacyjnych należy bowiem sprecyzować wszystkie przepisy, którym miał uchybić Sąd pierwszej instancji, a w uzasadnieniu przytoczyć niezbędną argumentację jurydyczną, wskazującą na postać kwestionowanego naruszenia prawa oraz jego wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na zakreślone granice i charakter postępowania kasacyjnego ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, co ma gwarantować sporządzenie skargi kasacyjnej na odpowiednim poziomie merytorycznym i formalnym.
Odnosząc się do wskazanych przez skarżącą kasacyjnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania z pkt 1. lit. b), które miały istotny wpływ na wynik sprawy, trzeba stwierdzić wadliwe ich sformułowanie. Mając jednak na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Pełnym Składzie z dnia 26 października 2009 r. sygn. I OPS 10/09, (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1) należy uznać, że brak powiązania w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów k.p.a. z naruszeniem stosowanych przez ten Sąd przepisów p.p.s.a. nie dyskwalifikuje samej skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do nierozpoznania merytorycznego jej zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 762/09, (w:) CBOSA). Jeżeli zarzut naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji nie został wyraźnie powiązany w skardze kasacyjnej z zarzutem naruszenia przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet - nie ma przeszkód, dla których Naczelny Sąd Administracyjny nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 354/09, (w:) CBOSA). Jednocześnie jednak taki sposób ich prezentacji ogranicza w istotnym stopniu skuteczność zarzutu kasacyjnego z powodu braku możliwości nałożenia samej kontroli kasacyjnej oraz jej wyniku dokonanej na określoną i wskazaną w skardze kasacyjnej argumentację, "zwalczającą" argumentację przeprowadzoną w tym zakresie przez sąd pierwszej instancji.
W przedmiotowej sprawie omawiany zarzut naruszenia przepisów postępowania powinien być zasadniczo potraktowany, jako zarzut braku właściwej kontroli, przez Sąd pierwszej instancji, ustaleń poczynionych przez organ.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o wystarczający materiał dowodowy, zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, albowiem organy obu instancji podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, działania podejmowane w ramach wskazanych powyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2015 r., o sygn. akt II GSK 1449/14). Uwzględniając powyższe uznać należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie dokonał pozytywnej oceny wywiązania się przez organy obu instancji z powyższych obowiązków. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż oczekiwał skarżąca kasacyjnie, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania dowodowego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie potwierdza, że w odniesieniu do skarżącej istniał obowiązek opłacania abonamentu z uwagi na fakt dokonania rejestracji odbiorników RTV na imię i nazwisko Strony. Co sama skarżąca kasacyjnie przyznała. Kluczowym jest, że skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników RTV, co powoduje, że opłata abonamentowa RTV jest należna. Autor skargi kasacyjnej nie podważył ustalonego stanu faktycznego i nie przedstawił dowodów potwierdzających nieistnienie obowiązku.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że to na zobowiązanym spoczywa ciężar dowodu w zakresie wykazania, że wyrejestrował on odbiornik radiowy/telewizyjny. W sytuacji gdy żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika, ciężar dowodu w tym zakresie nie przechodzi na organ. Tym bardziej nie ma podstaw aby organ udowadniał korzystanie (posiadanie) odbiornika. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, nakazuje przechowywać dokument wyrejestrowania, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie zobowiązanego jest zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności.
Należy również podkreślić, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia o nadania numeru identyfikacyjnego. Stanowisko, że brak doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego powoduje niemożność dochodzenia zaległych opłat abonamentowych, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla skuteczności zarzutu nieistnienia obowiązku niezbędne byłoby w niniejszej sprawie przedstawienie dowodów potwierdzających, zniesienie powstałego uprzednio obowiązku w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało by to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18, zgodnie z którym zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Końcowo podkreślić należy, że skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. W myśl art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Do zachowania formy skargi kasacyjnej nie wystarczy wymienienie podstaw skargi kasacyjnej, ale konieczne jest także uzasadnienie podniesionej podstawy skargi przez wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone i na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie oznaczonym skargą kasacyjną i nie jest uprawniony ani do zmiany, ani do uzupełniania tego zakresu. Zatem nie ma kompetencji dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to bowiem powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Należy bowiem podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki (art. 175 § 1 p.p.s.a.), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymogi dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej.
We wniesionej skardze kasacyjnej jej autor zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 7a i 10 k.p.a. oraz art. 7 u.p.a. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu zauważyć należy, że art. 7a i 10 k.p.a. składa się z dwóch paragrafów i dwóch punktów, art. 10 k.p.a. składa się z trzech jednostek redakcyjnych - paragrafów, zaś art. 7 u.p.a. składa się z trzech paragrafów. Normy powyższe podzielone są na jednostki redakcyjne, które w petitum skargi kasacyjnej nie zostały przez autora skargi kasacyjnej dookreślone - powyższe wyklucza zaś możliwość oceny zarzutu. Brak precyzyjnego określenia naruszonego przepisu nie pozwala stwierdzić, która z tych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego jest zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszona przez Sąd pierwszej instancji. W związku z tym podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13, LEX nr 1574678; z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). Również w tym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastąpić strony w precyzowaniu stawianych zarzutów, a zatem zarzut ten nie mógł odnieść oczekiwanego przez stronę skutku. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i nie budzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony.
Podkreślić należy, że zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w uchwale pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, "Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny (...) obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych". Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało.
Mając na uwadze powyższe brak było usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.